چرا نفت هنوز به ۱۰۰ دلار نرسیده است؟

به گزارش پتروشیمی ها؛ در حالی که تنگه هرمز طبق فرض این تحلیل برای حدود سه ماه با اختلال جدی در عبور نفت مواجه بوده و حدود ۱۴ درصد از عرضه روزانه نفت جهان کاهش یافته است، قیمت نفت برنت هنوز زیر ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی مانده است.

اقتصاددانان بانک سرمایه‌گذاری Macquarie Group این وضعیت را یک «پارادوکس ظاهری» توصیف کرده‌اند؛ زیرا از نظر تاریخی چنین کاهش عظیمی در عرضه جهانی نفت باید جهش‌های بسیار شدیدتری در قیمت ایجاد می‌کرد.

اما پاسخ آن‌ها بسیار ساده است:

«موجودی انبارها»

به اعتقاد مک‌کواری، بازار پیش از جنگ با مازاد عرضه قابل توجهی روبه‌رو بود و ذخایر نفتی جهان در سطوح بسیار بالایی قرار داشت. همین موضوع باعث شده است که تاکنون کمبود فیزیکی گسترده نفت و فرآورده‌های نفتی در بازار مشاهده نشود.

بیشتر در همین زمینه: استراتژیست‌ها انتظار دارند تنش آمریکا و ایران کوتاه‌مدت باشد

برآورد این مؤسسه نشان می‌دهد:

* ذخایر جهانی طی یک ماه گذشته روزانه حدود ۵ میلیون بشکه کاهش یافته‌اند.
* در صورت ادامه این روند:
* اوایل ژوئیه ذخایر به کف سال ۲۰۲۵ می‌رسند.
* اوایل اوت به کف بحران انرژی ۲۰۲۲ نزدیک می‌شوند.
* در سپتامبر به پایین‌ترین سطح دهه جاری سقوط خواهند کرد.

مک‌کواری هشدار داده است که اگر تنگه هرمز تا پایان تابستان بازگشایی نشود، بازار وارد مرحله کمبود واقعی نفت خواهد شد و قیمت برنت می‌تواند به محدوده ۱۳۰ تا ۱۵۰ دلار برسد.

این مؤسسه همچنین هشدار داده است که در صورت تداوم بحران تا سال ۲۰۲۷، قیمت‌های نزدیک به ۲۰۰ دلار ممکن است برای متعادل کردن عرضه و تقاضا ضروری شوند.

در مقابل، تحلیلگران BMI دیدگاه بسیار متفاوتی دارند.

آن‌ها پیش‌بینی قیمت نفت برنت فیزیکی در سال ۲۰۲۶ را از ۹۰ دلار به ۸۸ دلار کاهش داده‌اند و معتقدند:

* تقاضای پالایشگاه‌های آسیایی کاهش یافته است.
* واردات نفت خام افت کرده است.
* سرمایه‌گذاران همچنان روی موفقیت مذاکرات آمریکا و ایران حساب می‌کنند.
* بازار آینده نفت هنوز سناریوی بازگشت تدریجی عرضه را قیمت‌گذاری می‌کند.

تحلیل فنی بازار نفت

در واقع دو بازار متفاوت هم‌زمان در حال فعالیت هستند:

۱- بازار فیزیکی (Physical Market)

در این بازار:

* نفت واقعاً مصرف می‌شود.
* ذخایر استراتژیک آزاد می‌شوند.
* نفتکش‌ها جابه‌جا می‌شوند.
* پالایشگاه‌ها خوراک دریافت می‌کنند.

مک‌کواری عمدتاً روی این بخش تمرکز دارد.

۲- بازار مالی (Paper Market)

در این بازار:

* معامله‌گران قراردادهای آتی را خرید و فروش می‌کنند.
* انتظارات آینده قیمت‌گذاری می‌شود.
* احساسات و اخبار سیاسی نقش مهمی دارند.

BMI بیشتر روی این بخش تمرکز کرده است.

نکته کلیدی: بازار هنوز به «کمبود فیزیکی» نرسیده است

تا زمانی که ذخایر نفتی موجود هستند:

* پالایشگاه‌ها خوراک دارند.
* مصرف‌کنندگان کمبود احساس نمی‌کنند.
* دولت‌ها از ذخایر استراتژیک برداشت می‌کنند.

در نتیجه بازار وارد مرحله «وحشت عرضه» نشده است.

اما وقتی سطح ذخایر به محدوده بحرانی برسد، واکنش قیمت معمولاً غیرخطی خواهد بود.

تجربه‌های تاریخی نشان داده‌اند که:

* ۵ درصد کمبود عرضه = افزایش محدود قیمت
* ۱۰ درصد کمبود عرضه = جهش شدید قیمت
* کمبود فیزیکی واقعی = انفجار قیمتی

تحلیل استراتژیک

گزارش مک‌کواری در واقع پیامی مهم برای سیاست‌گذاران انرژی دارد:

امروز مشکل نفت نیست؛ ذخایر نفت هستند.

ذخایر جهانی در حال ایفای نقش ضربه‌گیر (Shock Absorber) هستند.

این ضربه‌گیرها اجازه داده‌اند:

* اقتصاد جهانی دچار شوک فوری نشود.
* صنایع بزرگ به فعالیت ادامه دهند.
* قیمت‌ها کنترل شوند.

اما این وضعیت دائمی نیست.

هر روزی که اختلال عرضه ادامه پیدا کند:

* ظرفیت ذخایر کاهش می‌یابد.
* انعطاف بازار کمتر می‌شود.
* حساسیت قیمت‌ها افزایش پیدا می‌کند.

تحلیل اجرایی

در حال حاضر سه سناریو پیش روی بازار نفت قرار دارد:

سناریوی اول: بازگشایی سریع مسیرهای صادراتی

احتمال کاهش قیمت نفت به زیر ۹۰ دلار وجود دارد.

سناریوی دوم: تداوم وضعیت فعلی تا پاییز

احتمال جهش نفت به محدوده ۱۳۰ تا ۱۵۰ دلار بسیار بالا خواهد شد.

سناریوی سوم: ادامه بحران تا ۲۰۲۷

بازار وارد مرحله تخریب تقاضا (Demand Destruction) خواهد شد؛ یعنی قیمت‌های بسیار بالا موجب کاهش اجباری مصرف جهانی می‌شوند. در این سناریو نفت ۱۸۰ تا ۲۰۰ دلاری دیگر دور از ذهن نخواهد بود.

جمع‌بندی نهایی

مهم‌ترین پیام این گزارش آن است که بازار نفت هنوز درگیر «بحران عرضه» نشده، بلکه در مرحله «مصرف ذخایر» قرار دارد.

از دید فنی، آنچه امروز قیمت نفت را مهار کرده است، حجم بالای موجودی انبارهاست.

از دید استراتژیک، بازار در حال مصرف زمان خریداری‌شده توسط این ذخایر است.

و از دید سیاسی، معامله‌گران هنوز باور دارند که راه‌حلی دیپلماتیک پیش از رسیدن بازار به نقطه کمبود واقعی پیدا خواهد شد.

بنابراین مهم‌ترین متغیر ماه‌های آینده نه تعداد حملات نظامی، نه شدت تنش‌های سیاسی و نه حتی حجم تولید روزانه؛ بلکه سرعت کاهش ذخایر جهانی نفت خواهد بود. هرچه این ذخایر سریع‌تر به سطوح بحرانی نزدیک شوند، احتمال ورود بازار به فاز جدیدی از شوک انرژی و جهش‌های بزرگ قیمتی افزایش خواهد یافت.