آشوب در طرح صلح اوکراینِ ترامپ
طرح صلحی که دولت آمریکا تحت رهبری دونالد ترامپ تهیه کرده، پس از افشا شدن، موجی از انتقادات بهدلیل شباهت زیاد آن به مطالبات روسیه برانگیخت.
از جمله محدود کردن ارتش اوکراین، جلوگیری دائمی از عضویت در ناتو، و پذیرش کنترل روسیه بر بخشهایی از دونتسک.
افشای یک گفتوگوی تلفنی بین استیو ویتکاف – فرستاده ترامپ – و یوری اوشاکوف، مشاور کرملین، نگرانیها درباره «نفوذ روسیه» و «جانبداری» تیم مذاکرهکننده آمریکا را تشدید کرده است. ویتکاف بدون سابقه دیپلماتیک، برای ششمین بار عازم مسکو میشود و احتمال دارد جرد کوشنر نیز او را همراهی کند.
در همین حال، ارتش اوکراین پس از ۴۶ ماه جنگ در آستانه فرسایش جدی قرار دارد و کییف بیم دارد که توافق نهایی، بیش از اندازه به نفع روسیه باشد.
تحلیل فنی (Technical Analysis)
۱) محتوای طرح اولیه آمریکا
• ۲۸ بند اولیه تقریباً همسو با خطوط قرمز روسیه بود.
• تعیین سقف برای ارتش اوکراین (۶۰۰ هزار نفر در طرح آمریکا، ۸۰۰ هزار نفر در پیشنهاد اروپا).
• الزام درج «عدم عضویت در ناتو» در قانون اساسی اوکراین.
• امکان واگذاری بخشهایی از دونتسک به روسیه.
۲) نسخه اصلاحشده ۱۹بندی
در مذاکرات ژنو با حضور زلنسکی و مارکو روبیو، نسخهای «بهروزشده» تدوین شد؛ اما موضوعات اصلی – دونتسک، ناتو، ظرفیت نظامی – همچنان حل نشده باقی ماندهاند.
۳) اشکالات اجرایی و فنی در تیم آمریکا
• استفاده ویتکاف از مترجمان کرملین (ریسک انتقال جهتدار پیام).
• برداشتهای اشتباه از جغرافیای مناطق اشغالی.
• فقدان تجربه دیپلماتیک و وابستگی به کانالهای غیررسمی (کوشنر و دیمیتریِف).
۴) نقش دیمیتریِف، شخص تحریمشده روسیه
• ملاقاتهای محرمانه در میامی با ویتکاف و کوشنر.
• نفوذگذاری غیررسمی بر روند تدوین طرح.
• ارتباط او با افشای اسناد، تماسها و نفوذ در لایههای سیاسی آمریکا.
۵) نشت تماس واتساپ
• توصیه ویتکاف به اوشاکوف برای «جلب نظر ترامپ» و نحوه تعریف و تمجید.
• اشاره به «معامله دونتسک و احتمال یک جابجایی سرزمینی» بهعنوان فرمول صلح.
• تأیید تلویحی تماس از سوی ترامپ و اوشاکوف.
تحلیل استراتژیک (Strategic Analysis)
۱) تغییر موازنه مذاکره به سود روسیه
طرحهای اولیه و زبان ویتکاف نشان میدهد واشینگتن بهدنبال توافقی است که از دید بسیاری در اروپا و اوکراین، عملاً تثبیت وضعیت اشغال و تغییر مرزهاست. این مسیر:
• امنیت بلندمدت اوکراین را تضعیف میکند،
• موقعیت ناتو را در شرق اروپا فرسایش میدهد،
• و برای کرملین یک پیروزی ژئوپلیتیک تاریخی رقم میزند.
۲) استراتژی ترامپ: پایان سریع جنگ با هزینه اوکراین
ترامپ بارها وعده داده بود «در ۲۴ ساعت» جنگ را پایان میدهد. محتوا و روند طرح نشان میدهد رویکردش بر فشار بر اوکراین و ارائه امتیازهای سرزمینی و ژئوپلیتیک به روسیه است تا یک «توافق فوری» قابلنمایش در داخل آمریکا ارائه کند.
۳) پیامدهای منطقهای و اروپایی
• نگرانی شدید لهستان، بالتیک و آلمان از تضعیف اصل «عدم تغییر مرز با زور».
• احتمال فروپاشی انسجام اروپا در حمایت از اوکراین.
• افزایش احتمال تجدید حمله روسیه در آینده بهدلیلعدم تضمین بازدارندگی.
۴) پیامد برای روسیه
اگر امتیازها قطعی شوند، روسیه:
• بهصورت رسمی بر بخشهایی از Donetsk تسلط مییابد،
• توسعه ناتو متوقف میشود،
• و عملاً جنگ را بدون عقبنشینی راهبردی پایان میدهد.
تحلیل اجرایی (Executive Insight)
برای سیاستگذاران و مدیران ارشد
• ریسک اصلی: توافق شتابزده و فاقد سازوکارهای امنیتی، اوکراین را در برابر حمله مجدد روسیه قرار میدهد و بیثباتی بلندمدت اروپا را افزایش میدهد.
• اهمیت کانالهای رسمی: مذاکرات باید از کانالهای دولتیِ شفاف و با مشارکت وزارت خارجه، نهادهای اطلاعاتی و شرکای اروپایی انجام شود. اتکا به افراد فاقد تخصص – مانند ویتکاف – سطح خطر استراتژیک را بالا میبرد.
• ضرورت تدوین «معماری امنیتی پساصلح»: هرگونه توافق باید شامل:
• تضمینهای امنیتی قابلاجرا،
• نظارت بینالمللی،
• زمانبندی دقیق خروج نیروها،
• و محدودیتهای قابلتحقق برای طرفین باشد.
• پیامدهای اقتصادی: صلح شکننده، سرمایهگذاری و بازسازی اوکراین را با ریسک بالا مواجه میکند و بازار انرژی اروپا را در وضعیت اضطراب دائمی نگه میدارد.
• مدیریت روایت رسانهای: افشای تماسها و نقش افراد تحریمشده، اعتماد عمومی به روند مذاکره آمریکا را مخدوش کرده و نیازمند بازسازی شفافیت است.
تحلیل سیاسی
• واکنش داخلی آمریکا:
• جمهوریخواهان سنتی (مثل میچ مککانل) طرح را «پاداش به تجاوز» میدانند.
• ترامپ اما معتقد است «این همان معاملهای است که باید به اوکراین فروخته شود».
• اوکراین در موقعیت دشوار قرار گرفته: از یکسو فشار آمریکا، و از سوی دیگر هزینههای انسانی و سرزمینی غیرقابلقبول.
• روسیه از افشای تماسها برای نشان دادن اختلافات در آمریکا استفاده میکند و تلاش دارد روند مذاکرات را از نهادهای رسمی آمریکا به سمت کانالهای شخصی و غیررسمی بکشاند.
• اروپا با تهدید تکرار یک «یالتا جدید» روبهرو است و تلاش میکند نسخه سختگیرانهتری در دفاع از اوکراین وارد مذاکرات کند.
همچنین در ادامه بخوانید؛ سقوط قیمت نفت همزمان با موافقت کلی اوکراین با توافق صلح
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما