وزارت خزانه‌داری آمریکا روز پنجشنبه بیش از ۱۰۰ فرد، کشتی و شرکت را به‌دلیل واردات نفت ایران تحریم کرد؛ از جمله گروه پتروشیمی شاندونگ جین‌چنگ و پایانه نفت خام ریزائو شی‌هوا در بندر لانشان. واشنگتن مدعی است این شرکت‌ها از سال ۲۰۲۳ میلیون‌ها بشکه نفت خام ایران را خریداری کرده و در جابه‌جایی نفتکش‌های ناوگان سایه ایران نقش داشته‌اند.

سخنگوی وزارت امور خارجه چین، «گُوو جیاکون»، در پاسخ به پرسش خبرنگار بلومبرگ گفت:

«چین برای حفظ امنیت انرژی خود و دفاع از حقوق مشروع شرکت‌ها و شهروندانش هر اقدامی که لازم باشد انجام خواهد داد. ما مخالف تحریم‌های یک‌جانبه و غیرقانونی‌ای هستیم که فاقد مبنای حقوق بین‌الملل و تأیید شورای امنیت سازمان ملل هستند.»

به گفته‌ی این مقام چینی، همکاری کشورها با ایران در چارچوب قوانین بین‌المللی «کاملاً مشروع و موجه» است.

تحلیلگران به خبرگزاری رویترز گفته‌اند که تحریم پایانه ریزائو می‌تواند به‌طور غیرمستقیم بر فعالیت‌های غول پالایشی چین، سینوپک (Sinopec) نیز اثر بگذارد، زیرا این پایانه نیمی از سهامش در اختیار یکی از واحدهای لجستیکی سینوپک است و حدود ۲۰ درصد از واردات نفت این شرکت از طریق آن انجام می‌شود.

بیشتر در همین زمینه: «علی سام» به عنوان سرپرست حراست شرکت نفت مناطق مرکزی ایران منصوب شد

تحلیل فنی (Technical Analysis)

۱. اختلال در زنجیره تأمین نفت چین: تحریم پایانه ریزائو احتمالاً روند تخلیه و انتقال نفت ایران را کند کرده و هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه را افزایش می‌دهد.
۲. استفاده از ناوگان سایه: چین برای تداوم واردات نفت از ایران، به‌احتمال زیاد از ناوگان سایه، شرکت‌های پوششی و واسطه‌های نفتی بهره خواهد جست.
۳. اثر محدود بر قیمت جهانی نفت: هرچند تحریم‌ها می‌تواند عرضه نفت ایران را در کوتاه‌مدت کاهش دهد، اما افزایش صادرات روسیه و تقاضای پایین فصلی در آسیا اثر افزایشی بر قیمت برنت را مهار می‌کند.
۴. افزایش ریسک برای بانک‌ها و بیمه‌گران: مؤسسات مالی مرتبط با حمل‌ونقل نفت ایرانی ممکن است در معرض تحریم‌های ثانویه آمریکا قرار گیرند و به تدریج از بازارهای دلاری خارج شوند.

تحلیل استراتژیک (Strategic Analysis)

۱. پاسخ حساب‌شده چین: پکن می‌کوشد میان نیاز انرژی خود و روابط پرتنش با واشنگتن تعادل ایجاد کند؛ اما در عمل، احتمالاً مسیر همکاری با ایران و روسیه را تقویت خواهد کرد.
۲. هدف واشنگتن: ایالات متحده در تلاش است تا با محدودکردن مسیرهای آسیایی صادرات نفت ایران، منابع مالی این کشور و گروه‌های هم‌پیمان آن را تضعیف کند.
۳. پیوند عمیق‌تر چین و ایران: تحریم‌های پیاپی آمریکا عملاً باعث تحکیم همکاری‌های تهران و پکن در قالب توافق ۲۵ساله شده و مسیر سرمایه‌گذاری‌های مشترک پالایشی و پتروشیمی را هموار می‌کند.
۴. پیامد ژئواقتصادی: این تحریم‌ها به تسریع روند «دلاری‌زدایی» در تجارت انرژی شرق آسیا و افزایش مبادلات بر پایه یوآن و روبل منجر می‌شود.

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

• برای ایران: فرصتی برای تعمیق همکاری با چین از مسیر قراردادهای تهاتری، پروژه‌های پالایشی مشترک و بهره‌گیری از شرکت‌های واسطه در حوزه تجارت انرژی.
• برای چین: ضرورت گسترش زیرساخت‌های مالی غیر دلاری، بیمه‌های داخلی و سامانه‌های حمل‌ونقل مستقل از سیستم غربی برای تضمین امنیت انرژی.
• برای بازار جهانی: احتمال شکل‌گیری دو قطب انرژی در جهان — یکی مبتنی بر دلار و دیگری با محوریت یوآن و روبل — بیش از پیش تقویت می‌شود.