نفت برنت برای تحویل ماه آوریل در تاریخ ۹ فوریه به ۶۹.۰۴ دلار در هر بشکه رسید که نسبت به هفته قبل حدود ۴ درصد رشد نشان می‌دهد. حتی قراردادهای بلندمدت‌تر نیز افزایش قیمت داشته‌اند؛ به‌طوری که قیمت قراردادهای پنج‌ساله نسبت به هفته قبل ۰.۵۳ دلار بیشتر شده است. این موضوع نشان می‌دهد که بازار تنها به تحولات کوتاه‌مدت واکنش نشان نمی‌دهد، بلکه ریسک‌های آینده را نیز در قیمت‌ها لحاظ کرده است.

در بازار مشتقات نفت (بازار ابزارهای مالی مرتبط با نفت)، شاخص‌های مربوط به اختیار معامله نیز به سطوحی رسیده‌اند که در دوره‌های بحرانی گذشته مشاهده شده بود. این امر بیانگر آن است که معامله‌گران انتظار نوسانات شدیدتر و احتمال افزایش قیمت را دارند.

همزمان، تحلیلگران مؤسسه BMI وابسته به گروه Fitch نیز رشد اخیر قیمت نفت را ناشی از افزایش «پرمیوم ریسک ژئوپلیتیکی» می‌دانند؛ به این معنا که بخشی از قیمت فعلی نفت، نه به دلیل کمبود واقعی عرضه، بلکه به دلیل ترس بازار از وقوع بحران‌های سیاسی و امنیتی شکل گرفته است.

تحلیل فنی

از منظر فنی، سه مفهوم کلیدی در این گزارش نقش محوری دارند که درک ساده آن‌ها به فهم رفتار بازار کمک می‌کند:

۱. قیمت نقدی (Flat Price):
منظور از قیمت نقدی، قیمت فعلی نفت برای تحویل نزدیک‌مدت است. افزایش این شاخص نشان می‌دهد بازار در کوتاه‌مدت انتظار رشد قیمت دارد. نزدیک شدن برنت به سطح ۷۰ دلار بیانگر همین نگاه افزایشی است.

بیشتر در همین زمینه: آرامش بازار نفت در سایه بازداشت رئیس‌جمهور ونزوئلا

۲. منحنی آتی (Forward Curve):
منحنی آتی نمایش می‌دهد که بازار برای ماه‌ها و سال‌های آینده چه قیمتی را پیش‌بینی می‌کند. بالا رفتن قیمت حتی در سررسیدهای پنج‌ساله یعنی سرمایه‌گذاران معتقدند ریسک‌ها ساختاری و پایدار هستند، نه مقطعی و گذرا.

۳. نوسان و بازار اختیار معامله (Volatility & Options):
در بازار اختیار معامله، شاخص «Call Skew» نشان می‌دهد تقاضا برای قراردادهایی که از افزایش قیمت سود می‌برند چقدر بالاست. وقتی این شاخص رشد می‌کند، یعنی معامله‌گران حاضرند هزینه بیشتری بپردازند تا در برابر جهش قیمت بیمه شوند. این رفتار معمولاً در شرایط بحران یا تنش شدید مشاهده می‌شود.

در مجموع، ساختار فنی بازار از حالت آرام و کم‌ریسک به حالتی با نوسان بالا و حساس به اخبار سیاسی تغییر کرده است.

تحلیل استراتژیک

در سطح کلان، گزارش استاندارد چارترد نشان می‌دهد روایت غالب بازار نفت در حال تغییر است. تا پیش از این، تمرکز اصلی بر مازاد عرضه و ضعف تقاضا بود، اما اکنون توجه بازار به سمت ریسک‌های عرضه و تحولات ژئوپلیتیکی معطوف شده است.

اصطلاح «روایت مازاد عرضه» به این معناست که تولید نفت بیش از نیاز بازار باشد و فشار کاهشی بر قیمت وارد کند. تضعیف این روایت یعنی بازار دیگر مطمئن نیست که عرضه به‌راحتی و بدون اختلال ادامه یابد. همزمان، برآوردها از رشد تقاضا در سال ۲۰۲۶ در حال افزایش است.

به بیان ساده، بازار از حالت «نگرانی از زیادی نفت» به حالت «نگرانی از کمبود یا اختلال در نفت» تغییر جهت داده است. این تغییر جهت، ماهیت تصمیم‌گیری‌ها و رفتار سرمایه‌گذاران را دگرگون می‌کند.

تحلیل اجرایی

از نگاه اجرایی و کاربردی، پیام این گزارش برای فعالان صنعت انرژی روشن است:

• سال ۲۰۲۶ با نوسانات بیشتر همراه خواهد بود؛ یعنی فاصله بین سقف و کف قیمت‌ها بزرگ‌تر می‌شود.
• ابزارهای پوشش ریسک (مانند قراردادهای آتی و اختیار معامله) اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. پوشش ریسک یعنی استفاده از ابزار مالی برای کاهش آسیب‌پذیری در برابر نوسانات قیمت.
• تصمیم‌گیری‌ها باید بر اساس چند سناریو مختلف انجام شود، نه یک پیش‌بینی خطی و ساده از آینده.
• میانگین قیمت پیش‌بینی‌شده برنت در محدوده ۶۲ تا ۶۷ دلار است، اما مسیر رسیدن به این میانگین با نوسان و شوک‌های مقطعی همراه خواهد بود.

به زبان ساده‌تر، بازار وارد دوره‌ای شده که مدیریت ریسک از پیش‌بینی دقیق قیمت مهم‌تر است.

تحلیل سیاسی

در بعد سیاسی، نفت بار دیگر نقش سنتی خود را به‌عنوان یک کالای ژئوپلیتیکی بازیابی کرده است. یعنی قیمت آن بیش از هر زمان دیگر به تحولات سیاسی، امنیتی و روابط بین قدرت‌های بزرگ وابسته شده است.

اصطلاح «پرمیوم ریسک ژئوپلیتیکی» به بخشی از قیمت نفت اشاره دارد که صرفاً به دلیل ترس از بحران و درگیری شکل می‌گیرد، نه به خاطر کمبود واقعی عرضه. حتی اگر هیچ اختلالی رخ ندهد، همین احتمال بروز بحران کافی است تا بازار قیمت‌ها را بالاتر نگه دارد.

در چنین شرایطی، نفت بیش از آنکه تابع منطق صرفاً اقتصادی باشد، به شاخصی از سطح تنش و بی‌ثباتی در نظام بین‌الملل تبدیل می‌شود.

همچنین در ادامه بخوانید؛ آزادسازی خدمات شرکت‌های آمریکایی برای صنعت نفت ونزوئلا