هند که حدود ۸۵٪ از نیاز نفتی خود را از خارج تامین می‌کند، بخش قابل‌توجهی از نفت خام سنگین و ارزان مورد نیاز پالایشگاه‌هایش را از روسیه وارد می‌نماید. اکنون دولت ایالات متحده در قالب توافق تجاری با کاهش تعرفه‌ها تلاش می‌کند تا هند را متقاعد کند خرید نفت از روسیه را متوقف کند، اما این جایگزینی به دلایل فنی، اقتصادی و ساختاری، ساده نیست و هزینه‌های بیشتری بر مصرف‌کنندگان و صنعت نفت هند تحمیل می‌کند.

تحلیل فنی

هند بخش زیادی از نفت وارداتی خود را از روسیه دریافت می‌کند، خصوصاً نفت خام سنگین و پرسولفور که پالایشگاه‌های هندی برای فرآورش فرآورده‌های خاص به آن نیاز دارند. نفت خام روسیه نوعاً سنگین‌تر و آغشته به گوگرد است و پالایشگاه‌های هند برای فرآیند آن طراحی شده‌اند. جایگزینی این نفت با نفت سبک‌تر آمریکا یا سایر منابع، به دلیل تفاوت در ترکیب شیمیایی، منجر به نیاز به «بلندکردن» و مخلوط‌سازی چندگانه می‌شود که هزینه‌ها و پیچیدگی‌های عملیاتی را افزایش می‌دهد. همچنین، نفت سبک‌تر وارداتی مستلزم تغییر تنظیمات واحدهای تقطیر و تبدیل بوده که خود نیازمند سرمایه‌گذاری و زمان است.

تحلیل‌های مرتبط نشان می‌دهد که حتی با کاهش تخفیف‌های روسیه و آشکار شدن برخی تغییرات در صادرات، هنوز جایگزینی کامل برای نفت سنگین از نظر حجم و قیمت وجود ندارد. عرضه و تخفیف برنت و سایر نفت‌های سبک‌تر جهانی به دلایل بازار و عرضه محدودتر بوده و ممکن است فشار هزینه‌ای بیشتری بر اقتصاد هند وارد سازد.

تحلیل استراتژیک

استراتژیک‌ترین نکته موضوع، وابستگی هند به نفت روسیه برای امنیت انرژی است، بویژه در شرایطی که این کشور یکی از بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان نفت در آسیا است. روسیه در سال‌های اخیر توانسته به یکی از بزرگ‌ترین تامین‌کنندگان نفت برای هند تبدیل شود و با ارائه تخفیف و شرایط پرداخت انعطاف‌پذیر، رقابت قیمتی ایجاد کند که سایر تامین‌کنندگان را به‌سختی می‌توان جایگزین آن کرد.

در همین حال، تلاش ایالات متحده برای اعمال فشار با کاهش تعرفه‌ها و مشوق‌های تجاری، توازن میان امنیت انرژی و ملاحظات ژئوپلیتیک را برای هند پیچیده‌تر ساخته است. هند به‌دنبال حفظ استقلال راهبردی در سیاست خارجی است و نمی‌خواهد به‌طور کامل در مقابل فشار واشنگتن از منافع اقتصادی و امنیت انرژی خود عقب‌نشینی کند. این موضوع باعث می‌شود که مذاکرات و اجرای هرگونه توافق مرتبط با نفت روسیه پیچیده‌تر به نظر برسد.

بیشتر در همین زمینه: ده سال با ادوارد گریگ — خلق ارزش، نوآوری فناورانه و هویت نوین

تحلیل اجرایی

برای اجرا و عملیاتی کردن هر تصمیمی مبنی بر کاهش وابستگی به نفت روسیه، هند باید اصلاحات بنیادی در سبد تامین انرژی خود انجام دهد. این شامل تنوع‌بخشی تأمین‌کنندگان نفت، افزایش ذخایر استراتژیک، بهینه‌سازی پالایشگاه‌ها برای فرآورش نفت سبک‌تر، و بازنگری در قراردادهای بلندمدت با کشورهای تولیدکننده خواهد بود. همه اینها نیازمند سرمایه‌گذاری قابل توجه، زمان، و آماده‌سازی زیرساخت‌های لجستیکی و پالایشی است.

علاوه بر این، هزینه‌های اقتصادی این انتقال باید با دقت تحلیل شود، زیرا واردات نفت نقش مهمی در تورم، هزینه سوخت و رشد اقتصادی هند دارد. به‌قول تحلیل‌گران، یک اقدام شتابزده می‌تواند به فشارهای قیمتی و افزایش هزینه‌های مصرف‌کننده منجر شود.

تحلیل سیاسی

در عرصه سیاسی، سند همکاری تجاری میان آمریکا و هند و گنجاندن مساله نفت در آن، بخشی از تلاش واشنگتن برای تحت فشار گذاشتن روسیه در بحبوحه جنگ اوکراین و کاهش منابع درآمدی مسکو است. با این حال، منافع سیاسی و امنیتی هند با اهداف واشنگتن هم‌پوشانی کامل ندارد و دهلی‌نو تا حد زیادی به «خودمختاری استراتژیک» خود پایبند است. اگرچه فشارهای بین‌المللی و ملاحظات سیاسی باعث شده هند واردات نفت روسیه را کاهش دهد، ولی یک توقف کامل فوری به دلیل پیچیدگی‌های عملی و سیاسی بعید به نظر می‌رسد.

در واقع، اعلام‌ها و توافق‌های سیاسی نه همیشه به معنای اجرای عملی هستند، و بسیاری از بازیگران نفتی و دولتی در دهلی‌نو تاکنون از اعلام رسمی توقف خرید نفت روسیه خودداری کرده‌اند یا آن را به‌صورت مشروط بیان کرده‌اند. این پهنه سیاست بین‌الملل، منافع اقتصادی و امنیت انرژی را در هم تنیده و پیچیدگی تصمیم‌گیری را افزایش داده است.

همچنین در ادامه بخوانید؛ افت قیمت نفت با کاهش «پریمیوم ریسک» و روند مذاکرات