طبق گفته وزیر انرژی ترکیه، آلتارسلان بایراکتار، علی‌رغم تمدید قرارداد، سهم گاز روسیه در مصرف داخلی کاهش یافته و اکنون کمتر از ۴۰ درصد است.

در کنار این موضوع، ترکیه به‌طور هم‌زمان مسیر تنوع‌بخشی به منابع انرژی را دنبال می‌کند:

سرمایه‌گذاری در گاز آمریکا
افزایش خرید LNG و امضای چند قرارداد بلندمدت، عمدتاً از آمریکا

ترکیه متعهد شده در ۱۵ سال آینده ۱.۵۰۰ محموله LNG آمریکایی خریداری کند و در راستای ایجاد زنجیره ارزش کامل، به سرمایه‌گذاری در بخش بالادستی (Upstream) بازار آمریکا فکر می‌کند. مذاکرات با شرکت‌هایی مانند Chevron در جریان است.

ایالات متحده اکنون چهارمین تأمین‌کننده گاز ترکیه است و در سال جاری ۵.۵ میلیارد مترمکعب (۱۴ درصد بازار) تحویل داده است. ترکیه با هدف تبدیل شدن به هاب منطقه‌ای گاز، ظرفیت واردات LNG را افزایش می‌دهد و قصد دارد دو واحد شناور جدید برای بازگازسازی به ناوگان فعلی اضافه کند. ظرفیت فعلی این تأسیسات به ۵۰ میلیارد مترمکعب در سال می‌رسد.

بیشتر در همین زمینه: وام خرید مسکن بازنشستگان و شاغلان صنعت نفت ۸۰۰ میلیون تومان شد/ سقف ۳ وام دیگر هم افزایش یافت

در حوزه گاز خط لوله، آنکارا در حال مذاکره برای تمدید قرارداد با ایران است که جولای ۲۰۲۶ منقضی می‌شود (۱۰ میلیارد مترمکعب شامل گاز ایران و ترکمنستان). ترکیه قصد دارد ظرفیت گاز ترکمنستان از طریق سوآپ را افزایش دهد. امسال قرارداد ۱.۳ میلیارد مترمکعب گاز ترکمنستان از مسیر ایران امضا شده است.

تحلیل فنی

افزایش ظرفیت LNG و تنوع مبادی در چارچوب برنامه تبدیل ترکیه به مرکز توزیع گاز منطقه‌ای انجام می‌شود.
ترکیه اکنون پنج پایانه بازگازسازی فعال دارد (سه شناور + دو ساحلی) و دو پایانه جدید شناور تا چند سال آینده اضافه خواهد کرد.
تعهد خرید ۱.۵۰۰ محموله LNG، نیاز به زیرساخت پایدار و زنجیره حمل‌ونقل دریایی دارد؛ مذاکره با شرکت‌های آمریکایی مثل Chevron نشان‌دهنده حرکت از خرید صرف به مشارکت در تولید است.
ظرفیت فعلی ۵۰ میلیارد مترمکعب سالانه به ترکیه اجازه می‌دهد در اوج مصرف، انعطاف عملیاتی و تجاری داشته باشد.

تحلیل استراتژیک

تمدید کوتاه‌مدت قرارداد با گازپروم زمان می‌خرد تا زیرساخت LNG کامل شود، بدون وابستگی بلندمدت به روسیه.
کاهش سهم روسیه به زیر ۴۰٪ نشانه تغییر جهت پایدار است، به‌ویژه پس از تحولات ژئوپلیتیک اخیر.
هم‌زمان روابط با ایران و ترکمنستان حفظ می‌شود تا:
مسیر خط لوله فعال بماند،
نقش ترانزیتی ایران برای گاز ترکمنستان تقویت شود،
ترکیه موقعیت خود را در سوآپ انرژی تثبیت کند.
ترکیه به‌وضوح می‌کوشد بین عرضه LNG آمریکا و گاز لوله‌ای روسیه/ایران/ترکمنستان تعادل ایجاد کند تا تبدیل به هاب منطقه‌ای و بازیگر قیمت‌ساز شود.

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

قراردادهای بلندمدت LNG با آمریکا، ترکیه را وارد زنجیره ارزش انرژی آمریکا می‌کند و نشست‌های بعدی احتمالاً حول:
سرمایه‌گذاری مشترک،
حمل‌ونقل دریایی،
بیمه و زیرساخت بندری خواهد بود.
افزایش ظرفیت پایانه‌ها به معنی فرصت‌های جدید برای:
اپراتورهای FSRU،
خدمات فنی،
لجستیک بندری،
و بازرگانی محموله‌ها است.
ترکیه با این حرکت، نبض تجارت گاز شرق مدیترانه و دریای سیاه را در دست می‌گیرد و می‌تواند:
واسط عرضه و تقاضا برای اروپا،
و قیمت‌ساز منطقه‌ای شود.

تحلیل سیاسی

این سیاست موجب حفظ توازن ژئوپلیتیک می‌شود:
روسیه راضی نگاه می‌شود چون قرارداد تمدید شده،
آمریکا وارد بازی می‌شود چون حجم خرید LNG بالاست،
ایران نیز از مسیر سوآپ ترکمنستان امتیاز ژئواقتصادی می‌گیرد.

ترکیه از وابستگی به هیچ منبعی بیش از حد متعهد نمی‌شود و از چندمبدأی کردن انرژی به عنوان ابزار نفوذ سیاسی استفاده می‌کند.
تبدیل ترکیه به هاب گاز قدرت چانه‌زنی آنکارا در برابر اتحادیه اروپا، روسیه و امریکا را افزایش خواهد داد.

همچنین در ادامه بخوانید؛ ترکیه به‌دنبال شکستن سلطه گازی روسیه و ایران