چرخش نفت کانادا به سوی آسیا در حال تحقق است
به گزارش پتروشیمی ها؛اپراتور ترانس مانتین در حال اجرای برنامهای برای افزایش ظرفیت تا حدود ۱.۱۹ میلیون بشکه در روز است. این برنامه شامل افزایش حدود ۹۰ هزار بشکه در روز از طریق استفاده از مواد کاهشدهنده اصطکاک جریان و سپس افزایش حدود ۲۱۰ هزار بشکه در روز از طریق بهینهسازی خط اصلی است. تکمیل بخش عمده این افزایش ظرفیت برای پایان ۲۰۲۸ برنامهریزی شده است.
در حال حاضر حدود دو سوم نفتکشهای خروجی از پایانه دریایی وستریج به سمت آسیا حرکت میکنند. چین بزرگترین خریدار است و انتظار میرود هند، ژاپن، کره جنوبی و ویتنام نیز خرید نفت کانادا را افزایش دهند. برآورد جدیدتر رویترز حتی نشان میدهد که تا پایان ۲۰۲۸ ممکن است آسیا حدود ۷۰ درصد صادرات نفت خام کانادا را جذب کند.
اهمیت این تحول در شرایط کنونی بیشتر است، زیرا نفت صادراتی از ساحل غربی کانادا برای رسیدن به بازارهای آسیایی به عبور از تنگه هرمز نیاز ندارد.
تحلیل فنی
اهمیت اصلی ترانس مانتین، ایجاد یک مسیر صادراتی مستقیم به آبهای آزاد برای نفت خام کانادا است.
پیش از توسعه این خط لوله، بخش عمده نفت کانادا به سمت آمریکا میرفت. توسعه ترانس مانتین ظرفیت سیستم را از حدود ۳۰۰ هزار بشکه در روز به ۸۹۰ هزار بشکه در روز رساند و صادرات نفت کانادا از طریق ساحل غربی را بهطور محسوسی افزایش داد.
نکته مهم از دید پالایشی، نوع نفتی است که از این مسیر صادر میشود. بخش قابلتوجهی از نفت صادراتی از ساحل غربی کانادا نفت خام سنگین است؛ خوراکی که برای پالایشگاههای پیچیده و دارای واحدهای تبدیل عمیق، مانند ککسازها و واحدهای شکست کاتالیستی، مناسب است.
این ویژگی، بازار آسیا را برای نفت کانادا جذاب میکند؛ زیرا در آسیا پالایشگاههای بزرگ و پیچیدهای وجود دارند که توانایی فرآورش نفتهای سنگین و تولید فرآوردههای با ارزش افزوده بالاتر را دارند.
از سوی دیگر، افزایش ظرفیت خط لوله به معنای افزایش خودکار تولید نیست. برای استفاده کامل از ظرفیت جدید، سه عامل باید همزمان فراهم باشد:
۱. رشد تولید نفت خام کانادا
۲. ظرفیت کافی برای ذخیرهسازی و بارگیری دریایی
۳. وجود تقاضای اقتصادی در پالایشگاههای آسیایی
در حال حاضر شواهد بازار نشان میدهد زیرساخت صادراتی در حال تبدیلشدن به گلوگاه اصلی نیست و تمرکز به سمت رشد تولید و بازار مصرف منتقل شده است.
تحلیل استراتژیک
این تحول را باید بهعنوان تغییر ساختاری در جغرافیای صادرات نفت کانادا ارزیابی کرد.
کانادا برای دههها بهشدت به بازار آمریکا وابسته بود. اما دسترسی مستقیم به اقیانوس آرام، اکنون امکان فروش نفت کانادا به مجموعهای بسیار بزرگتر از خریداران را فراهم کرده است.
این تغییر سه مزیت استراتژیک ایجاد میکند:
اول؛ تنوعبخشی به بازار صادراتی
تولیدکنندگان کانادایی دیگر الزاماً مجبور نیستند تمام نفت خود را در بازار آمریکا عرضه کنند. دسترسی به آسیا قدرت انتخاب بیشتری در تعیین مقصد محموله ایجاد میکند.
دوم؛ افزایش قدرت چانهزنی
وقتی یک تولیدکننده بتواند نفت خود را میان چند بازار جابهجا کند، اختلاف قیمت منطقهای، هزینه حمل دریایی و حاشیه سود پالایشگاهها نقش بیشتری در تعیین مقصد محموله پیدا میکنند.
سوم؛ افزایش ارزش مسیر اقیانوس آرام
در شرایط افزایش ریسک ژئوپلیتیکی خاورمیانه، مسیر کانادا به آسیا یک مسیر جایگزین برای بخشی از عرضه نفت سنگین محسوب میشود؛ مسیری که در حالت عادی نیز از نظر امنیت مسیر و تنوع منابع اهمیت دارد.
تحلیل بازار و اگزکیوتیو
از دید بازار جهانی، رقم ۳۰۰ هزار بشکه در روز ظرفیت جدید بهتنهایی نمیتواند بازار جهانی نفت را دگرگون کند؛ اما برای بازار نفت سنگین و پالایشگاههای آسیایی رقم قابلتوجهی است.
اهمیت اصلی در این است که ظرفیت صادراتی جدید، همزمان با افزایش حضور نفت کانادا در آسیا ایجاد میشود.
نهاد تنظیمگر انرژی کانادا نیز گزارش داده است که پس از راهاندازی توسعه ترانس مانتین، صادرات نفت کانادا به کشورهای خارج از آمریکا افزایش چشمگیری داشته و افزایش صادرات از پایانه وستریج عمدتاً مربوط به نفت خام سنگین و محمولههای مقصد آسیا و ساحل غربی آمریکا بوده است.
در نتیجه، رقابت در بازار نفت سنگین آسیا احتمالاً افزایش خواهد یافت. تولیدکنندگان سایر مناطق نیز برای حفظ سهم بازار خود باید قیمتگذاری، کیفیت خوراک، شرایط قراردادی و هزینه حمل را با عرضه جدید کانادا مقایسه کنند.
از سوی دیگر، بازار آمریکا نیز تحت تأثیر قرار میگیرد. اگر بخشی از نفت سنگین کانادا که پیشتر به آمریکا میرفت به سمت آسیا منحرف شود، پالایشگاههای آمریکایی باید برای جایگزینی بخشی از خوراک خود گزینههای دیگری را بررسی کنند.
تحلیل ژئوپلیتیکی
جذابترین بخش این تحول، کاهش وابستگی بخشی از تجارت نفت کانادا به یک مسیر و یک بازار است.
از منظر آسیا نیز ورود نفت کانادا به بازار اقیانوس آرام، تنوع جغرافیایی منابع نفتی را افزایش میدهد. این موضوع در شرایطی که اختلالات حملونقل و ریسکهای ژئوپلیتیکی خاورمیانه اهمیت بیشتری پیدا کردهاند، ارزش استراتژیک دارد.
همزمان، دولت کانادا در ژوئیه ۲۰۲۶ از طرح ایجاد یک خط لوله جدید به سمت ساحل غربی برای انتقال حدود یک میلیون بشکه نفت در روز حمایت کرده است. این نشان میدهد که حرکت کانادا به سمت تنوعبخشی به بازارهای صادراتی صرفاً یک واکنش کوتاهمدت به شرایط فعلی نیست، بلکه بخشی از یک سیاست بلندمدت برای گسترش دسترسی نفت کانادا به بازارهای جهانی و بهویژه آسیاست.
ارزیابی نهایی
تحول ترانس مانتین را باید بیش از آنکه صرفاً افزایش ظرفیت یک خط لوله دانست، تغییر تدریجی مسیر تجارت نفت کانادا از یک ساختار عمدتاً آمریکامحور به یک ساختار متنوعتر و آسیامحور ارزیابی کرد.
ظرفیت فعلی ۸۹۰ هزار بشکه در روز و برنامه افزایش آن تا حدود ۱.۱۹ میلیون بشکه در روز، همراه با رشد تقاضای پالایشگاههای آسیایی، میتواند جایگاه کانادا را در بازار نفت خام آسیا بهطور محسوسی تقویت کند.
در شرایط فعلی، مزیت مهم کانادا این است که نفت سنگین خود را از طریق ساحل اقیانوس آرام به بازارهایی میرساند که هم ظرفیت پالایشی مناسب دارند و هم در حال افزایش توجه خود به تنوعبخشی و امنیت عرضه نفت هستند.
همچنین بخوانید: هجوم صندوقهای پوشش ریسک به بازار سوخت؛ تشدید فشردگی عرضه در آمریکا
نظرات کاربران (۰ نظر)