چین نفوذ اقتصادی خود در آسیای مرکزی را گسترش میدهد
در ده ماه نخست سال ۲۰۲۵، تجارت چین با کشورهای آسیای مرکزی رشد قابل توجهی داشته است. بیشترین افزایش مربوط به قرقیزستان است، جایی که به دلیل قاچاق و دور زدن تحریمها، آمار رسمی با دادههای چین اختلاف زیادی دارد.
دولتهای منطقه همکاری خود با پکن در زمینه زیرساختها، راهآهن، انرژی و پروژههای امنیتی را گسترش دادهاند، هرچند در برخی کشورها مانند قرقیزستان و تاجیکستان، نگرانیهای ژئوپلیتیک و مخالفت عمومی افزایش یافته است.
توافقات جدید حملونقل در امتداد شاخه جنوبی «کریدور میانی» نشاندهنده هدف استراتژیک چین برای تغییر مسیر ترانزیت اوراسیا از طریق ایران و ترکیه و افزایش نفوذ در منطقه است. در همین حال، پروژههای بزرگ اقتصادی و حملونقلی در قزاقستان، از جمله احداث بندر جدید در آکتائو و توسعه بندر خشک خورگوس، با مشارکت چین پیش میرود. در قرقیزستان، تنشها و مخالفتهای مردمی با حضور کارگران چینی افزایش یافته است، اما مقامات محلی بر منافع اقتصادی این پروژهها تأکید میکنند. تاجیکستان، از وقوع حملات علیه شهروندان چینی خبر داده و همکاریهای امنیتی با روسیه در مرز افغانستان را بررسی میکند. ازبکستان نیز با چین برای توسعه فناوریهای امنیتی، فضایی و گردشگری همکاری میکند. ترکمنستان تنها کشور با تراز تجاری مثبت با چین است.
تحلیل فنی:
• حجم بالای تجارت چین با قرقیزستان نسبت به GDP این کشور نشاندهنده وجود فعالیتهای گسترده قاچاق و تجارت غیررسمی است.
• پروژههای زیرساختی و حملونقلی، از جمله توسعه بندر آکتائو و بندر خشک خورگوس، ظرفیت ترانزیتی منطقه را افزایش داده و نیاز به مدیریت لجستیک و زیرساختهای پیشرفته را بیش از پیش ضروری میکند.
• استفاده از فناوریهای چین در امنیت، پلیس دیجیتال و فضایی در ازبکستان، موجب مدرنسازی سیستمهای محلی و افزایش قابلیتهای نظارتی میشود.
تحلیل استراتژیک:
• چین با تقویت زیرساختهای حملونقل و ترانزیت، نفوذ خود را در آسیای مرکزی تثبیت کرده و موقعیت خود را در کریدورهای ترانزیتی اوراسیا افزایش داده است.
• همکاریهای چندجانبه با ایران، ترکیه و کشورهای منطقه، نشاندهنده هدف چین برای ایجاد مسیرهای جایگزین و کاهش وابستگی به مسیرهای سنتی است.
•عدم تعادل تجاری به نفع چین، وابستگی اقتصادی کشورها را افزایش داده و امکان اعمال نفوذ سیاسی و اقتصادی را فراهم میکند.
تحلیل اجرایی (Executive Insight):
• مدیریت پروژههای زیرساختی نیازمند هماهنگی میان دولتها، بخش خصوصی و شرکتهای چینی است تا بهرهوری و بازده اقتصادی افزایش یابد.
• کشورها باید توانایی مدیریت خطرات اجتماعی و امنیتی ناشی از حضور نیروی کار خارجی و اختلافات محلی را ارتقا دهند.
• توافقات حملونقل بینالمللی و استانداردسازی تعرفهها و زمانبندیها، عامل کلیدی در بهرهوری لجستیک منطقهای خواهد بود.
تحلیل سیاسی:
• افزایش مخالفت عمومی در قرقیزستان و تاجیکستان میتواند فشار بر دولتها را برای مدیریت بهتر حضور چین و بهرهمندی محلی افزایش دهد.
• همکاریهای امنیتی تاجیکستان با روسیه و تنشهای منطقهای، نشاندهنده حساسیت ژئوپلیتیک حضور چین و نیاز به مدیریت تعادل قواست.
• توسعه گردشگری و حملونقل میان چین و ازبکستان، به نفع تقویت روابط دیپلماتیک و اقتصادی میان دو کشور است و میتواند الگویی برای سایر کشورها باشد.
همچنین در ادامه بخوانید؛ رشد واردات نفت خام چین در نوامبر؛ بیشترین سطح روزانه در ۲۷ ماه گذشته
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما