میدان ال‌عمر که در شرق سوریه قرار دارد، اخیراً از کنترل نیروهای کردی خارج و تحت کنترل دولت مرکزی قرار گرفته است. مقام‌های مسئول اعلام کرده‌اند که مذاکرات برای انتقال سهم شل به شرکت‌های دولتی سوریه در جریان است.

در همین چارچوب، قبلاوی رئیس شرکت نفت سوریه تصریح کرده است که چند شرکت انرژی آمریکایی، از جمله کنوکو فیلیپس (ConocoPhillips) و شِورون (Chevron) علاقه خود را برای بررسی فرصت‌های سرمایه‌گذاری، به‌ویژه در بخش گاز، اعلام کرده‌اند و شرکت شورون در گفت‌وگوهایی با مقامات سوری درباره پروژه‌های بالقوه مشارکت داشته است.

تولید میدان ال‌عمر که پیش از جنگ به حدود ۵۰ هزار بشکه در روز می‌رسید، در سال‌های اخیر به حدود ۵ هزار بشکه در روز کاهش یافته و کل تولید نفت سوریه نیز همچنان به‌مراتب پایین‌تر از سطح پیش از بحران باقی مانده است.

تحلیل فنی

افت شدید تولید در میدان ال‌عمر بیانگر فرسودگی گسترده تأسیسات سطح‌الارضی، آسیب به چاه‌ها و نبود عملیات نگهداشت مهندسی در یک دوره طولانی است. بازگشت این میدان به ظرفیت‌های پیشین نیازمند:
• بازسازی کامل تأسیسات فرآورش و خطوط انتقال
• عملیات مهندسی مجدد چاه‌ها (Workover)
• سرمایه‌گذاری قابل‌توجه در فناوری‌های تولید و بهره‌برداری
• تثبیت شرایط عملیاتی و لجستیکی در میدان

بدون ورود سرمایه، فناوری و مدیریت عملیاتی پیشرفته، افزایش پایدار تولید در کوتاه‌مدت دشوار خواهد بود.

بیشتر در همین زمینه: دریافت جایزه پنج‌ستاره بهره‌وری برای منطقه ویژه اقتصادی لامرد

تحلیل استراتژیک

خروج شل از ال‌عمر نشان‌دهنده رویکرد محتاطانه شرکت‌های بزرگ بین‌المللی نسبت به دارایی‌های پرریسک در مناطق دارای سابقه بی‌ثباتی است. در مقابل، ابراز علاقه شرکت‌هایی مانند شورون و کنوکو فیلیپس حاکی از ارزیابی مجدد فرصت‌های انرژی در سوریه، به‌ویژه در بخش گاز، در چارچوب تحولات جدید میدانی و سیاسی است.

برای دولت سوریه، بازپس‌گیری کنترل میادین و پایان مشارکت‌های معلق، امکان بازتعریف ساختار مالکیت و مدل‌های جدید همکاری را فراهم می‌کند؛ هرچند تحقق این هدف وابسته به ایجاد چارچوب‌های حقوقی و قراردادی شفاف و قابل اتکا خواهد بود.

تحلیل اجرایی

در سطح اجرایی، این تحول چند پیام کلیدی دارد:
۱. خروج شل مسیر تصمیم‌گیری درباره مالکیت و مدیریت میدان ال‌عمر را کوتاه‌تر می‌کند.
۲. احیای تولید بدون مشارکت شرکت‌های دارای توان مالی و فنی بالا با ریسک عملیاتی جدی همراه است.
۳. علاقه‌مندی شرکت‌هایی مانند شورون در مرحله «بررسی و مذاکره» قرار دارد و به تصمیم نهایی منوط به ارزیابی ریسک‌های فنی، قراردادی و اجرایی است.
۴. میدان ال‌عمر می‌تواند به‌عنوان پروژه پایلوت بازسازی صنعت نفت سوریه تعریف شود، مشروط به تأمین سرمایه و مدیریت حرفه‌ای.

تحلیل سیاسی

تحولات اخیر در میدان ال‌عمر در بستر تلاش دولت سوریه برای تثبیت کنترل بر منابع راهبردی انرژی قابل ارزیابی است. تغییر موازنه کنترل میدانی، هم‌زمان با خروج تدریجی بازیگران پیشین و ورود بالقوه شرکت‌های جدید، به صنعت انرژی سوریه ابعاد سیاسی و ژئواقتصادی تازه‌ای می‌بخشد. حضور یاعدم حضور شرکت‌های غربی در این فضا می‌تواند بر مسیر بازگشت سوریه به بازار انرژی منطقه‌ای اثرگذار باشد.

همچنین در ادامه بخوانید؛ تلاش کوچک‌ترین عضو اوپک برای جذب قراردادهای پیش‌پرداخت نفت و گاز از معامله‌گران