طبق ارزیابی بانک بارکلیز، ارزش کنونی بازار ربات‌های انسان‌نما بین ۲ تا ۳ میلیارد دلار است که انتظار می‌رود تا سال ۲۰۳۵ به حداقل ۴۰ میلیارد دلار افزایش یابد.

ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا، در داووس ۲۰۲۶ اعلام کرد که ربات انسان‌نمای تسلا موسوم به «اوپتیموس» تا پایان ۲۰۲۷ برای فروش عمومی آماده خواهد شد و حتی پیش‌بینی کرد که «تعداد ربات‌ها از جمعیت انسان‌ها بیشتر شود». تسلا در حال حاضر نسخه‌های اولیه این ربات‌ها را در کارخانه‌های خود به‌کار گرفته و برنامه دارد برای ارتقای توانمندی‌های آن‌ها داده‌کاوی و آموزش انجام دهد.

شرکت هیوندای نیز برنامه‌ای برای استقرار ربات‌های انسان‌نما در کارخانه‌هایش در آمریکا تا سال ۲۰۲۸ اعلام کرده و حتی قصد دارد سالانه ۳۰.۰۰۰ دستگاه تولید کند. این خبر موجب رشد ارزش سهام هیوندای شد، اما اتحادیه کارگری این شرکت نگران پیامدهای شغلی این تصمیم است.

برخی شرکت‌های چینی مانند یوبی‌تک اذعان کرده‌اند که ربات‌های فعلی آن‌ها فقط ۳۰ تا ۵۰ درصد بهره‌وری یک کارگر انسانی را دارند و هنوز پیشرفت‌های عمده‌ای لازم است تا بتوان از آن‌ها در خطوط تولید به‌طور کامل استفاده کرد. با این حال، شرکت‌هایی از جمله بی‌وای‌دی و فاکسکان در چین در حال آزمایش این ربات‌ها برای جبران کمبود نیروی کار هستند.

در مجموع، با افزایش سرمایه‌گذاری‌ها، استفاده از ربات‌های انسان‌نما در صنایع در حال گسترش است، اما موانع فنی و نگرانی‌های اقتصادی و اجتماعی موضوعاتی مهم در مسیر این تحول باقی مانده‌اند.

بیشتر در همین زمینه: شرکت پترومادپارس در عسلویه استخدام می‌کند

تحلیل فنی

• سطح فعلی فناوری: نسل کنونی ربات‌های انسان‌نما هنوز از نظر سرعت، دقت و انعطاف‌پذیری در انجام وظایف پیچیده پایین‌تر از نیروی انسانی عمل می‌کند. داده‌های شرکت یوبی‌تک نشان می‌دهد ربات‌های پیشرفته آن‌ها حدود ۳۰–۵۰٪ بهره‌وری انسان را در انجام وظایف صنعتی دارند که برای جایگزینی کامل کافی نیست.

• چالش‌های مهندسی: ربات‌های انسان‌نما نیازمند پیشرفت‌های بنیادی در حوزه‌های کنترل پیشرفته، ادراک، یادگیری ماشینی و تعامل طبیعی با محیط هستند. یادگیری و سازگاری در محیط‌های پیچیده هنوز به صورت محدود پیاده‌سازی شده است.

• داده‌کاوی و آموزش عملی: تسلا در تلاش برای جمع‌آوری داده از کارخانه‌های واقعی است تا با بهره‌گیری از داده‌های عملی، توانمندی‌های «اوپتیموس» را توسعه دهد. استفاده از داده‌های واقعی در مقیاس صنعتی می‌تواند به ارتقای توان اجرایی ربات‌ها کمک کند، اما این فرآیند زمان‌بر است.

• زیرساخت و تولید انبوه: برنامه هیوندای برای تولید ۳۰.۰۰۰ ربات در سال، مستلزم وجود زنجیره تامین قوی، کنترل کیفیت دقیق و هزینه‌های سرمایه‌ای بالا است که اجرای آن در مقیاس عملی با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهد بود.

تحلیل استراتژیک

• مزیت رقابتی بلندمدت: خودروسازانی مانند تسلا و هیوندای با سرمایه‌گذاری پیش‌دستانه در رباتیک انسان‌نما قصد دارند در دهه آینده مزیت رقابتی نسبت به رقبا ایجاد کنند، بخصوص در شرایطی که نیروی کار انسانی در بخش‌هایی با کمبود مواجه است یا هزینه‌های نیروی انسانی افزایش یافته است.

• کاهش هزینه‌های عملیاتی: ربات‌ها می‌توانند هزینه‌های مرتبط با کارگران انسانی از جمله بیمه، مرخصی، بیماری و مزایا را کاهش دهند، که این امر می‌تواند در بلندمدت کارایی عملیاتی شرکت‌ها را افزایش دهد.

• ریسک بازار و سرمایه‌گذاری: از آنجا که فناوری ربات‌های انسان‌نما هنوز در مراحل اولیه است، بسیاری از سرمایه‌گذاران منتظر اثبات کاربردهای واقعی هستند. تحقق وعده‌های عرضه عمومی تا سال ۲۰۲۷ یا ۲۰۲۸ می‌تواند ریسک‌های سرمایه‌گذاری را تا حدی تعدیل کند.

• پیامدهای نیروی کار: اتحادیه‌های کارگری نگران پیامدهای اجتماعی و اقتصادی ناشی از جایگزینی نیروی انسانی با ربات هستند که می‌تواند به تنش‌های کارگری و فشارهای اجتماعی منجر شود.

تحلیل اگزکیوتیو

• تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاری: مدیران اجرایی در صنایع تولیدی باید به‌طور فعال سناریوهای آتی بهره‌گیری از ربات‌های انسان‌نما را تحلیل کنند و در عین حال هزینه‌ها، بازگشت سرمایه و اثرات عملیاتی آن را مدنظر قرار دهند.

• آمادگی نیروی کار: توسعه استراتژی‌های آموزش و توسعه نیروی انسانی برای انتقال به فعالیت‌های با ارزش افزوده بالاتر مهم است تا از بیکاری گسترده جلوگیری شود و نیروی کار بتواند در نقش‌های مکمل با ربات‌ها فعالیت کند.

• نظارت بر توسعه فناوری: شرکت‌ها باید تیم‌های تخصصی برای پایش پیشرفت‌های فناورانه و انعطاف‌پذیری استراتژیک در بهره‌گیری از فرصت‌های جدید تشکیل دهند.

تحلیل سیاسی

• رقابت فناوری جهانی: سرمایه‌گذاری‌های گسترده در رباتیک انسان‌نما بخشی از رقابت فناوری میان کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه است، که می‌تواند بر جایگاه صنعتی و اقتصادی کشورها در دهه آینده اثرگذار باشد.

• بازار کار و سیاست‌های اجتماعی: فناوری‌های خودکارسازی گسترده ممکن است فشار بر بازار کار افزایش دهند و دولت‌ها را وادار به بازنگری در سیاست‌های اشتغال، حمایت اجتماعی و آموزش حرفه‌ای کنند. این موضوع می‌تواند یکی از محورهای مهم در سیاست‌گذاری‌های داخلی کشورها در برابر تغییرات فناوری باشد.

همچنین در ادامه بخوانید؛ نوآوری در کنترل فرآیندهای شیمیایی: معرفی فناوری FKDPP و تأثیر آن بر صنعت پتروشیمی