وی اشاره کرد که سازمان جهانی تجارت رشد تجارت کالایی جهانی را برای سال ۲۰۲۶ به‌طور شدید کاهش داده است و این امر نشان‌دهنده وخامت شرایط است.

او افزود که اکنون زمان مناسبی است که این سازمان اصلاحاتی انجام دهد تا در حوزه تجارت دیجیتال، خدمات و تجارت سبز توانمندتر شود.

تحلیل فنی

۱. اثر در رشد اقتصادی جهانی: کاهش احتمالی تا ۷ درصد در تولید ناخالص داخلی جهانی که دبیرکل WTO به آن اشاره کرده، نشان‌دهنده تأثیر عمیق و فراگیر تنش تجاری میان دو قطب اقتصادی دنیاست. این عدد زمانی معنا پیدا می‌کند که بدانیم بسیاری از اقتصادها به زنجیره‌های تأمین چندملیتی وابسته‌اند.

۲. رشد تجارت کالا: سازمان جهانی تجارت چشم‌انداز رشد تجارت کالا را برای ۲۰۲۶ به حدود ۰.۵ درصد کاهش داده است، در حالی که پیش‌تر این رقم ۱.۸ درصد بود. این کاهش چشمگیر، بیانگر تأخیر در بازتاب تأثیرات تعرفه‌ها و کنترل‌های صادراتی است.

۳. وابستگی زنجیره تأمین: اقداماتی مثل کنترل صادرات مواد نادر (rare-earth) توسط چین و پاسخ آمریکا با تعرفه‌های ۱۰۰ درصدی بر واردات چینی نشان می‌دهد که ریسک‌های فناوری و زنجیره تأمین در دل این جنگ تجاری دیده می‌شوند.

بیشتر در همین زمینه: ضرب‌الاجل «بورد» به مدیران «نفت مرکزی»

تحلیل راهبردی

۱. تهدیدات برای شرکت‌ها و زنجیره تأمین: شرکت‌هایی که در زنجیره تأمین بین‌المللی فعالیت می‌کنند، اکنون با دو مسیر روبرو هستند: افزایش نرخ هزینه‌های تعرفه‌ای و احتمالاً نیاز به جابه‌جایی تولید به خارج از چین یا آمریکا. این مسأله برای شرکت‌های فناوری و تولیدی راهبردی است.

۲. فرصت برای بازیگران ثالث: کشورها یا شرکت‌هایی که می‌توانند جایگزین تولید یا تأمین از چین یا آمریکا شوند، اکنون فرصت دارند سهم بیشتری کسب کنند. اما این نیازمند سرمایه‌گذاری، توانمندی فنی و ثبات سیاستی است.

۳. اصلاحات در نظام تجارت جهانی: سازمان جهانی تجارت با استفاده از این بحران، می‌خواهد خود را بازسازی و به سمت تجارت دیجیتال، خدمات و تجارت سبز سوق دهد. این می‌تواند به بازتعریف نقش این نهاد و افزایش اهمیت آن در دهه پیش‌رو منجر شود.

۴. لزوم همکاری بین‌المللی: دبیرکل WTO تأکید کرده که بدون همکاری بین‌المللی و ثبات تجاری، ثبات مالی جهانی بعید است. این یعنی کشورها نمی‌توانند به صورت مجزا با این چالش‌ها مواجه شوند.

تحلیل برای مدیران اجرایی

• اگر شما در حوزه بین‌المللی فعالیت دارید، سناریوی ریسک را برای تأثیر ممکن تنش‌های آمریکا–چین بر زنجیره تأمین خود تنظیم کنید: بدترین حالت کاهش فروش یا افزایش هزینه واردات/صدور ممکن است رخ دهد.

• تنوع پورتفولیو تأمین‌کننده را به عنوان ترجیح بلندمدت در نظر بگیرید تا وابستگی به یک کشور کاهش یابد.

• پایش تعرفه‌ها، مقررات صادرات و واردات، و کنترل‌های فناوری را فعال‌تر انجام دهید، چرا که تغییرات ناگهانی می‌توانند سودآوری و برنامه‌های شما را سریعاً تحت تأثیر قرار دهند.

• استراتژی بلندمدت: با توجه به تأکید WTO بر اصلاحات تجارت دیجیتال و سبز، شرکت‌ها باید آماده شوند تا در این حوزه‌ها حضور فعال‌تری داشته باشند — مثلاً سرمایه‌گذاری در پایدارسازی زنجیره تأمین، استفاده از فناوری‌های صادراتی، و انطباق با مقررات سبز.

تحلیل سیاسی

تنش تجاری میان آمریکا و چین تنها یک اختلاف اقتصادی نیست؛ بلکه ابعاد ژئوپلتیک، فناوری، امنیت و ایدئولوژیک نیز دارد. اقدام چین در کنترل صادرات مواد نادر و واکنش آمریکا با تعرفه‌های سنگین، نشان می‌دهد که این جنگ تجاری در حال فراتر رفتن از حوزه اقتصادی صرف است. از دید چین، استفاده از صادرات و زنجیره تأمین به‌عنوان اهرم سیاست خارجی بیش از پیش آشکار است. از منظر آمریکا، تلاش برای کاهش وابستگی به چین و کنترل فناوری‌های حیاتی همچنان پروژه‌ای استراتژیک است.

در این بستر، سازمان جهانی تجارت با تأکید بر لزوم کاهش این تنش‌ها می‌خواهد نقش خود را به عنوان تسهیل‌کننده نظم تجاری چندجانبه تقویت کند. از منظر سیاسی، این می‌تواند تلاشی برای حفظ امکانی باشد که آمریکا و چین دچار «تقسیم‌بندی» (decoupling) نشوند؛ زیرا تقسیم اقتصاد جهانی به دو بلوک می‌تواند امنیت اقتصادی کشورهای ثالث را نیز تهدید کند. از سوی دیگر، کشورهایی مثل آلمان، ژاپن، هند و دیگر اقتصادهای نوظهور باید موضعی هوشمندانه بین دو قدرت اتخاذ کنند — نه صرفاً به یکی متمایل شوند بلکه از مزایای هر دو بهره ببرند.