مطابق گزارش منابع تجاری، تخفیف نفت خام روسیه از نوع ESPO که از بندر کوزمی‌نو صادر می‌شود، به‌عنوان معیاری نسبت به نفت برنت به حدود ۹ دلار در هر بشکه رسید، در حالی که در ماه‌های اخیر این اختلاف قیمت معمولاً بین ۷–۸ دلار بود. در عین حال، تخفیف نفت اورال که عمدتاً به هند می‌رفت نیز تا ۱۲ دلار به‌ازای هر بشکه زیر قیمت برنت گسترش یافته است.

این تغییرات پس از توافق جدید واشنگتن و دهلی نو رخ داده است که در آن کاهش خرید نفت روسیه یکی از شروط کاهش تعرفه‌های وارداتی آمریکا برای هند مطرح شده است. پالایشگاه‌های هندی در انتظار راهنمایی رسمی دولت درباره ادامه تجارت نفت روسیه هستند، و در همین حین، فروشندگان روسی به‌دنبال افزایش فروش در چین با تخفیف‌های بیشتر هستند.

تحلیل فنی

• تخفیف قیمتی نفت روسیه: افزایش تخفیف نفت روسیه نسبت به قیمت مرجع برنت به سطوح رکوردشکن نشان‌دهنده فشار عرضه نسبت به تقاضا است. این تخفیف‌ها معمولاً برای جبران کاهش مشتریان و حفظ جذابیت نفت روسیه در بازارهای آسیایی به‌کار می‌روند.

• تغییر الگوی واردات: کاهش نسبی خرید هند، یکی از بزرگ‌ترین خریداران نفت روسیه پس از جنگ اوکراین، باعث شده که چین با ظرفیت‌های پالایشی بالا و تخفیف‌های جذاب نقش اصلی را در جذب نفت روسیه ایفا کند.

• بازار پالایشگاه‌های چین: پالایشگاه‌های مستقل چین (به‌ویژه در استان شاندونگ) با بهره‌گیری از تخفیف‌های بیشتر، میزان سودآوری و ظرفیت فرآورش خود را افزایش داده‌اند. با این حال، تحلیل‌گران هشدار داده‌اند که ظرفیت تقاضای چین برای جذب نفت بیشتر ممکن است محدود باشد.

بیشتر در همین زمینه: با حکم نجفی اردکانی؛ سعید تنکمانی سکاندار IT پتروشیمی مبین شد

تحلیل استراتژیک

• تأثیر توافق تجاری آمریکا–هند: توافق اخیر آمریکا و هند، که شامل کاهش تعرفه‌های وارداتی مشروط به کاهش خرید نفت روسیه است، در حال تغییر موازنه تجاری نفت در آسیا است و به‌طور عملی هند را در موقعیتی قرار داده که باید بین مزایای تجاری و امنیت عرضه انرژی تصمیم‌گیری کند.

• جایگزینی چین به‌جای هند: با کاهش نسبی تقاضا از سوی هند، چین به بازار اصلی نفت روسیه تبدیل می‌شود. این تغییر می‌تواند وضعیت ژئوپلیتیکی نفت روسیه را به سمت «تمرکز بیشتر بر آسیا» سوق دهد، هرچند محدودیت‌های ظرفیت پالایش در چین ممکن است مانع جذب کامل نفت صادراتی باشد.

• فشار بر قیمت جهانی نفت: تخفیف شدید نفت روسیه به‌عنوان نوعی «کاپ نرم» بر قیمت‌های جهانی نفت عمل می‌کند و می‌تواند مانع افزایش زیاد قیمت‌هایی شود که ناشی از اختلالات ژئوپلیتیکی یا محدودیت عرضه است.

تحلیل اجرایی

• ریسک‌های زنجیره تأمین: شرکت‌های پالایش و تجاری بایدعدم قطعیت در تأمین از هند و تغییرات قیمتی شدید در بازار روسیه را مدیریت کنند. انعطاف‌پذیری در تأمین و تطبیق با سیاست‌های تجاری جدید برای حفظ سودآوری ضروری است.

• فرصت برای پالایشگاه‌های آسیایی: پالایشگاه‌هایی که ظرفیت جذب نفت با تخفیف عمیق دارند، می‌توانند از اختلاف قیمت بهره ببرند. این فرصت‌ها به‌ویژه برای پالایشگاه‌های مستقل با دسترسی به ذخیره‌سازی و مدیریت مؤثر هزینه‌ها چشم‌گیر است.

تحلیل سیاسی

• پیامدهای ژئوپلیتیکی توافق آمریکا–هند: این توافق می‌تواند به‌صورت غیرمستقیم موقعیت روسیه را در بازار انرژی تضعیف کند و همزمان هند را در موضعی قرار دهد که بین وابستگی انرژی و منافع تجاری با غرب توازن برقرار کند.

• چین و روابط انرژی: چین با افزایش خرید نفت روسیه می‌تواند همکاری‌های ژئوپلیتیکی خود را با روسیه تقویت کند، هرچند محدودیت‌های ظرفیت پالایش و فشارهای بین‌المللی ممکن است سقف این همکاری را تعیین کنند.

همچنین در ادامه بخوانید؛ متعادل شدن بازار نفت؛ فروکش کردن نگرانی از مازاد عرضه در آستانه ۲۰۲۶