منابع تجاری می‌گویند شرکت‌های بزرگ دولتی از جمله سینوپک (Sinopec) و پتروچاینا (PetroChina) سفارش‌های نفتی روسیه را لغو کرده‌اند، در حالی که پالایشگاه‌های مستقل موسوم به «تی‌پات» نیز خرید نفت روسیه را متوقف کرده‌اند تا مشمول مجازات‌های آمریکا نشوند.

طبق برآورد مؤسسه Rystad Energy حدود ۴۵ درصد از واردات نفت خام روسیه توسط چین تحت تأثیر این تحریم‌ها قرار گرفته است؛ رقمی معادل حدود ۴۰۰ هزار بشکه در روز. به دنبال این تغییر اجباری در الگوی خرید، نفت روسیه با تخفیف بیشتری معامله می‌شود، به طوری که قیمت شاخص اورالز (Urals) در پایان هفته گذشته به ۵۷٫۹۹ دلار در هر بشکه رسید. چین عمدتاً نفت نوع ESPO (سیبری شرقی–اقیانوس آرام) را وارد می‌کند و لغو محموله‌ها باعث کاهش قیمت این نوع نیز شده است.

در سه سال گذشته، روسیه به بزرگ‌ترین تأمین‌کننده نفت برای چین و هند تبدیل شده بود، عمدتاً به دلیل تخفیف‌های ناشی از تحریم‌های غرب. اما اکنون هر دو کشور ناچارند جایگزین‌هایی برای نفت روسیه پیدا کنند — گزینه‌هایی که اگرچه موجودند، اما معمولاً با قیمت‌های بالاتر عرضه می‌شوند.

چین با واردات بیش از مصرف داخلی خود و ساخت ظرفیت‌های ذخیره‌سازی جدید، نوعی «ضربه‌گیر تأمین» برای خود ایجاد کرده است. این کشور قصد دارد تا پایان ۲۰۲۶ میلادی، ۱۱ سایت جدید ذخیره‌سازی با ظرفیت مجموع ۱۶۹ میلیون بشکه احداث کند.

در مقابل، هند برای جایگزینی نفت روسیه با مشکلات بیشتری مواجه است؛ زیرا روسیه حدود یک‌سوم واردات نفت هند را تأمین می‌کند، در حالی که ۸۵ درصد از مصرف انرژی این کشور وابسته به واردات نفت خام است. به همین دلیل، هرگونه تغییر قیمت یا تخفیف برای دهلی‌نو اهمیت حیاتی دارد. با این حال، برخی از پالایشگاه‌های هندی نیز در هفته‌های اخیر خرید نفت روسیه را کاهش داده‌اند تا از خطر تحریم‌های آمریکا مصون بمانند.

بیشتر در همین زمینه: حسین‌نوری سکاندار معاونت منابع انسانی و مالی برق حرارتی شد

تحلیل فنی (Technical Analysis)

لغو خرید نفت روسیه از سوی چین باعث افت قیمت شاخص‌های Urals و ESPO شده است. با این روند، اختلاف قیمت بین نفت روسیه و نفت برنت ممکن است به بیش از ۲۵ دلار در هر بشکه برسد. این تخفیف شدید احتمالاً منجر به فشار بیشتر بر درآمد صادراتی روسیه و تضعیف روبل خواهد شد. همچنین، کاهش خرید از سوی پالایشگاه‌های چینی می‌تواند باعث انتقال بخشی از این نفت به بازارهای خاکستری در ترکیه یا آفریقا شود.

تحلیل استراتژیک (Strategic Analysis)

تحریم‌های جدید آمریکا عملاً در حال هدف قرار دادن حلقه حیاتی صادرات انرژی روسیه به شرق آسیا هستند، یعنی آخرین مسیر درآمدی قابل‌اتکای مسکو. واکنش چین محتاطانه اما معنادار است و می‌تواند نشان دهد پکن تمایل دارد از تقابل مستقیم با واشنگتن در موضوع تحریم‌ها پرهیز کند. در سطح ژئوپلیتیک، این تصمیم همچنین اهرم نفوذ انرژی روسیه بر چین را کاهش می‌دهد و وابستگی مسکو به هند و برخی کشورهای غیرمتعهد را افزایش می‌دهد.

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

برای بازار جهانی نفت، کاهش خرید چین از روسیه می‌تواند دو پیامد کوتاه‌مدت و بلندمدت داشته باشد:

۱. کوتاه‌مدت: افزایش رقابت بر سر نفت تخفیفی و نوسان شدید در قیمت‌های منطقه آسیا-اقیانوس آرام.
۲. بلندمدت: احتمال تغییر الگوی تأمین نفت چین به سمت کشورهای خاورمیانه، آفریقا و آمریکای لاتین.

در همین حال، عربستان و امارات ممکن است از این فرصت برای افزایش سهم بازار خود در شرق آسیا بهره ببرند. در سطح کلان، این تحولات نشانگر بازتعریف مجدد مسیرهای تجاری انرژی در آسیا و تضعیف تدریجی محور انرژی مسکو–پکن است.