پشت پرده فروش هزار همتی «شپنا»؛ جهش واقعی تولید یا تورم؟
عدد بزرگ؛ ۱,۰۲۵ همت فروش در شش ماه
به گزارش پتروشیمیها، طبق اطلاعات کدال، پالایش نفت اصفهان در شش ماه نخست ۱۴۰۵ حدود ۱,۰۲۵.۷ همت فروش ثبت کرده است؛ در حالی که فروش دوره مشابه سال قبل حدود ۳۵۴.۳ همت بود.
یعنی فروش ریالی شرکت:
۱۸۹.۵ درصد رشد کرده است.
این شتاب درآمدی از ابتدای سال نیز قابل مشاهده است. فروش سهماهه ۳۸۶.۴ همت و رشد آن ۱۳۹ درصد بود؛ رشد تجمعی چهارماهه به ۱۵۱ درصد و پنجماهه به ۱۶۴.۳۳ درصد رسید و در پایان شهریور به ۱۸۹.۴۶ درصد افزایش یافت.
پس افزایش فروش فقط محصول یک شهریور استثنایی نیست؛ شتاب رشد مبلغ فروش در طول تابستان بیشتر شده است.
اما همینجا باید میان دو مفهوم تفاوت گذاشت:
رشد مبلغ فروش با رشد واقعی حجم عملیات یکی نیست.
شهریور ۲۶۰ همتی؛ بیش از چهار برابر پارسال
شپنا در شهریور حدود ۲۶۰.۶ همت فروش گزارش کرده است.
این رقم نسبت به مرداد ۲۸.۷۴ درصد و در مقایسه با شهریور ۱۴۰۴ حدود ۳۰۱.۵۴ درصد افزایش نشان میدهد.
به زبان ساده، مبلغ فروش شهریور امسال بیش از چهار برابر شهریور پارسال شده است.
همچنین شهریور به تنهایی حدود ۲۵.۴ درصد کل فروش ششماهه شرکت را ساخته است.
اما برای تحلیل این عدد یک ملاحظه بسیار مهم وجود دارد: طبق توضیحات گزارش شرکت، نرخ فروش برخی فرآوردههای اصلی و سوختهای هوایی شهریور هنوز بهصورت قطعی اعلام نشده و محاسبات این بخش علیالحساب است.
بنابراین ۲۶۰.۶ همت، رقم فعلی گزارش فعالیت است و باید احتمال تعدیل آن پس از مشخصشدن نرخهای قطعی را در نظر داشت.
۳۷۰ همت فقط از یک محصول
ستاره سبد فروش شپنا در نیمه نخست سال نفتگاز با گوگرد ۱۰ تا ۵۰ بوده است.
فروش این محصول به حدود:
۳۷۰.۱ همت
رسیده؛ یعنی تقریباً ۳۶ درصد کل فروش ششماهه شرکت.
مقدار فروش آن نیز حدود ۳.۳۱ میلیون مترمکعب بوده است.
در دوره مشابه سال گذشته درآمد این محصول حدود ۱۳۸.۵ همت بود؛ بنابراین ارزش فروش آن حدود ۱۶۷ درصد افزایش پیدا کرده است.
گزارشهای منتشرشده درباره عملکرد شهریور نیز جایگاه ۳۷۰ همتی این محصول را در صدر فروش شپنا تأیید میکنند.
این عدد نشان میدهد برای فهم رشد شپنا، باید تکتک فرآوردهها و تغییر وزن آنها در سبد فروش را دید.
همه محصولات رشد نکردهاند؛ سبد فروش جابهجا شده است
اینجا یکی از واقعیتهایی قرار دارد که ممکن است در یک گزارش تبلیغاتی با تیتر «رشد ۱۸۹ درصدی فروش» دیده نشود.
برخی فرآوردهها جهش درآمدی بزرگی داشتهاند؛ برای نمونه:
نفتگاز با گوگرد بالای ۵۰۰۰ از حدود ۱۷.۴ همت به ۱۳۷.۵ همت رسیده و ارزش فروش آن نزدیک به ۶۹۲ درصد رشد کرده است.
نفت کوره سبک ۳۸۰ نیز حدود ۱۵۶.۳ همت درآمد ایجاد کرده؛ در حالی که رقم مشابه سال قبل حدود ۴۵.۱ همت بود.
درآمد نفتای سبک و سنگین نیز به حدود ۱۱۲.۵ همت رسیده که چند برابر دوره مشابه قبل است.
اما جهت حرکت همه محصولات یکسان نبوده است.
آن سوی گزارش؛ افت شدید بنزین اکتان ۹۱ یورو۵
یکی از نمونههای مهم، بنزین اکتان ۹۱ یورو۵ است.
مقدار فروش این محصول از حدود ۱.۶۲ میلیون مترمکعب در دوره مشابه سال گذشته به حدود ۲۰۳ هزار مترمکعب رسیده است.
یعنی حدود:
۸۷.۵ درصد کاهش مقداری.
درآمد آن نیز از حدود ۵۲۵ همت به ۱۲۵.۵ همت کاهش یافته؛ یعنی نزدیک به ۷۶ درصد افت.
پس تصویر واقعی این نیست که تمام خطوط درآمدی شپنا با رشد سهرقمی مواجه شدهاند.
وزن محصولات تغییر کرده است؛ بعضی فرآوردهها جای محصولات دیگر را در سبد فروش گرفتهاند.
وکیوم باتوم هم پیام مشابهی دارد
در وکیوم باتوم نیز مقدار فروش از حدود ۱.۱۸ میلیون مترمکعب به حدود ۷۰۹ هزار مترمکعب کاهش یافته است.
افت مقداری تقریباً:
۴۰ درصد
بوده است.
اما درآمد تنها حدود ۱۶ درصد کاهش یافته و به ۲۴۰.۲ همت رسیده است.
چرا افت درآمد به اندازه افت حجم نبوده؟
پاسخ را باید در نرخ فروش جستوجو کرد.
این دقیقاً یکی از نشانههایی است که میگوید برای تحلیل جهش درآمد شپنا، اثر قیمتها را نمیتوان نادیده گرفت.
اصل ماجرا؛ فروش ۱۸۹ درصد بالا رفته، اما نفت خام چقدر گران شده؟
حالا به طرف دیگر صورت عملکرد میرسیم.
شپنا طی شش ماه حدود ۱۲.۲۷ میلیون مترمکعب نفت خام سبک خریداری کرده است.
دوره مشابه سال گذشته این رقم حدود ۱۱.۳۸ میلیون مترمکعب بود.
یعنی مقدار نفت خام خریداریشده تنها حدود:
۷.۸ درصد بیشتر شده است.
اما ارزش آن چه؟
از حدود:
۲۹۷.۲ همت
به:
۸۲۳ همت
رسیده است.
یعنی:
حدود ۱۷۷ درصد افزایش.
این مقایسه شاید یکی از مهمترین اعداد کل گزارش باشد.
حجم نفت خام حدود ۸ درصد افزایش یافته، اما پول پرداختی/ارزش ثبتشده برای آن حدود ۱۷۷ درصد بالا رفته است.
بنابراین بخش بزرگی از افزایش اسمی ارقام امسال در محیطی اتفاق افتاده که قیمت خوراک پالایشگاه نیز بهشدت بالاتر رفته است.
فروش +۱۸۹٪؛ مواد اولیه +۱۷۷٪
اگر یک مقایسه برای فهم کل گزارش لازم باشد، همین است:
فروش:
از ۳۵۴.۳ همت به ۱,۰۲۵.۷ همت
رشد ۱۸۹.۵ درصد
ارزش مواد اولیه:
از ۳۰۰.۴ همت به حدود ۸۳۲.۸ همت
رشد حدود ۱۷۷ درصد
این اعداد نمیگویند عملکرد شپنا ضعیف بوده؛ اما یک برداشت نادرست را اصلاح میکنند:
رشد ۱۸۹ درصدی فروش را نمیتوان مستقیماً رشد ۱۸۹ درصدی قدرت سودسازی دانست.
پالایشگاه نفت خام میخرد، آن را پالایش میکند و فرآورده میفروشد. بنابراین چیزی که در نهایت اهمیت دارد فاصله اقتصادی میان قیمت خوراک و قیمت فرآوردهها، هزینههای تبدیل و سایر هزینهها است.
قبض انرژی هم سبکتر نشده است
موضوع فقط نفت خام نیست.
مصرف گاز سوخت شپنا از حدود ۶۳۸.۹ میلیون مترمکعب در دوره مشابه سال قبل به ۶۵۴.۹ میلیون مترمکعب رسیده است.
یعنی حجم مصرف تنها:
۲.۵ درصد افزایش یافته است.
اما هزینه گاز سوخت از:
۵۴.۸ همت
به:
۱۱۳.۶ همت
رسیده است.
رشد هزینه:
حدود ۱۰۷.۵ درصد
است.
بنابراین شرکت برای حجمی از گاز که تنها اندکی بیشتر از سال قبل بوده، بیش از دو برابر هزینه ثبت کرده است.
شهریور این فشار را واضحتر نشان میدهد
در شهریور حدود ۱۱۱.۲ میلیون مترمکعب گاز سوخت مصرف شده و هزینه آن به حدود ۲۳.۴ همت رسیده است.
نرخ ثبتشده گاز سوخت در این ماه حدود ۲۱۰ هزار ریال برای هر مترمکعب بوده، در حالی که رقم دوره مشابه سال گذشته حدود ۸۵.۷ هزار ریال بوده است.
یعنی نرخ تقریباً:
۲.۴۵ برابر شده است.
پس همانطور که نرخهای بالاتر فرآوردهها به رشد مبلغ فروش کمک کردهاند، نرخهای بالاتر نهادهها و انرژی نیز سمت هزینه را بزرگتر کردهاند.
پس آیا رشد ۱۸۹ درصدی بیاهمیت است؟ خیر
اشتباه دیگر این است که از این اعداد نتیجه بگیریم رشد فروش اهمیتی ندارد.
برعکس؛ افزایش فروش از ۳۵۴ به بیش از هزار همت اتفاق بزرگی است و گزارشهای کدال نیز نشان میدهند شتاب رشد فروش از سهماهه تا ششماهه پیوسته افزایش یافته است.
ضمن اینکه عملکرد عملیاتی و تغییر سبد فرآوردهها نیز در این رشد نقش داشته است.
اما واکاوی حرفهای یعنی عدد فروش را در کنار هزینه ساخت همان فروش قرار دهیم.
وقتی درآمد ۱۸۹ درصد رشد میکند و همزمان مواد اولیه ۱۷۷ درصد و گاز سوخت بیش از ۱۰۷ درصد بالا میرود، سؤال اصلی دیگر «فروش چقدر شد؟» نیست.
سؤال مهم این است:
چه مقدار از این رشد فروش در نهایت به حاشیه سود تبدیل میشود؟
عدد ۱۴۰ همت سود را هم فعلاً قطعی ندانیم
این موضوع از زاویه دیگری نیز اهمیت دارد.
مدیرعامل پالایش نفت اصفهان اخیراً درباره امکان تحقق ۱۴۰ همت سود در ششماهه صحبت کرده، اما تحقق این رقم را به عواملی از جمله قیمت نفت، نرخ فرآوردهها و نحوه قیمتگذاری خوراک پالایشگاهها وابسته دانسته است.
بنابراین تا انتشار صورتهای مالی ششماهه، بهتر است بین سه مفهوم تفاوت قائل شویم:
فروش، سود و جریان نقد.
عدد هزار همتی مربوط به فروش است؛ نه سود شرکت.
واقعیت شپنا در ۸ عدد
| شاخص | عملکرد/تغییر |
|---|---|
| فروش ششماهه | ۱,۰۲۵.۷ همت |
| رشد فروش ششماهه | ۱۸۹.۵٪ |
| فروش شهریور | ۲۶۰.۶ همت |
| رشد سالانه فروش شهریور | ۳۰۱.۵٪ |
| ارزش مواد اولیه | ۸۳۲.۸ همت |
| رشد ارزش مواد اولیه | حدود ۱۷۷٪ |
| هزینه گاز سوخت | ۱۱۳.۶ همت |
| رشد هزینه گاز سوخت | حدود ۱۰۷.۵٪ |
این جدول تصویری بسیار واقعیتر از عملکرد شرکت نسبت به یک تیتر ساده «جهش ۱۸۹ درصدی فروش» ارائه میکند.
جمعبندی؛ پشت رکورد هزار همتی شپنا چه میبینیم؟
واقعیت اول: شپنا واقعاً جهش بزرگی در مبلغ فروش داشته است. فروش از حدود ۳۵۴ همت به بیش از ۱,۰۲۵ همت رسیده و شهریور نیز نسبت به شهریور پارسال بیش از چهار برابر شده است.
واقعیت دوم: همه این رشد را نمیتوان به افزایش حجم تولید یا فروش نسبت داد. تغییر نرخها و جابهجایی سبد فرآوردهها سهم مهمی در ارقام امسال دارند.
واقعیت سوم: سمت هزینه نیز تقریباً با همان سرعت بزرگ شده است. ارزش مواد اولیه حدود ۱۷۷ درصد رشد کرده و نفت خام به تنهایی نزدیک به ۸۲۳ همت ارزش خرید داشته است.
واقعیت چهارم: هزینه انرژی نیز بالا رفته؛ در حالی که مصرف گاز سوخت فقط ۲.۵ درصد افزایش یافته، هزینه آن بیش از ۱۰۷ درصد رشد کرده است.
واقعیت پنجم: رقم فروش شهریور هنوز از یک جهت نهایی نیست؛ زیرا بخشی از نرخهای فرآوردهها در گزارش به صورت علیالحساب لحاظ شدهاند.
بنابراین تیتر «رشد ۱۸۹ درصدی فروش شپنا» درست است، اما تمام واقعیت نیست.
واقعیت کاملتر این است که پالایش نفت اصفهان در نیمه نخست ۱۴۰۵ در فضایی با افزایش شدید ارزش خوراک و انرژی و تغییر محسوس ترکیب محصولات، توانسته مبلغ فروش خود را تقریباً سه برابر کند.
اینکه این فروش هزار همتی در نهایت چه میزان سود برای سهامداران ساخته، پاسخی نیست که از گزارش فروش ماهانه به تنهایی بتوان استخراج کرد. پاسخ دقیق را باید در صورت مالی ششماهه و مشخصاً در حاشیه سود ناخالص، بهای تمامشده، سود عملیاتی و جریان نقد عملیاتی جستوجو کرد.
نظرات کاربران (۰ نظر)