هشدار آمریکا و قطر به اروپا درباره خطر کمبود گاز در پی مقررات انتشار متان

وزرای انرژی آمریکا و قطر، «کریس رایت» و «سعد الکعبی»، در نامه‌ای به مقامات اروپایی اعلام کرده‌اند که رعایت کامل این مقررات در زنجیره پیچیده تولید و صادرات گاز از نظر فنی بسیار دشوار و در برخی موارد غیرممکن است. آن‌ها تأکید کرده‌اند که شرکت‌های صادرکننده و واردکننده حاضر نیستند قراردادهایی امضا کنند که احتمال نقض قوانین اتحادیه اروپا را ایجاد کند و پیامد آن کاهش عرضه و افزایش قیمت خواهد بود.

این نامه پیش از نشست وزرای انرژی کشورهای عضو اتحادیه اروپا منتشر شده و علاوه بر آمریکا و قطر، الجزایر و نیجریه نیز از نگرانی‌های مشابهی حمایت کرده‌اند.

مقررات متان اتحادیه اروپا که دو سال قبل تصویب شد، علاوه بر کاهش انتشار متان در داخل اروپا، شرکت‌ها و کشورهای صادرکننده گاز به اروپا را نیز ملزم می‌کند میزان انتشار متان را از مرحله تولید در چاه گاز تا تأسیسات مایع‌سازی و حمل LNG اندازه‌گیری، گزارش و کاهش دهند. عدم رعایت این الزامات می‌تواند منجر به جریمه‌های مالی شود.

اتحادیه اروپا برای کاهش نگرانی‌ها اعلام کرده است که اجرای جریمه‌ها تا سال ۲۰۳۰ به تعویق خواهد افتاد، اما صادرکنندگان بزرگ LNG همچنان خواهان لغو یا تغییر اساسی این مقررات هستند.

تحلیل فنی:

متان (Methane) مهم‌ترین جزء تشکیل‌دهنده گاز طبیعی است و از نظر اثر گلخانه‌ای، در کوتاه‌مدت بسیار قوی‌تر از دی‌اکسیدکربن عمل می‌کند. به همین دلیل اتحادیه اروپا تلاش دارد با کنترل نشت متان در صنعت گاز، اثرات زیست‌محیطی مصرف گاز را کاهش دهد.

بیشتر در همین زمینه: عملکرد درخشان صنایع پلیمر گچساران در اعتماد به سازندگان داخلی

چالش اصلی، ردیابی دقیق انتشار متان در زنجیره تأمین LNG است. برای مثال در صنعت گاز آمریکا، تولید گاز توسط هزاران شرکت مختلف انجام می‌شود، سپس گاز وارد شبکه‌های گسترده انتقال شده و در نهایت به پایانه‌های صادرات LNG در سواحل خلیج مکزیک منتقل می‌شود.

در چنین ساختاری، ردیابی اینکه هر مولکول گاز دقیقاً از کدام چاه آمده و چه میزان انتشار متان در مسیر تولید، انتقال و فرآوری داشته است، از نظر عملیاتی بسیار پیچیده است.

از سوی دیگر، طرفداران مقررات اتحادیه اروپا معتقدند فناوری‌های اندازه‌گیری ماهواره‌ای، حسگرهای صنعتی و روش‌های جدید پایش می‌تواند امکان کنترل انتشار متان را فراهم کند و بازار جهانی گاز کم‌انتشار را توسعه دهد.

بنابراین اختلاف اصلی میان دو طرف، بیشتر بر سر «امکان اجرای عملی» و «هزینه اقتصادی اجرای مقررات» است.

تحلیل استراتژیک:

این موضوع فراتر از یک اختلاف زیست‌محیطی بوده و به رقابت میان امنیت انرژی، سیاست اقلیمی و تجارت جهانی گاز مربوط می‌شود.

اروپا پس از کاهش وابستگی به گاز روسیه، وابستگی بسیار بیشتری به LNG پیدا کرده است. آمریکا در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین تأمین‌کنندگان LNG اروپا تبدیل شده و قطر نیز یکی از بازیگران اصلی بازار جهانی LNG است.

در چنین شرایطی، هر مقرراتی که هزینه صادرات LNG را افزایش دهد، می‌تواند بر امنیت عرضه اروپا تأثیر بگذارد.

از نگاه صادرکنندگان، مقررات متان ممکن است به یک «مانع غیرتعرفه‌ای تجاری» تبدیل شود؛ یعنی محدودیتی که بدون وضع تعرفه مستقیم، هزینه ورود کالا به بازار اروپا را افزایش می‌دهد.

از نگاه اتحادیه اروپا، این سیاست بخشی از راهبرد بلندمدت برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و ایجاد بازار انرژی پاک‌تر است.

در واقع، اروپا تلاش می‌کند استانداردهای زیست‌محیطی خود را به تأمین‌کنندگان خارجی نیز تحمیل کند؛ اما قدرت چانه‌زنی آن در بازاری که هنوز به واردات گسترده گاز نیاز دارد، محدود است.

تحلیل اجرایی (Executive Insight):

مناقشه مقررات متان نشان می‌دهد که گذار انرژی اروپا با یک چالش مهم روبه‌رو است: دستیابی هم‌زمان به کاهش انتشار کربن و حفظ امنیت انرژی.

در کوتاه‌مدت، اجرای سخت‌گیرانه مقررات می‌تواند باعث افزایش هزینه LNG، کاهش انعطاف‌پذیری قراردادهای تأمین و فشار بیشتر بر مصرف‌کنندگان صنعتی اروپا شود.

در میان‌مدت، این اختلاف ممکن است باعث شکل‌گیری دو بازار متفاوت شود:

* بازار LNG با استانداردهای بالای زیست‌محیطی و قیمت بالاتر برای اروپا
* بازار LNG سنتی‌تر برای کشورهایی که اولویت اصلی آن‌ها قیمت و امنیت عرضه است

همچنین این بحران می‌تواند سرمایه‌گذاری در فناوری‌های پایش و کاهش متان را افزایش دهد و شرکت‌هایی که قادر به ارائه گاز با «ردپای کربنی پایین‌تر» هستند، مزیت رقابتی بیشتری پیدا کنند.

تحلیل سیاسی:

این اختلاف، نمونه‌ای از تنش میان سیاست اقلیمی اروپا و منافع اقتصادی تأمین‌کنندگان بزرگ انرژی است.

آمریکا و قطر با تکیه بر نقش خود در تأمین انرژی اروپا، تلاش می‌کنند از تبدیل مقررات متان به محدودیت تجاری جلوگیری کنند.

در مقابل، جریان‌های زیست‌محیطی در اروپا معتقدند افزایش هزینه مصرف گاز می‌تواند به کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و تسریع گذار انرژی کمک کند.

نتیجه این مناقشه می‌تواند بر آینده روابط انرژی اروپا با تأمین‌کنندگان اصلی LNG، ساختار قیمت گاز جهانی و مسیر سیاست‌های اقلیمی اتحادیه اروپا اثرگذار باشد.

همچنین بخوانید:افت شدید واردات نفت خام چین