این نهاد پیش‌بینی رشد تقاضای جهانی نفت برای سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ را از ۷۴۰ هزار بشکه در روز به ۷۰۰ هزار بشکه در روز کاهش داده، در حالی که رشد عرضه را افزایش داده است.

برآورد جدید IEA تقریباً نصف پیش‌بینی اوپک است که رشد تقاضا را برای سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ به ترتیب ۱.۳ و ۱.۲ میلیون بشکه در روز اعلام کرده بود. به‌رغم افزایش تقاضا در سه‌ماهه سوم، این آژانس تأکید کرد که به‌دلیل شرایط اقتصادی سخت‌تر و گسترش وسایل نقلیه برقی، رشد مصرف نفت در سال‌های آتی «به‌طور چشمگیری کاهش یافته» است.

در سوی دیگر، عرضه جهانی نفت طبق پیش‌بینی IEA در سال جاری ۳ میلیون بشکه در روز افزایش یافته و به ۱۰۶.۱ میلیون بشکه در روز رسیده و انتظار می‌رود سال آینده نیز ۲.۴ میلیون بشکه در روز دیگر رشد کند.

ذخایر جهانی نفت در اوت ۲۰۲۵ با افزایش ۱۷.۷ میلیون بشکه‌ای به بالاترین سطح چهار سال گذشته، یعنی ۷.۹۰۹ میلیارد بشکه رسید. داده‌های مقدماتی سپتامبر نیز از افزایش شدید ذخایر نفت روی آب خبر می‌دهند که بخش عمده آن ناشی از افزایش عرضه از خاورمیانه و قاره آمریکا بوده است.

به گفته آژانس، نفت «روی آب» در سپتامبر ۱۰۲ میلیون بشکه (معادل ۳.۴ میلیون بشکه در روز) افزایش یافته که بزرگ‌ترین رشد از زمان همه‌گیری کرونا محسوب می‌شود. IEA هشدار داده است که با انتقال این حجم عظیم نفت خام از دریا به مخازن زمینی، احتمال افزایش شدید ذخایر در مراکز اصلی نفتی وجود دارد.

بیشتر در همین زمینه: برگزاری مرحله دوم ممیزی سیستم مدیریت امنیت اطلاعات در حوزه فناوری اطلاعات بیدبلند خلیج فارس

تحلیل فنی

۱. اختلاف شدید بین IEA و اوپک: کاهش پیش‌بینی رشد تقاضا از سوی IEA و پافشاری اوپک بر خوش‌بینی قبلی، نشانه‌ی شکاف در دیدگاه‌ها نسبت به بازار جهانی نفت است. این اختلاف می‌تواند موجب نوسانات رفتاری میان اعضای اوپک‌پلاس در سیاست‌های تولید شود.

۲. افزایش ذخایر روی آب: رشد ۱۰۲ میلیون بشکه‌ای نفت در مسیر حمل‌ونقل دریایی بیانگر فشار شدید بر سیستم ذخیره‌سازی و احتمال اشباع بنادر اصلی مانند فجیره، روتردام و سینگاپور است.

۳. کاهش سرعت رشد تقاضا: تأثیر الکتریکی شدن حمل‌ونقل و رکود اقتصادهای OECD موجب شده تا روند تاریخی رشد مصرف نفت (میانگین ۱.۲ تا ۱.۵ میلیون بشکه در روز) به کمتر از نصف کاهش یابد.

تحلیل استراتژیک

۱. فشار بر قیمت‌ها: احتمال تداوم مازاد عرضه در نیمه دوم ۲۰۲۵ و اوایل ۲۰۲۶ به کاهش قیمت نفت در محدوده ۷۰ دلار یا حتی پایین‌تر منجر می‌شود، مگر آنکه اوپک‌ پلاس به کاهش هماهنگ تولید تن دهد.

۲. ریسک ذخیره‌سازی و لجستیکی: با پر شدن ظرفیت‌های ذخیره زمینی، کشورها ممکن است به گزینه‌های اجاره نفتکش‌های VLCC برای ذخیره موقت بازگردند، مشابه دوران ۲۰۲۰.

۳. تأثیر ژئواقتصادی: مازاد عرضه، نفوذ سیاسی کشورهای تولیدکننده در خاورمیانه و آمریکای لاتین را در بازارهای آسیایی کاهش داده و موقعیت خریداران بزرگ مانند چین و هند را تقویت می‌کند.

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

• شرکت‌های ملی نفت (NOCs) باید برنامه فروش و ذخیره‌سازی خود را بازنگری کنند و از مدل‌های پیش‌بینی مبتنی بر داده برای تنظیم قراردادهای فصلی استفاده کنند.

• پالایشگاه‌ها می‌توانند از شرایط فعلی برای خرید ارزان‌تر نفت خام بهره‌برداری کرده و حاشیه سود خود را بهبود بخشند.

• در سطح کلان، احتمال افزایش فشار مالی بر کشورهای متکی به صادرات نفت (از جمله عربستان و روسیه) بالا رفته و ضرورت تنوع‌بخشی درآمدی و صادرات فرآورده‌های با ارزش افزوده بالاتر بیش از پیش احساس می‌شود.