به گزارش پتروشیمی ها؛مکرون معتقد است با انعطاف‌پذیرتر شدن برخی مشخصات فنی سوخت، پالایشگاه‌های اروپایی می‌توانند بسته به نوع پالایشگاه و خوراک، تولید دیزل و نفت سفید را حدود پنج تا بیست درصد افزایش دهند. همچنین پیشنهاد شده محدودیت اختلاط زیست‌سوخت در دیزل افزایش یابد تا ظرفیت مؤثر عرضه بیشتر شود.

این درخواست در شرایطی مطرح شده که طبق نامه مکرون، اروپا حدود سی‌وشش درصد از واردات نفت سفید و هجده درصد از واردات دیزل خود را از خاورمیانه تأمین می‌کند. او همچنین هشدار داده است که در صورت ادامه اختلال در تنگه هرمز و عملیاتی نشدن مجدد خط لوله شرق به غرب عربستان، عرضه جهانی فرآورده‌های نفتی ممکن است حدود چهار میلیون بشکه در روز کاهش پیدا کند.

مکرون در همین نامه خواستار تعویق یک‌ساله اجرای مقررات جدید اتحادیه اروپا درباره انتشار متان نیز شده است؛ مقرراتی که واردکنندگان نفت و گاز را ملزم به پایش و راستی‌آزمایی انتشار متان می‌کند.

واقعیت مهم بازار

نکته اصلی این خبر، صرفاً افزایش قیمت دیزل نیست؛ بلکه انتقال بحران از «بازار نفت خام» به «بازار فرآورده‌های پالایشی» است.

رویترز گزارش داده است که قیمت دیزل در بازار اروپا در ماه سپتامبر در مقاطعی از مرز دویست دلار برای هر بشکه عبور کرده و قیمت‌های جهانی دیزل نیز به سطوح بی‌سابقه رسیده‌اند. هم‌زمان، بسیاری از پالایشگاه‌ها در جهان در نزدیکی ظرفیت عملیاتی بالا کار می‌کنند و امکان افزایش سریع تولید آن‌ها محدود است.

بنابراین مسئله اروپا فقط کمبود نفت خام نیست. مسئله مهم‌تر این است که نفت خام موجود، در چه پالایشگاهی، با چه مشخصات خوراک، با چه محدودیت‌های فنی و زیست‌محیطی و با چه هزینه‌ای می‌تواند به دیزل، نفت سفید و سوخت جت تبدیل شود.

تحلیل فنی پالایش

پیشنهاد مکرون از منظر پالایشی قابل توجه است، زیرا بخشی از محدودیت فعلی ممکن است ناشی از «مشخصات محصول» باشد، نه صرفاً کمبود ظرفیت تقطیر.

در نامه فرانسه به مواردی مانند چگالی، فرّاریت و الزامات گوگردزدایی اشاره شده است. تعدیل موقت این مشخصات می‌تواند در برخی پالایشگاه‌ها دامنه انتخاب خوراک و انعطاف‌پذیری واحدهای فرآیندی را افزایش دهد و در نتیجه امکان تولید بیشتر فرآورده‌های میان‌تقطیر، به‌ویژه دیزل و نفت سفید، ایجاد کند.

اما عدد پنج تا بیست درصد را نباید به معنای افزایش بیست‌درصدی تولید تمام پالایشگاه‌های اروپا تلقی کرد. این عدد یک برآورد وابسته به شرایط هر پالایشگاه است و نتیجه واقعی به نوع نفت خام، آرایش پالایشگاه، ظرفیت واحدهای هیدروتریتینگ، ظرفیت هیدروژن، محدودیت‌های گوگرد، کیفیت محصول و مشخصات مورد پذیرش بازار بستگی دارد.

از این منظر، اقدام پیشنهادی بیشتر یک «افزایش انعطاف‌پذیری عملیاتی» است تا ایجاد ظرفیت پالایشی جدید.

اهمیت افزایش سهم زیست‌سوخت

پیشنهاد افزایش سهم زیست‌سوخت در دیزل نیز از همین منطق پیروی می‌کند.

در حال حاضر دیزل استاندارد موسوم به B۷ می‌تواند تا حدود هفت درصد جزء زیستی داشته باشد. پیشنهاد فرانسه، افزایش استفاده از دیزل B۱۰، یعنی دیزلی با سهم زیست‌سوخت تا حدود ده درصد، است؛ البته با بررسی سازگاری خودروها و موتورهای مختلف.

اثر این اقدام در سطح کل بازار به‌تنهایی بسیار بزرگ نخواهد بود، اما در شرایط کمبود می‌تواند چند درصد ظرفیت اضافی برای تأمین سوخت ایجاد کند و فشار بر منابع فسیلی را کاهش دهد.

محدودیت اصلی آن، سازگاری ناوگان، استانداردهای تولیدکنندگان موتور و دسترسی به خوراک زیستی مناسب است.

تحلیل اگزکیتیو

پیام اصلی این تحول برای مدیریت انرژی اروپا این است که بحران عرضه وارد مرحله‌ای شده که سیاست‌گذار دیگر فقط با ابزار ذخایر و خرید بیشتر نفت خام نمی‌تواند به آن پاسخ دهد.

سه سطح اقدام هم‌زمان در حال شکل‌گیری است:

افزایش انعطاف‌پذیری پالایشگاه‌ها از طریق تعدیل موقت برخی مشخصات فنی سوخت

افزایش انعطاف‌پذیری ترکیب سوخت از طریق استفاده بیشتر از زیست‌سوخت

تلاش برای افزایش دسترسی به منابع و مسیرهای جایگزین واردات و همچنین استفاده احتمالی از ذخایر راهبردی

این مجموعه اقدامات نشان می‌دهد در شرایط اختلال طولانی‌مدت، «ظرفیت موجود اما بلااستفاده» ممکن است به اندازه ظرفیت جدید اهمیت پیدا کند.

جمع‌بندی

خبر مکرون را می‌توان نشانه مهمی از انتقال بحران انرژی اروپا از سطح قیمت نفت خام به سطح امنیت تأمین فرآورده‌های حیاتی دانست.

اروپا در حال حاضر با محدودیت هم‌زمان در عرضه، حمل‌ونقل، ذخایر و ظرفیت انعطاف‌پذیر پالایش مواجه است. در چنین شرایطی، حتی تغییرات نسبتاً کوچک در مشخصات فنی سوخت یا ترکیب زیست‌سوخت می‌تواند برای بازار اهمیت داشته باشد.

با این حال، کاهش موقت استانداردهای فنی نمی‌تواند جایگزین نفت خام از دست‌رفته یا ظرفیت حمل‌ونقل مختل‌شده شود. اثر اصلی این سیاست، در صورت تصویب، افزایش بهره‌برداری از ظرفیت موجود و ایجاد چند درصد حاشیه اضافی در عرضه فرآورده خواهد بود.

از منظر بازار، شاخص تعیین‌کننده همچنان مدت اختلال در جریان نفت خاورمیانه، وضعیت تنگه هرمز، بازگشت مسیرهای جایگزین انتقال نفت عربستان، سطح ذخایر فرآورده‌ها و میزان توان پالایشگاه‌های اروپا برای افزایش واقعی تولید خواهد بود.

بنابراین، اقدام فرانسه را می‌توان بیش از آنکه یک راه‌حل ساختاری برای بحران نفت بدانیم، تلاشی برای افزایش «انعطاف‌پذیری سیستم پالایش و عرضه فرآورده» در یک دوره اضطراری دانست.

همچنین بخوانید: پرداخت علی‌الحساب مطالبات جایگاه‌های سوخت از اول مهر؛ افزایش ۴۰ درصدی حق‌العمل

Rate this post