مسئول ایمنی در کارگاهها الزامی شد؛ کارفرمایان یک سال برای تطبیق فرصت دارند
آییننامه جدید مسئول ایمنی کارگاهها ابلاغ شد
به گزارش پتروشیمیها، هیئت وزیران در جلسه ۱۸ شهریور ۱۴۰۵، آییننامه بهکارگیری مسئول ایمنی و حفاظت فنی در کارگاهها را به پیشنهاد مشترک وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تصویب کرد.
این آییننامه با استناد به ماده ۱۰۶ قانون کار و با هدف بهکارگیری افراد واجد صلاحیت برای پیشگیری از حوادث ناشی از کار، صیانت از نیروی انسانی و حفاظت از منابع مادی کشور تدوین شده است.
بر اساس این مصوبه، کارفرمایان باید با توجه به شرایط کارگاه، نوع فعالیت و میزان مخاطرات موجود، نسبت به معرفی و بهکارگیری فرد واجد شرایط بهعنوان مسئول ایمنی و حفاظت فنی اقدام کنند.
مسئول ایمنی کارگاه چه وظیفهای دارد؟
بر اساس آییننامه جدید، مسئول ایمنی و حفاظت فنی فردی است که با توجه به شرایط علمی و اجرایی تعیینشده، وظیفه شناسایی، پایش و کنترل مخاطرات ایمنی محیط کار را با هدف پیشگیری از حوادث ناشی از کار بر عهده دارد.
از نظر ساختار سازمانی نیز مسئول ایمنی و حفاظت فنی مستقیماً زیر نظر کارفرما یا نماینده کارفرما در کارگاه فعالیت خواهد کرد.
شرایط احراز مسئول ایمنی بر اساس تعداد کارکنان
یکی از مهمترین بخشهای آییننامه جدید، تعیین شرایط احراز مسئول ایمنی بر اساس تعداد کارکنان کارگاه است. بر این اساس، کارگاهها در سه سطح طبقهبندی شدهاند:
| کارگاه مشمول | شرایط احراز مسئول ایمنی | آموزش مورد نیاز |
|---|---|---|
| سطح ۱؛ کارگاههای با ۲۵ کارگر و بیشتر | حداقل مدرک کارشناسی در رشتههای ایمنی صنعتی، بهداشت حرفهای، HSE یا رشتههای مرتبط با ایمنی کار با تأیید مرجع ذیصلاح، به همراه سوابق دورههای آموزشی تخصصی مرتبط | آموزش تخصصی ایمنی مرتبط با فعالیت کارگاه، شناسایی خطرات و ارزیابی ریسک در صورت نیاز + دورههای بازآموزی |
| سطح ۲؛ کارگاههای ۱۱ تا ۲۵ کارگر | داشتن شرایط مندرج در سطح ۱ یا حداقل مدرک کاردانی فنی با سابقه بیش از یک سال کار مرتبط با فعالیت کارگاه و مستند به سوابق بیمه | آموزش عمومی و تخصصی ایمنی + دورههای بازآموزی |
| سطح ۳؛ کارگاههای ۱ تا ۱۰ کارگر | حداقل مدرک دیپلم فنی با سابقه کار تجربی تأییدشده | دوره آموزش عمومی ایمنی + دورههای بازآموزی |
نکته مهم درباره کارگاههای کوچک
در توضیحات آییننامه آمده است که در کارگاههای کمتر از ۱۰ کارگر، کارفرما باید با توجه به نوع فعالیت، میزان خطر و ارزیابی ریسک، فردی واجد شرایط را برای مسئولیت ایمنی معرفی کند و آموزشهای متناسب با فعالیت را مورد توجه قرار دهد.
هزینه آموزش مسئول ایمنی بر عهده کارفرماست
بر اساس آییننامه، هزینه دورههای آموزشی و بازآموزی مورد نیاز مسئول ایمنی و حفاظت فنی شاغل در کارگاه، بر عهده کارفرما خواهد بود.
همچنین افرادی که پیش از تصویب این آییننامه، با عنوان مسئول ایمنی و حفاظت فنی یا عناوین مشابه مشغول فعالیت بودهاند، در صورت ارائه مستندات سابقه کار، از شرط احراز رشته تحصیلی معاف خواهند بود.
افرادی که دارای گواهینامه قبولی در آزمونهای دوره عمومی ایمنی از مرجع ذیصلاح باشند نیز از شرکت در دوره آموزش عمومی ایمنی معاف هستند.
کارفرمایان یک سال برای تطبیق شرایط فرصت دارند
یکی از احکام مهم آییننامه جدید مربوط به کارگاههایی است که پیش از تصویب این مقررات، مسئول ایمنی و حفاظت فنی داشتهاند.
این کارگاهها مکلفاند ظرف یک سال شرایط خود را با مفاد آییننامه جدید تطبیق دهند.
بنابراین، کارفرمایانی که در حال حاضر فردی را با عنوان مسئول ایمنی، حفاظت فنی یا عناوین مشابه به کار گرفتهاند، باید شرایط فرد و ساختار فعالیت وی را با ضوابط جدید مطابقت دهند.
گزارش عملکرد مسئول ایمنی باید در سامانه ثبت شود
بر اساس ماده ۳ آییننامه، کارفرما موظف است معرفی مسئول ایمنی و همچنین گزارش عملکرد وی را از طریق سامانه مربوط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ثبت و ارائه کند.
در شرایط اضطراری نیز، در صورت اعلام واحد ذیربط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، کارفرما باید گزارش مربوطه را بهصورت مکتوب ارائه کند.
کارگاه نباید بدون مسئول ایمنی بماند
آییننامه جدید برای زمان قطع همکاری مسئول ایمنی نیز تکلیف مشخصی تعیین کرده است.
بر این اساس، چنانچه رابطه کاری کارفرما با مسئول ایمنی و حفاظت فنی قطع شود، کارفرما باید موضوع را به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی و بازرسی کار اعلام کرده و بلافاصله نسبت به جایگزینی فرد واجد شرایط اقدام کند.
طبق این مقررات، تحت هیچ شرایطی نباید کارگاه بدون مسئول ایمنی و حفاظت فنی باقی بماند.
مسئولیت قانونی همچنان بر عهده کارفرماست
یکی از نکات مهم آییننامه این است که بهکارگیری مسئول ایمنی، مسئولیت قانونی کارفرما را از بین نمیبرد.
بر اساس ماده ۵، مسئولیت اجرای مقررات و ضوابط فنی و ایمنی همچنان بر عهده کارفرماست و استخدام یا بهکارگیری مسئول ایمنی و حفاظت فنی، موجب رفع مسئولیتهای قانونی کارفرما در قبال وظایف تعیینشده در قانون کار و سایر مقررات نخواهد شد.
وظایف مسئول ایمنی و حفاظت فنی چیست؟
در پیوست شماره یک آییننامه، وظایف مسئول ایمنی بهصورت مشخص تعیین شده است. مهمترین این وظایف عبارتاند از:
- شناسایی مستمر خطرات، شرایط و اعمال ناایمن در محیط کار
- انجام ارزیابی خطر و ریسک فعالیتها، فرآیندها، تجهیزات و محیط کار
- پیشنهاد اقدامات کنترلی، اصلاحی و پیشگیرانه متناسب با ریسکهای شناساییشده
- پایش اجرای مقررات و دستورالعملهای ایمنی در کارگاه
- همکاری در برنامهریزی و اجرای آموزشهای ایمنی کارگران
- تهیه، ثبت و بهروزرسانی گزارشها و سوابق ایمنی
- مشارکت در بررسی حوادث و شبهحوادث و تحلیل علل آنها
- ارائه پیشنهادهای پیشگیرانه برای کاهش حوادث
- گردآوری و نگهداری برگههای اطلاعات ایمنی مواد SDS
- نظارت بر خرید، تحویل و استفاده صحیح از تجهیزات حفاظت فردی PPE
- تدوین دستورالعملهای ایمنی برای ماشینآلات و فرآیندها
- اعلام فوری خطرهای حاد و شرایط ناایمن به کارفرما
- ارائه گزارشهای فنی و دورهای به کارفرما و کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار
- همکاری با بازرسان کار و ارائه مستندات مورد نیاز در چارچوب مقررات
مدارک مورد نیاز برای معرفی مسئول ایمنی
مطابق پیوست شماره ۲ آییننامه، برای معرفی مسئول ایمنی و حفاظت فنی مدارکی از جمله موارد زیر مورد نیاز است:
- معرفینامه از کارگاه متقاضی و شرکت در جلسه توجیهی شرح وظایف
- تکمیل فرم ثبتنام و ارائه مدارک تحصیلی و سوابق و تجربه کاری
- گواهی قبولی در دورههای آموزشی عمومی و تخصصی ایمنی
- تصویر قرارداد کار با کارفرما مطابق شرایط تعیینشده در آییننامه
کارگاههای مشمول قوانین خاص
احراز شرایط مسئول ایمنی و حفاظت فنی در کارگاههایی که تابع قوانین خاص هستند، از جمله مجموعههای مرتبط با نیروهای مسلح و سازمانهای نظام مهندسی ساختمان و معدن، تابع قوانین و مقررات خاص مربوط به همان حوزهها خواهد بود.
جمعبندی
آییننامه جدید بهکارگیری مسئول ایمنی و حفاظت فنی، چارچوب مشخصتری برای حضور مسئولان ایمنی در کارگاهها تعیین کرده است. بر اساس این مقررات، تعداد کارکنان، نوع فعالیت، میزان مخاطرات، مدرک تحصیلی، سابقه کار و آموزشهای تخصصی از عوامل تعیینکننده در شرایط احراز مسئول ایمنی هستند.
همچنین کارفرمایان موظف شدهاند مسئول ایمنی واجد شرایط معرفی کنند، عملکرد وی را در سامانه مربوط ثبت کنند و در صورت قطع همکاری، بدون وقفه نسبت به جایگزینی فرد واجد شرایط اقدام کنند.
این آییننامه با امضای محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور و در قالب تصویبنامه شماره ۷۳۴۵۶/ت۶۵۵۲۹هـ مورخ ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ ابلاغ شده است.
نظرات کاربران (۰ نظر)