چالشهای پیشروی اوپکپلاس در سال مازاد جهانی نفت
اوپکپلاس در آستانۀ نشست آخر هفته قصد دارد «وقفه در بازگردانی کاهش تولید» را ادامه دهد.
با این حال، تحلیلگران معتقدند این اقدام برای جلوگیری از مازاد عرضه عظیم نفت کافی نیست. این در حالی است که:
• اوپکپلاس از ۲۰۲۳ تاکنون حدود ۵ تا ۶ میلیون بشکه در روز را از بازار خارج کرده بود.
• اکنون پس از باز شدن بخشی از کاهشها، ۳.۲۴ میلیون بشکه در روز همچنان در حالت «کاهش داوطلبانه فعال» باقی مانده است.
• آژانس بینالمللی انرژی (IEA) هشدار داده است که مازاد عرضه در سال ۲۰۲۶ میتواند به ۴ میلیون بشکه در روز برسد.
• جی پی مورگان (JPMorgan) نیز میگوید این مازاد «شدید و طولانی» خواهد بود و قیمتها را پایینتر میبرد.
• اوپک در مقابل اصرار دارد که بازار ۲۰۲۶ متعادل خواهد بود و حتی رسانهها را به «برداشت نادرست» از گزارش ماهانه خود متهم کرده است.
• اوپکپلاس در سال آینده قصد دارد ظرفیت تولید پایدار (MSC) و خطوط پایه (Baselines) برای ۲۰۲۷ را بازبینی کند؛ موضوعی که به اختلافهایی میان اعضا مانند عراق، روسیه و امارات منجر خواهد شد.
• در همین حال، برخی تحلیلگران مانند خاویر بلاس معتقدند اوپکپلاس باید دادههای تولیدی خود را اصلاح کند زیرا هم دادههای خوداظهاری و هم دادههای منابع ثانویه «عمداً مخدوش» شدهاند.
• روند کاهش تولید در نفت شیل آمریکا به دلیل قیمت پایین آغاز شده و اگر قیمتها براثر توافق صلح روسیه–اوکراین سقوط کند، این کاهش شتاب خواهد گرفت؛ وضعیتی که در نهایت «بهانهای برای اوپک» جهت بازپسگیری کنترل بازار فراهم میکند.
تحلیل فنی (Technical Analysis)
الف) وضعیت کنونی عرضه–تقاضا
• عرضه مازاد ساختاری از سوی آمریکا، برزیل و گویان.
• کاهش کارایی کاهشهای اوپکپلاس به علتعدم تبعیت اعضا (Iraq, Russia).
• تخمین فعلی:
• Non-OPEC Supply ۲۰۲۶: +۱.۳ mb/d
• Demand Growth ۲۰۲۶ (OPEC): +۱.۶ mb/d → ۱۰۶.۲ mb/d
ب) شکاف دادهای (Data Gap)
• تولید واقعی اوپکپلاس ≠ تولید اعلامی.
• نبود گزارش واحد برای:
• Condensate
• NGLs
• Capacity adjustments
ج) حساسیت بازار
• قیمتها نسبت به اخبار صلح اوکراین–روسیه حساس هستند؛ حتی «تصور صلح» برای سقوط ۱۰–۱۵ دلاری کافی است.
• موجودیهای جهانی مسیر صعودی دارند و این سیگنال اصلی برای بازار محسوب میشود.
تحلیل استراتژیک (Strategic Analysis)
الف) گزینههای اوپکپلاس برای ۲۰۲۶
۱. تمدید کامل کاهشها تا پایان ۲۰۲۶
• احتمال زیاد
• اما تأثیر محدود بدون نظارت سختگیرانه بر اعضای متخلف.
۲. کاهشهای جدید (New Cuts)
• دشوار، بهویژه از سمت امارات و عراق
• اما اگر WTI < ۵۵ دلار بیاید، محتمل میشود.
۳. تغییر Baselineها برای ۲۰۲۷
• ابوظبی در پی افزایش سهم
• عراق و روسیه بهدلیل تنش مالی خواهان افزایش تولید
• عربستان نیازمند تنظیم سختگیرانهتر است.
۴. بازگردانی اعتبار دادهای (Data Credibility Restoration)
• انتشار تولید «واقعی» شامل NGLs و Condensates
• بازگرداندن منابع ثانویه به روش قبلی
• شفافسازی MSC برای جلوگیری از چانهزنیهای سیاسی
ب) پیامدهای ژئوپلیتیکی
• هرگونه صلح روسیه–اوکراین:
• افزایش عرضه روسیه
• کاهش ریسک ژئوپلیتیک → فشار نزولی قیمت
• رقابت ایران – عربستان در ظرفیتسازی:
• افزایش بیشازحد ظرفیت منطقه خلیجفارس
• تشدید رقابت برای حفظ سهم بازار
ج) مسیر محتمل
OPEC+ بهاحتمال زیاد وارد فاز «مدیریت بحران دادهای + تنظیم ظرفیت واقعی» میشود، نه کاهشهای جدید.
تحلیل اجرایی (Executive Insight)
برای مدیران صنعت نفت، سرمایهگذاران و سیاستگذاران، نکات زیر کلیدی هستند:
۱) سال ۲۰۲۶ سال «مازاد و نوسان» است؛ نه سقوط مداوم
• مازاد عرضه واقعی وجود دارد
• اما افت تولید شیل در قیمتهای پایین آن را تعدیل خواهد کرد
• بنابراین بازار بیشتر شاهد نوسانهای ۵–۱۰ دلاری است تا سقوطهای عمیق
۲) اوپکپلاس در آستانه «جراحی ساختاری» است
• بازنگری خطوط پایه ۲۰۲۷
• اندازهگیری ظرفیت پایدار واقعی
• پاکسازی دادهها
→ این فرایند دعواهای داخلی اوپکپلاس را تشدید میکند.
۳) قیمتهای ۲۰۲۶ سنگینوزن میشوند
• اگر صلح اوکراین–روسیه: Brent → رنج ۵۵–۶۲
• اگر جنگ ادامهدار: Brent → رنج ۶۵–۷۲
۴) فرصت برای تولیدکنندگان خاورمیانه
در قیمتهای پایین، شیل آمریکا اولین قربانی است.
این یعنی:
• سهم بازار اوپک افزایش مییابد
• فضای بیشتری برای دیپلماسی انرژی ایجاد میشود
• احتمال اتحاد بیشتر OPEC–BRICS+ در بازار نفت
تحلیل سیاسی (Political Analysis)
• جنگ اوکراین مهمترین متغیر سیاسی مؤثر بر عرضه و قیمت است.
• انتخابات ۲۰۲۶ آمریکا میتواند سیاست صادرات LNG و شیل را تغییر دهد.
• رقابت امارات–عربستان برای سهم بیشتر در اوپکپلاس به صحنهای «پشتپرده» تبدیل شده است.
• روسیه برای تأمین بودجه جنگ ناچار به افزایش فروش با تخفیف خواهد بود؛
→ این موضوع ساختار قیمتگذاری جهانی را بههم میریزد.
• ایران با افزایش صادرات پس از تحولات ۲۰۲۵ نقش بزرگتری پیدا کرده و در مذاکرات Baseline ۲۰۲۷ دخیل خواهد شد.
همچنین در ادامه بخوانید؛ اتهام اوپک به رسانهها: «بازنمایی نادرست» از چشمانداز نفت ۲۰۲۶
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما