با وجود امضای «یادداشت تفاهم الزام‌آور» میان گازپروم روسیه و CNPC در سپتامبر برای احداث خط لوله از روسیه به چین از مسیر مغولستان، هنوز تمامی جزئیات فنی، تجاری و اجرایی نهایی نشده است.
گازپروم قبلاً از مقامات مغولستان موافقت اولیه برای عبور خط لوله «سویوز وستوک» دریافت کرده است. در صورت تکمیل، ظرفیت انتقال گاز روسیه به چین به بیش از ۱۰۰ میلیارد متر مکعب در سال خواهد رسید؛ ظرفیتی معادل با مجموع دو خط لوله نورد استریم که پیش از خرابکاری سال ۲۰۲۲ برای انتقال گاز به آلمان طراحی شده بودند.

تحلیل فنی

پروژه «قدرت سیبری ۲» از نظر مقیاس مهندسی و الزامات زیرساختی یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های خط لوله جهان محسوب می‌شود. مسیر طولانی از غرب سیبری، عبور از خاک مغولستان و اتصال به شبکه انتقال شمال چین نیازمند طراحی پیچیده، محاسبات فشار، ایستگاه‌های تقویت فشار متعدد، و هماهنگی‌های استانداردی میان سه کشور است.
تفاوت کیفیت گاز، الزامات ایمنی، شرایط ژئوتکنیکی، و عبور از مناطق سردسیر غرب سیبری و مغولستان، زمان و هزینه اجرا را افزایش می‌دهد.
همچنین، با توجه به ظرفیت هدف‌گذاری‌شده بیش از ۱۰۰ میلیارد متر مکعب در سال، این خط لوله باید حداقل به اندازه نورد استریم ۱ و ۲ مقاوم، پایدار و دارای سامانه‌های کنترل پیشرفته باشد.

تحلیل استراتژیک

برای روسیه، این پروژه بخشی از راهبرد بلندمدت «چرخش به شرق» برای جایگزینی بازار اروپا پس از تحریم‌ها و محدودیت‌های پس از جنگ اوکراین است. با این حال، طولانی بودن روند مذاکرات و اشاره CNPC به «عدم قطعیت» نشان‌دهنده آن است که چین در حال بهره‌گیری از فضای چانه‌زنی برای دریافت قیمت بهتر و کاهش ریسک‌های وابستگی است.

برای چین نیز این پروژه یک ابزار تنوع‌بخشی به سبد گاز وارداتی و تقویت امنیت انرژی است، اما پکن همواره به‌دنبال حفظ توازن میان LNG وارداتی، تولید داخلی، و خطوط لوله آسیای مرکزی بوده و عجله‌ای برای نهایی‌سازی شرایط ندارد.
برای مغولستان، مسیر ترانزیتی پروژه به‌عنوان منبع مهم درآمد و نفوذ ژئواقتصادی محسوب می‌شود.

بیشتر در همین زمینه: مدیرعامل تاپیکو افزایش درآمد و سوددهی شرکت‌های تابعه را اولویت قرار داد

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

ده‌ساله شدن افق پروژه نشان می‌دهد که هنوز فاز EPC، مدل مالی، شرایط قیمت‌گذاری و رژیم قراردادی نهایی نشده‌اند.
احتمال دارد تصمیم‌گیری‌های مالی گازپروم تحت تأثیر محدودیت‌های بودجه‌ای روسیه پس از تحریم‌ها و جنگ قرار گیرد.
چین عمداً سرعت توافق را کنترل می‌کند تا اهرم چانه‌زنی حفظ شود، به‌ویژه در مورد قیمت گاز و سهم سرمایه‌گذاری در بخش چینی پروژه.
هنوز مشخص نیست آیا طرفین برای فازبندی پروژه، سرمایه‌گذاری مشترک، یا مدل BOT به توافق خواهند رسید.

تحلیل سیاسی

پروژه «قدرت سیبری ۲» از منظر ژئوپلیتیک نماد نزدیک‌تر شدن تدریجی محور انرژی روسیه به آسیاست. با این حال، موضع چین نشان می‌دهد که این کشور قصد ندارد در میان رقابت آمریکا–چین و فشارهای غرب، کاملاً به روسیه وابسته شود.
همچنین طولانی شدن روند توافق می‌تواند ابزار فشار سیاسی چین برای مدیریت رفتار روسیه در سایر حوزه‌ها (از جمله مسائل نظامی و تجارت کالا) تلقی شود.

همچنین در ادامه بخوانید؛سقوط ۵۰درصدی درآمدهای نفت و گاز روسیه؛ کمترین سطح در پنج سال اخیر