پتروشیمی پردیس در پایان سال مالی؛ ۸۶ همت درآمد، ۳۲ درصد افت تولید و ۲۰ درصد کاهش ارزآوری

درآمد ۸۶.۷ همتی «شپدیس»؛ اما داستان گزارش فقط رشد فروش نیست

به گزارش پتروشیمی‌ها، پتروشیمی پردیس سال مالی منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ را با ثبت ۸۶.۶۷۳ همت درآمد فروش به پایان رساند؛ رقمی که در مقایسه با حدود ۶۰.۰۴۷ همت دوره مشابه سال قبل، رشد ۴۴.۳ درصدی را نشان می‌دهد.

در نگاه نخست، این عدد تصویری مثبت از عملکرد شرکت ارائه می‌کند، اما بررسی جزئیات گزارش عملکرد نشان می‌دهد رشد درآمد در شرایطی اتفاق افتاده که بخش مهمی از شاخص‌های مقداری شرکت در مسیر معکوس حرکت کرده‌اند.

خبر مرتبط

پتروشیمی خراسان؛ درآمد صعودی، فروش مقداری نزولی و ارزآوری بدون رشد

پتروشیمی خراسان در شش‌ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ درآمد خود را با رشد ۱۲۹ درصدی به ۱۵.۵۴ همت رساند، اما مقدار فروش ۲.۵ درصد...

تولید سالانه «شپدیس» با کاهش ۳۲.۴ درصدی به حدود ۳.۱۶۶ میلیون تن رسیده، حجم فروش ۲۰.۴ درصد پایین آمده و دریافت گاز طبیعی نیز ۲۹.۲ درصد کاهش یافته است. همزمان منابع ارزی حاصل از فروش صادراتی نیز حدود ۱۹.۸ درصد کمتر از دوره قبل ثبت شده است.

بنابراین برای تحلیل عملکرد «پتروشیمی پردیس» نمی‌توان تنها به رشد ۴۴ درصدی درآمد ریالی اکتفا کرد؛ چرا که پشت این رشد، ترکیبی از افزایش نرخ فروش، افت تولید و کاهش حجم فروش قرار دارد.

اعداد کلیدی عملکرد شپدیس در سال مالی ۱۴۰۵

رشد درآمد از افزایش حجم فعالیت نیامده است

مهم‌ترین نکته در گزارش سالانه «شپدیس»، واگرایی میان درآمد و مقدار فعالیت شرکت است.

پتروشیمی پردیس در سال مالی ۱۴۰۵ حدود ۲ میلیون و ۱۹۸ هزار و ۷۰۶ تن محصول فروخته است؛ در حالی که این رقم در دوره مشابه قبل حدود ۲ میلیون و ۷۶۱ هزار و ۶۴۰ تن بود.

به این ترتیب، مقدار فروش شرکت بیش از ۵۶۲ هزار تن کاهش داشته است.

با وجود این افت، درآمد فروش از حدود ۶۰.۰۵ همت به ۸۶.۶۷ همت رسیده است. این یعنی رشد درآمد ریالی عمدتاً از مسیر افزایش نرخ فروش محصولات و تغییر ارزش ریالی فروش اتفاق افتاده، نه افزایش حجم فروش.

این تفاوت برای ارزیابی عملکرد «شپدیس» اهمیت زیادی دارد؛ زیرا رشد ۴۴ درصدی درآمد را نمی‌توان معادل رشد ۴۴ درصدی فعالیت عملیاتی شرکت تلقی کرد.

اوره صادراتی؛ ستون اصلی درآمد «شپدیس»

در ساختار درآمدی شرکت، اوره صادراتی گرانول فله همچنان مهم‌ترین محصول است.

این محصول در سال مالی ۱۴۰۵ حدود ۵۵.۱۹ همت درآمد ایجاد کرده و به تنهایی نزدیک به ۶۳.۷ درصد کل درآمد فروش شرکت را به خود اختصاص داده است.

حجم فروش اوره صادراتی نیز حدود ۱.۳۷ میلیون تن بوده است.

در مقابل، آمونیاک صادراتی حدود ۳.۳۰ همت درآمد ایجاد کرده و فروش داخلی اوره صنعتی و کشاورزی نیز مجموعاً حدود ۲۸.۱۹ همت درآمد به همراه داشته است.

به این ترتیب ساختار درآمدی «شپدیس» همچنان به‌شدت به بازار صادراتی اوره وابسته است و هر تغییری در تولید، دسترسی به خوراک، شرایط صادرات و نرخ‌های جهانی اوره می‌تواند مستقیماً بر درآمد و جریان ارزی شرکت اثر بگذارد.

دو سوم فروش شپدیس صادراتی است

از مجموع ۲.۱۹۹ میلیون تن فروش سالانه شرکت، حدود ۱.۴۷۱ میلیون تن مربوط به فروش صادراتی بوده است.

در نتیجه:

• سهم صادرات از مقدار فروش: ۶۶.۹ درصد
• سهم بازار داخلی از مقدار فروش: ۳۳.۱ درصد
• درآمد صادراتی: ۵۸.۴۹ همت
• درآمد داخلی: ۲۸.۱۹ همت
• سهم صادرات از درآمد: ۶۷.۵ درصد

این ارقام نشان می‌دهد «شپدیس» همچنان یک شرکت صادرات‌محور است و عملکرد آن را نمی‌توان صرفاً با وضعیت بازار داخلی اوره ارزیابی کرد.

افت ۲۹ درصدی خوراک؛ یکی از مهم‌ترین واقعیت‌های گزارش

یکی از مهم‌ترین ارقام گزارش عملکرد، کاهش دریافت گاز طبیعی است.

پتروشیمی پردیس در سال مالی ۱۴۰۵ حدود ۹۳۳.۳ میلیون مترمکعب گاز طبیعی دریافت کرده است؛ در حالی که میزان دریافت گاز در دوره مشابه قبل حدود ۱.۳۱۸ میلیارد مترمکعب بوده است.

به این ترتیب خوراک دریافتی شرکت حدود ۳۸۴ میلیون مترمکعب کاهش یافته که معادل ۲۹.۲ درصد است.

این کاهش خوراک در کنار افت ۳۲.۴ درصدی تولید قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد یکی از متغیرهای مهم محدودکننده تولید در این دوره، کاهش دسترسی به خوراک بوده است.

در توضیحات گزارش نیز به محدودیت‌های دریافت گاز در فصول سرد و شرایط خاص دوره اشاره شده است. بنابراین تحلیل افت تولید بدون در نظر گرفتن وضعیت خوراک، تصویر کاملی از عملکرد عملیاتی شرکت ارائه نمی‌دهد.

پتروشیمی پردیس تنها ۶۰.۶ درصد ظرفیت اسمی خود را محقق کرد

ظرفیت اسمی سالانه پتروشیمی پردیس حدود ۵.۲۲۵ میلیون تن است.

اما تولید واقعی شرکت در سال مالی ۱۴۰۵ به حدود ۳.۱۶۶ میلیون تن رسید.

به این ترتیب شرکت حدود ۶۰.۶ درصد ظرفیت اسمی خود را محقق کرده است.

فاصله میان ظرفیت اسمی و تولید واقعی حدود ۲.۰۶ میلیون تن است؛ فاصله‌ای که برای تحلیل آینده شرکت اهمیت زیادی دارد.

در واقع، اگر محدودیت خوراک برطرف شود و شرایط عملیاتی و صادراتی بهبود پیدا کند، ظرفیت بلااستفاده قابل‌توجهی برای افزایش تولید وجود دارد. بنابراین یکی از شاخص‌های مهم در گزارش‌های دوره‌های بعدی، میزان بازگشت تولید به ظرفیت‌های بالاتر خواهد بود.

ترکیب تولید؛ ۶۲ درصد اوره و ۳۸ درصد آمونیاک

در سال مالی ۱۴۰۵، مجموع تولید شرکت حدود ۳ میلیون و ۱۶۵ هزار و ۷۵۷ تن بوده است.

از این مقدار:

• تولید اوره: ۱ میلیون و ۹۶۴ هزار و ۶۷۲ تن
• تولید آمونیاک: ۱ میلیون و ۲۰۱ هزار و ۸۵ تن

بنابراین حدود ۶۲.۱ درصد تولید شرکت اوره و حدود ۳۷.۹ درصد آن آمونیاک بوده است.

تولید هر دو محصول نسبت به دوره قبل کاهش داشته و این کاهش در شرایطی رخ داده که دریافت گاز طبیعی شرکت نیز افت محسوسی داشته است.

ارزآوری کاهش یافت؛ حتی با وجود رشد درآمد ریالی

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های این گزارش با یک روایت صرفاً درآمدمحور، وضعیت منابع ارزی شرکت است.

بر اساس گزارش، منابع ارزی ناشی از فروش صادراتی «شپدیس» در سال مالی ۱۴۰۵ حدود ۵۵۵.۷ میلیون دلار بوده است.

این رقم در دوره مشابه سال قبل حدود ۶۹۲.۶ میلیون دلار ثبت شده بود.

بنابراین منابع ارزی شرکت حدود ۱۳۶.۹ میلیون دلار کاهش یافته که معادل حدود ۱۹.۸ درصد است.

در نتیجه، رشد ۴۴ درصدی درآمد ریالی به معنی افزایش ارزآوری شرکت نبوده است.

این موضوع یکی از مهم‌ترین نکات تحلیلی عملکرد سال مالی ۱۴۰۵ است: شرکت درآمد ریالی بیشتری ثبت کرده، اما دلار کمتری از محل صادرات ایجاد کرده است.

تراز ارزی همچنان مثبت و قابل‌توجه است

البته کاهش منابع ارزی به معنی از بین رفتن توان ارزی شرکت نیست.

«شپدیس» در سال مالی ۱۴۰۵ حدود ۲۱.۱۸ میلیون دلار مصارف ارزی داشته که عمدتاً مربوط به خرید ماشین‌آلات و تجهیزات بوده است.

با کسر مصارف ارزی از منابع ارزی، تراز خالص ارزی شرکت به حدود:

۵۳۴.۵ میلیون دلار مثبت

می‌رسد.

این رقم در دوره مشابه سال قبل حدود ۶۶۵.۱ میلیون دلار بوده است.

بنابراین تراز خالص ارزی نیز حدود ۱۹.۶ درصد کاهش یافته، اما همچنان فاصله میان منابع و مصارف ارزی شرکت بیش از نیم میلیارد دلار است.

شهریور؛ ماهی که فروش صادراتی نداشت

عملکرد شهریور نیز تصویر متفاوتی از عملکرد سالانه ارائه می‌کند.

در آخرین ماه سال مالی، پتروشیمی پردیس حدود ۱۳۹ هزار و ۴۲۱ تن محصول تولید کرد و مقدار فروش به ۷۱ هزار و ۴۹۴ تن رسید.

درآمد شهریور نیز حدود ۳.۶۳ همت ثبت شد.

نکته قابل توجه این است که در شهریورماه فروش صادراتی ثبت نشده و کل فروش ماهانه در بخش داخلی گزارش شده است.

در نتیجه، عملکرد یک ماه پایانی سال را نباید به کل سال تعمیم داد؛ زیرا ساختار فروش شهریور با ساختار فروش سالانه شرکت تفاوت محسوسی دارد.

یک نکته مهم در مورد اوره تکلیفی؛ ۱۸.۲۵ همت اختلاف نرخ

یکی از مهم‌ترین بخش‌های کمتر دیده‌شده گزارش، توضیحات مربوط به فروش اوره تکلیفی است.

بر اساس توضیحات گزارش، تفاوت نرخ اوره تکلیفی با نرخ‌های علی‌الحساب منظورشده در دفاتر برای دوره ۱۲ماهه منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ حدود:

۱۸۲.۵۰۰.۶۴۹ میلیون ریال

است.

این رقم معادل حدود ۱۸.۲۵ همت است.

با این حال، این رقم را نباید به‌عنوان سود قطعی یا وجه نقد دریافت‌شده تلقی کرد؛ گزارش آن را در قالب مابه‌التفاوت نرخ اوره تکلیفی با نرخ‌های علی‌الحساب ثبت‌شده در دفاتر مطرح کرده و توضیح می‌دهد که تعدیلات بر اساس نرخ‌های قطعی و سازوکارهای مصوب انجام می‌شود.

این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که بخش قابل‌توجهی از اقتصاد فروش داخلی اوره «شپدیس» تحت تأثیر سیاست قیمت‌گذاری و نحوه تسویه مابه‌التفاوت نرخ قرار دارد.

اصلاحات نرخ گاز؛ بخشی از ارقام هنوز به نرخ قطعی وابسته است

گزارش همچنین نشان می‌دهد بخشی از ارقام مربوط به خوراک و سوخت، در طول دوره بر اساس نرخ‌های علی‌الحساب ثبت شده و پس از دریافت نرخ‌های قطعی قابلیت اصلاح دارند.

در توضیحات شرکت آمده است که نرخ گاز خوراک تا پایان مرداد و نرخ گاز سوخت تا پایان شهریور به‌صورت قطعی محاسبه شده و صورتحساب خوراک نیز با لحاظ تخفیف فصل گرم برای نیمه نخست سال محاسبه می‌شود.

بنابراین در تحلیل هزینه‌های شرکت باید توجه داشت که نرخ خوراک و اصلاحات مربوط به آن می‌تواند بر ارقام نهایی هزینه و سودآوری اثر بگذارد.

پیمان اصفهانی چه شرکتی را تحویل گرفته است؟

پیمان اصفهانی در شرایطی مدیریت پتروشیمی پردیس را بر عهده گرفته که عملکرد ثبت‌شده در سال مالی ۱۴۰۵، تصویری دوگانه از شرکت ارائه می‌دهد.

از یک سو:

• درآمد شرکت به ۸۶.۷ همت رسیده است.
• حدود ۶۷.۵ درصد درآمد از صادرات حاصل شده است.
• تراز خالص ارزی همچنان حدود ۵۳۴.۵ میلیون دلار مثبت است.
• شرکت ظرفیت اسمی ۵.۲۲۵ میلیون تنی دارد.

اما از سوی دیگر:

• تولید ۳۲.۴ درصد کاهش یافته است.
• مقدار فروش ۲۰.۴ درصد کاهش داشته است.
• دریافت گاز طبیعی ۲۹.۲ درصد کاهش یافته است.
• منابع ارزی ۱۹.۸ درصد کاهش داشته است.
• تراز خالص ارزی نیز حدود ۱۹.۶ درصد پایین‌تر از دوره قبل قرار گرفته است.

از این منظر، نقطه شروع مدیریت جدید صرفاً یک شرکت با «۸۶.۷ همت درآمد» نیست؛ بلکه شرکتی است که بخش قابل‌توجهی از ظرفیت اسمی آن در سال مالی گذشته مورد استفاده قرار نگرفته و بازگشت تولید، تأمین پایدار خوراک و احیای حجم صادرات می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در عملکرد دوره بعد داشته باشد.

آیا رشد ۴۴ درصدی درآمد به معنی بهبود همه‌جانبه عملکرد است؟

پاسخ این سؤال را باید در چند لایه بررسی کرد.

در سطح درآمد ریالی: عملکرد شرکت رشد قابل‌توجهی داشته و درآمد ۴۴.۳ درصد افزایش یافته است.

در سطح تولید: تصویر متفاوت است و تولید بیش از ۳۲ درصد کاهش یافته است.

در سطح فروش مقداری: مقدار محصول فروخته‌شده نیز بیش از ۲۰ درصد پایین آمده است.

در سطح ارزآوری: منابع ارزی نزدیک به ۲۰ درصد کاهش یافته است.

بنابراین گزارش سال مالی ۱۴۰۵ را نمی‌توان تنها با عبارت «رشد ۴۴ درصدی درآمد» خلاصه کرد.

تصویر کامل‌تر این است که پتروشیمی پردیس با حجم فعالیت پایین‌تر، اما درآمد ریالی بالاتر، سال مالی را به پایان رسانده است.

این تفاوت میان «رشد درآمد» و «رشد فعالیت عملیاتی» یکی از مهم‌ترین نکات قابل توجه در تحلیل عملکرد شرکت است.

جمع‌بندی؛ واقعیت عملکرد شپدیس در سال مالی ۱۴۰۵

پتروشیمی پردیس سال مالی ۱۴۰۵ را با ۸۶.۶۷ همت فروش به پایان رساند؛ رشدی که در مقایسه با ۶۰.۰۵ همت سال قبل، معادل ۴۴.۳ درصد است.

اما همزمان تولید شرکت از ۴.۶۸۳ میلیون تن به ۳.۱۶۶ میلیون تن کاهش یافته و مقدار فروش نیز از ۲.۷۶۲ میلیون تن به ۲.۱۹۹ میلیون تن رسیده است.

کاهش ۲۹.۲ درصدی دریافت گاز طبیعی نیز در کنار افت تولید قرار دارد و یکی از متغیرهای مهم توضیح‌دهنده کاهش فعالیت عملیاتی شرکت محسوب می‌شود.

در سمت دیگر، ساختار درآمدی «شپدیس» همچنان صادرات‌محور باقی مانده است؛ به‌طوری که حدود ۵۸.۴۹ همت از درآمد شرکت از صادرات حاصل شده است.

با این حال، منابع ارزی شرکت از حدود ۶۹۲.۶ میلیون دلار به ۵۵۵.۷ میلیون دلار کاهش یافته است. پس رشد درآمد ریالی شرکت به معنای رشد ارزآوری نبوده است.

در نهایت، «شپدیس» سال مالی ۱۴۰۵ را با یک تراز خالص ارزی حدود ۵۳۴.۵ میلیون دلاری، درآمد ۸۶.۷ همتی و ظرفیت اسمی ۵.۲۲۵ میلیون تنی به پایان رسانده، اما فاصله قابل‌توجه میان ظرفیت اسمی و تولید واقعی همچنان یکی از مهم‌ترین موضوعات عملکرد دوره بعد است.

از این منظر، برای ارزیابی عملکرد دوره جدید مدیریت، صرفاً دنبال کردن رشد مبلغ فروش کافی نیست؛ میزان تأمین خوراک، رشد تولید، افزایش حجم فروش صادراتی، وضعیت ارزآوری و نحوه تعیین تکلیف مابه‌التفاوت اوره تکلیفی از شاخص‌هایی هستند که تصویر کامل‌تری از مسیر آینده پتروشیمی پردیس ارائه خواهند کرد.