تحریم پالایشگاه های چینی به دلیل تجارت نفت روسیه
اتحادیه اروپا در نوزدهمین بسته تحریمی خود علیه روسیه، چهار شرکت از جمله یک شرکت بازرگانی و دو پالایشگاه مستقل چینی را بهدلیل ادامه خرید نفت از روسیه، در فهرست تحریمها قرار میدهد.
اتحادیه اروپا این اقدامات را گامی برای جلوگیری از دور زدن تحریمهای غرب میداند، در حالی که پکن تأکید دارد تجارتش با روسیه کاملاً «عادی» است.
در بستههای پیشین، اروپا شرکتهای چینی سازنده پهپاد و عرضهکننده کالاهای دومنظوره به روسیه را هدف قرار داده بود. با وجود این فشارها، روسیه همچنان بخش عمدهای از صادرات نفت خود را به چین ادامه میدهد.
دادههای گمرکی نشان میدهد که واردات نفت چین از روسیه در سپتامبر با رشد ۴.۳ درصدی به ۸.۲۹ میلیون تن رسید (۱۷.۵٪ از کل واردات نفت چین). همزمان آمریکا تلاش میکند با امتیازات تجاری به هند، دهلینو را به کاهش واردات نفت روسیه ترغیب کند.
تحلیل فنی:
تحریم پالایشگاههای چینی از منظر فنی به معنی افزایش هزینههای مالی، بیمهای و لجستیکی در زنجیره تأمین نفت روسیه است. چین برای حفظ جریان واردات، ناچار به استفاده از کانالهای پنهان، شرکتهای واسطه و روشهای تسویه غیر دلاری خواهد شد. در نتیجه، تجارت نفت تحریمی در منطقه آسیا تقویت میشود و بازار خاکستری نفت ایران، روسیه و ونزوئلا بهصورت ساختاری ادغام میگردد.
تحلیل استراتژیک:
۱. برای اروپا: هدف اصلی، مهار نقش چین در حفظ درآمد نفتی روسیه است؛ زیرا تا زمانی که پکن خریدار اصلی بماند، اثر تحریمهای غرب بر اقتصاد روسیه کاهش مییابد.
۲. برای چین: این تحریمها را نقض مستقیم حاکمیت اقتصادی خود تلقی میکند و بهاحتمال زیاد همکاری انرژی با ایران، عربستان و امارات را تقویت خواهد کرد تا تکیه بر نفت روسیه را تعدیل کند.
۳. برای آمریکا: واشنگتن همزمان در حال ساخت «کمربند فشار» علیه نفت روسیه و چین است، اما در عمل بخشی از این فشار، ایران را در موقعیت ژئواقتصادی خاصی قرار میدهد.
محور ایران در معادله جدید:
• نقش جایگزین و مکمل: با محدود شدن مسیرهای رسمی نفت روسیه به چین، نفت ایران – که در قالب «تجارت غیررسمی اما پایدار» به شرق آسیا میرود – به گزینه جایگزین فوری برای پالایشگاههای کوچک و مستقل چینی تبدیل میشود.
• افزایش قدرت چانهزنی تهران: فشار بر روسیه و افزایش هزینههای واردات چینیها، به تهران اجازه میدهد نفت خود را با شرایط بهتری عرضه کند. در واقع، هر فشار جدید غرب بر روسیه، بهطور غیرمستقیم «ارزش استراتژیک نفت ایران» را در بازار شرق آسیا بالا میبرد.
• همپوشانی تاکتیکی تهران–مسکو: هرچند دو کشور در برخی بازارها رقیباند، اما فشار مضاعف غرب احتمالاً آنها را به سمت هماهنگی عملیاتی در قیمتگذاری، حملونقل و مسیرهای صادراتی سوق خواهد داد.
• افزایش حساسیت واشنگتن: رشد سهم نفت ایران در بازار چین و مالزی ممکن است باعث بازگشت آمریکا به الگوی «تحریم هدفمند تانکرها و واسطههای مالی» شود؛ الگویی که در سال ۲۰۱۹ تجربه شد.
تحلیل اجرایی (Executive Insight):
• بازار شرق آسیا در حال بازترسیم مسیر تأمین خود میان سه منبع تحریمی (روسیه، ایران، ونزوئلا) است.
• ایران میتواند از این شکاف، برای تثبیت بلندمدت قراردادهای یوانمحور با چین و توسعه شبکه حملونقل اختصاصی نفتی استفاده کند.
• در سطح سیاست انرژی، تهران باید این روند را بهعنوان فرصتی برای تعمیق روابط نفتی با چین و هند تلقی کند، پیش از آنکه این دو کشور تحت فشار آمریکا مسیرهای جایگزین را بیابند.
• در سطح ژئواقتصادی، این شرایط نشانه ورود به نظام چندقطبی انرژی با محوریت شرق آسیا است؛ جایی که ایران اگر ساختار مالی و بیمهای خود را بازطراحی کند، میتواند جایگاه راهبردی خود را در این بلوک تثبیت کند.
تحلیل سیاسی:
اروپا با این اقدام، در واقع چین را از شریک اقتصادی به بازیگر متهم در تحریم روسیه تبدیل کرده است. پکن احتمالاً با ابزارهای متقابل اقتصادی – از جمله محدودیت بر واردات کالاهای اروپایی یا افزایش همکاری با ایران و روسیه – پاسخ خواهد داد.
در این میان، ایران بهطور طبیعی به نقطه تلاقی سه محور ژئواقتصادی تبدیل میشود:
۱. محور انرژی شرق (چین–ایران–روسیه)
۲. محور امنیت انرژی هند–خلیج فارس
۳. محور فشار غربی (آمریکا–اروپا)
این ساختار، ایران را در موقعیت حساسی قرار میدهد که با سیاستگذاری دقیق، میتواند از «حاشیه تحریم» به مرکز بازی جدید قدرت انرژی در قرن ۲۱ منتقل شود.
همچنین در ادامه بخوانید؛ تحریم نوزدهم اتحادیه اروپا علیه روسیه با ممنوعیت واردات LNG روسیه از سال ۲۰۲۷
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما