نرخ سوم بنزین دو برابر شد؛ جزئیات قیمت جدید بنزین و سهمیهها
قیمت بنزین ۱۰ هزار تومان شد؛ آیا کرایه حملونقل افزایش مییابد؟
به گزارش پتروشیمی ها؛ نرخ سوم بنزین از بامداد سهشنبه ۱۷ شهریورماه به لیتری ۱۰ هزار تومان افزایش یافت؛ تصمیمی که اگرچه سهمیههای اصلی کارت سوخت را بدون تغییر باقی گذاشته، اما نگرانیهایی درباره افزایش هزینه حملونقل و کرایه سفرهای شهری ایجاد کرده است.
نرخ سوم بنزین دو برابر شد
بر اساس تصمیم جدید دولت، قیمت بنزین در نرخ سوم از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان در هر لیتر رسیده است. این نرخ مربوط به بنزینی است که با کارت جایگاه عرضه میشود و دو سهمیه اصلی کارت سوخت شخصی مشمول این افزایش قیمت نشدهاند.
در شرایط جدید، سهمیههای بنزین به این شکل ادامه پیدا میکنند:
- سهمیه ۶۰ لیتری با قیمت هر لیتر ۱۵۰۰ تومان
- سهمیه ۵۰ لیتری با قیمت هر لیتر ۳۰۰۰ تومان
- نرخ سوم بنزین با قیمت هر لیتر ۱۰ هزار تومان
به این ترتیب، افزایش قیمت عمدتاً متوجه مصرفی است که خارج از دو سهمیه اصلی انجام میشود.
کارت جایگاه همچنان فعال است
با وجود افزایش قیمت بنزین کارت جایگاه، استفاده از این کارتها متوقف نخواهد شد. طبق اعلام شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، کارتهای سوخت جایگاهها جمعآوری یا محدود نمیشوند.
بر اساس آمار اعلامشده، حدود ۸۵ درصد نیاز مصرفکنندگان از طریق دو سهمیه نخست تأمین میشود و حدود ۱۵ درصد مصرف همچنان به کارت جایگاه وابسته است.
بنابراین، اجرای نرخ جدید به معنای حذف کارت سوخت جایگاه یا الزام همه خودروها به استفاده از کارت شخصی نیست.
آیا افزایش قیمت بنزین باعث گرانی کرایه میشود؟
یکی از مهمترین نگرانیها پس از افزایش نرخ سوم بنزین، احتمال انتقال هزینه سوخت به قیمت خدمات حملونقل است.
این موضوع بهخصوص برای رانندگانی اهمیت دارد که پیمایش روزانه بالایی دارند و بخش قابلتوجهی از هزینههای فعالیت آنها به سوخت اختصاص پیدا میکند.
در صورتی که سازوکار جبرانی برای این گروهها کافی نباشد، افزایش هزینه سوخت میتواند فشار بیشتری بر درآمد رانندگان وارد کند و در نهایت احتمال افزایش کرایه تاکسی و سفرهای اینترنتی را افزایش دهد.
با این حال، افزایش قیمت بنزین بهتنهایی به معنای افزایش خودکار کرایه حملونقل نیست و هرگونه تغییر نرخ خدمات حملونقل به تصمیمات و سازوکارهای مربوط به این بخش بستگی دارد.
برنامه دولت برای تاکسیهای اینترنتی چیست؟
در مورد رانندگان سکوهای حملونقل اینترنتی، از جمله اسنپ و تپسی، موضوع جبران هزینه سوخت از طریق سازوکارهای مرتبط با میزان پیمایش دنبال شده است.
دو راهکار اصلی برای این بخش مطرح شده است؛ اختصاص سهمیه مازاد متناسب با پیمایش رانندگان و همچنین حرکت به سمت دوگانهسوز کردن خودروهای پرتردد.
اجرای آزمایشی این طرح در کرمان و سیستانوبلوچستان آغاز شده و در صورت موفقیت،یکی از چالشهای اجرای سیاست جدید بنزین، وضعیت خودروهای شخصی مسافرکشی است که خارج از سامانههای رسمی حمل امکان گسترش آن به سایر نقاط کشور وجود دارد.
مسافرکشهای شخصی در نقطه ابهام
یکی از چالشهای اجرای سیاست جدید بنزین، وضعیت خودروهای شخصی مسافرکشی است که خارج از سامانههای رسمی حملونقل فعالیت میکنند.
این خودروها ممکن است به دلیل پیمایش بالا، مصرف بیشتری از سهمیههای عادی داشته باشند و در صورت استفاده از بنزین با نرخ سوم، با افزایش هزینه مواجه شوند.
به همین دلیل، نحوه حمایت از این گروه میتواند در تعیین اثر واقعی افزایش قیمت بنزین بر کرایه حملونقل نقش مهمی داشته باشد.
ناترازی بنزین؛ دلیل اصلی تغییر سیاست سوخت
تغییر قیمت بنزین در شرایطی انجام شده که ناترازی میان تولید و مصرف همچنان یکی از مسائل مهم بازار سوخت کشور است.
طبق آمار اعلامشده، متوسط مصرف بنزین در پنج ماه نخست سال حدود ۱۳۲ میلیون لیتر در روز بوده، در حالی که تولید روزانه حدود ۱۲۲ میلیون لیتر گزارش شده است.
به این ترتیب، متوسط ناترازی روزانه بنزین حدود ۱۰ میلیون لیتر برآورد میشود.
دولت در کنار افزایش تولید، کنترل مصرف و اصلاح الگوی مصرف سوخت را نیز از اهداف سیاست جدید عنوان کرده است.
افزایش تولید بنزین به تنهایی کافی نیست
حل ناترازی بنزین تنها به افزایش ظرفیت تولید محدود نمیشود. اصلاح استاندارد مصرف خودروها، اسقاط خودروهای فرسوده، توسعه خودروهای دوگانهسوز و برقی، افزایش استفاده از CNG و تقویت حملونقل عمومی از جمله اقداماتی است که میتواند در کاهش مصرف سوخت مؤثر باشد.
در چنین شرایطی، قیمت بنزین یکی از ابزارهای مدیریت مصرف محسوب میشود، اما اثرگذاری آن به نحوه اجرای سایر سیاستهای بخش انرژی و حملونقل نیز وابسته است.
کارت سوخت شخصی در برابر کارت جایگاه
یکی دیگر از محورهای سیاست جدید، افزایش استفاده از کارت سوخت شخصی و کنترل مصرف از طریق کارتهای جایگاه است.
آمارهای اعلامشده نشان میدهد سهم استفاده از کارت سوخت شخصی طی ماههای گذشته کاهش یافته و در مقابل، سهم کارتهای جایگاه افزایش پیدا کرده است.
همزمان، طرح شناسهدار کردن کارتهای آزاد جایگاهها نیز در دستور کار قرار گرفته تا امکان رصد دقیقتر مصرف و جریان سوخت فراهم شود.
آیا کرایه حملونقل گران میشود؟
در کوتاهمدت، مهمترین متغیر برای تعیین اثر افزایش قیمت بنزین ۱۰ هزار تومانی بر کرایهها، میزان مصرف بنزین با نرخ سوم توسط رانندگان است.
اگر سهم قابلتوجهی از سوخت مصرفی رانندگان از دو سهمیه ارزانتر تأمین شود و حمایتهای جبرانی برای ناوگان پرتردد بهدرستی اجرا شود، فشار مستقیم افزایش نرخ بنزین بر کرایهها میتواند محدودتر باشد.
اما در صورت افزایش هزینه سوخت بدون جبران مناسب، احتمال انتقال بخشی از این هزینه به کرایه تاکسی، تاکسی اینترنتی و سایر خدمات حملونقل وجود خواهد داشت.
در نهایت، اجرای نرخ سوم بنزین یک آزمون مهم برای سیاست سوخت دولت است؛ آزمونی که باید میان کنترل مصرف و ناترازی بنزین از یک سو و جلوگیری از افزایش فشار هزینهای بر خانوارها از سوی دیگر تعادل ایجاد کند.
نظرات کاربران (۰ نظر)