قزاقستان به دنبال مسیرهای جدید صادرات نفت در پی حملات پهپادی به روسیه
قزاقستان به دنبال تغییر مسیر صادرات نفت
به گزارش پتروشیمی ها؛ قزاقستان در حال بررسی مسیرهای جایگزین برای صادرات نفت خام خود است؛ اقدامی که در پی تداوم تهدیدها علیه محمولههای نفتی این کشور در دریای سیاه انجام میشود.
تمرکز اصلی این کشور بر کاهش وابستگی به پایانه صادراتی نووروسیسک روسیه است؛ پایانهای که بخش عمدهای از نفت خام قزاقستان از طریق آن به بازارهای بینالمللی صادر میشود.
وزارت انرژی قزاقستان اعلام کرده است که چند مسیر جایگزین در حال بررسی است؛ از جمله انتقال نفت از طریق سامانه باکو–تفلیس–جیهان، عبور محمولهها از دریای خزر و خاک آذربایجان و همچنین مسیر باکو–سوپسا.
مسیرهای آذربایجان، گرجستان و ترکیه روی میز قزاقستان
یکی از مهمترین گزینههای قزاقستان، استفاده بیشتر از مسیرهایی است که نفت این کشور را از طریق آذربایجان، گرجستان و ترکیه به بازارهای خارجی منتقل میکنند.
سامانه باکو–تفلیس–جیهان یکی از مسیرهای مهم مورد بررسی است. مسیر دیگری که دولت قزاقستان به آن اشاره کرده، انتقال نفت از طریق دریای خزر و خاک آذربایجان است.
همچنین مسیر باکو–سوپسا نیز در فهرست گزینههای احتمالی قرار گرفته است.
بررسی این مسیرها نشان میدهد آستانه تلاش دارد در برابر اختلالهای مکرر در مسیر دریای سیاه، گزینههای بیشتری برای صادرات نفت خود ایجاد کند.
حملات پهپادی صادرات نفت قزاقستان را مختل کرده است
وزارت انرژی قزاقستان اعلام کرده است که حملات پهپادی اوکراین به زیرساختهای صادرات انرژی روسیه در هفتههای اخیر اختلال شدیدی در صادرات نفت این کشور ایجاد کرده است.
یکی از نقاط اصلی آسیبپذیر، کنسرسیوم خط لوله خزر یا CPC است؛ شبکهای که نفت قزاقستان را از ساحل دریای خزر در شمالغرب این کشور به بندر نووروسیسک در روسیه منتقل میکند.
بر اساس گزارش، جریان نفت از طریق CPC تنها در ماه ژوئیه در سه نوبت جداگانه و برای چند روز متوقف شده است.
این وقفههای مکرر، وابستگی شدید صادرات نفت قزاقستان به زیرساختهای واقع در خاک روسیه را برجسته کرده است.
CPC؛ مسیر اصلی صادرات نفت قزاقستان
خط لوله CPC از اهمیت بسیار بالایی برای صنعت نفت قزاقستان برخوردار است.
این خط لوله نفت تولیدشده در سه میدان بزرگ تنگیز، کاشاگان و کاراچاگاناک را به پایانه نووروسیسک منتقل میکند.
این میادین نفتی تحت مشارکت شرکتهای بزرگ بینالمللی قرار دارند. از جمله شرکتهایی که در پروژههای نفتی قزاقستان سهم دارند میتوان به شورون، اکسونموبیل، شل و انی اشاره کرد.
بنابراین هرگونه اختلال طولانیمدت در فعالیت CPC میتواند نهتنها صادرات نفت قزاقستان، بلکه فعالیت شرکتهای بینالمللی فعال در این کشور را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
سهم روسیه در کنسرسیوم خط لوله خزر
کنسرسیوم خط لوله خزر تنها یک مسیر صادراتی متعلق به قزاقستان نیست و ساختار سهامداری آن نیز وابستگی قابلتوجهی به روسیه دارد.
بر اساس گزارش، فدراسیون روسیه با سهم ۲۴ درصدی، بزرگترین سهامدار CPC است.
در کنار روسیه، شرکتهای وابسته به شورون و اکسونموبیل نیز از سهامداران این کنسرسیوم هستند.
این ساختار باعث شده امنیت مسیر صادرات نفت قزاقستان به یکی از موضوعات مهم برای شرکتهای بزرگ نفتی غربی نیز تبدیل شود.
توقف یکهفتهای CPC بیش از یک میلیون بشکه در روز را از بازار خارج کرد
یکی از جدیترین اختلالهای اخیر زمانی رخ داد که فعالیت CPC برای حدود یک هفته متوقف شد.
بر اساس گزارش، این توقف بهطور موقت باعث شد بیش از یک میلیون بشکه در روز از تولید نفت قزاقستان از بازار خارج شود.
این اتفاق در شرایطی رخ داده که بازار جهانی نفت همزمان با اختلالهای موجود در مسیرهای انتقال انرژی در دریای سیاه و خاورمیانه مواجه است.
به همین دلیل، اختلال در صادرات قزاقستان میتواند بهعنوان یک ریسک اضافی برای عرضه جهانی نفت در نظر گرفته شود.
قزاقستان صادرات نفت به چین را افزایش میدهد
در کنار بررسی مسیرهای غربی، قزاقستان در حال بررسی افزایش انتقال نفت به سمت شرق و چین نیز است.
وزارت انرژی قزاقستان اعلام کرده است که این کشور در حال کار روی مسیرهای جایگزین برای محمولههای دریایی و همزمان افزایش عرضه نفت به شرق از طریق خط لوله به چین است.
این رویکرد میتواند به قزاقستان کمک کند بخشی از ریسک ناشی از وابستگی به پایانه نووروسیسک را کاهش دهد.
حملات اوکراین زیرساخت انرژی روسیه را هدف گرفته است
در ماههای اخیر، نیروهای اوکراینی حملات متعددی را علیه زیرساختهای انرژی روسیه انجام دادهاند.
کنسرسیوم خط لوله خزر نیز در بیش از یک مورد هدف این حملات قرار گرفته است.
اگرچه هدف اصلی این حملات، زیرساختهای انرژی روسیه است، اما قرار گرفتن CPC و پایانههای مرتبط با آن در این زنجیره به این معناست که صادرات نفت قزاقستان نیز در معرض پیامدهای این حملات قرار گرفته است.
چرا صادرات نفت قزاقستان اهمیت دارد؟
قزاقستان یکی از تولیدکنندگان مهم نفت در منطقه است و بخش قابلتوجهی از تولید این کشور از طریق زیرساختهایی صادر میشود که از خاک روسیه عبور میکنند.
به همین دلیل، اختلال در مسیر CPC میتواند یک مشکل جدی برای صادرات نفت قزاقستان ایجاد کند.
اهمیت موضوع زمانی بیشتر میشود که تولید میدانهای بزرگی مانند تنگیز، کاشاگان و کاراچاگاناک به این شبکه صادراتی وابسته باشد.
از این منظر، تلاش برای توسعه مسیرهای آذربایجان، گرجستان، ترکیه و چین میتواند بخشی از راهبرد قزاقستان برای کاهش ریسک حملونقل نفت باشد.
تأثیر اختلال صادرات قزاقستان بر بازار جهانی نفت
توقف صادرات نفت قزاقستان میتواند در شرایط عادی نیز اهمیت داشته باشد، اما در وضعیت فعلی بازار جهانی نفت، اهمیت آن بیشتر شده است.
در گزارش آمده است که همزمان با اختلال در مسیرهای دریای سیاه، مسیرهای کشتیرانی در خاورمیانه نیز با مشکلات و ریسکهای جدید مواجه هستند.
در چنین شرایطی، هرگونه کاهش عرضه نفت از سوی تولیدکنندگان مهم میتواند نگرانیهای بازار درباره امنیت عرضه را افزایش دهد.
جمعبندی
قزاقستان در واکنش به اختلالهای مکرر در صادرات نفت از مسیر روسیه، در حال بررسی گزینههای جدید برای انتقال نفت خام خود است. باکو–تفلیس–جیهان، انتقال محموله از طریق دریای خزر و خاک آذربایجان، مسیر باکو–سوپسا و افزایش صادرات از طریق خط لوله به چین از مهمترین گزینههای مطرحشده هستند.
توقفهای مکرر جریان نفت در کنسرسیوم خط لوله خزر (CPC)، از جمله توقف یکهفتهای که بیش از یک میلیون بشکه در روز از تولید قزاقستان را موقتاً از بازار خارج کرد، آسیبپذیری ساختار صادرات نفت این کشور را آشکار کرده است.
در نتیجه، قزاقستان اکنون با یک مسئله راهبردی روبهرو است: چگونه صادرات نفت خود را از وابستگی شدید به مسیر نووروسیسک روسیه دور کند و همزمان جریان صادرات از میادین بزرگ نفتی خود را حفظ کند.
همچنین بخوانید؛ حمله پهپادی اوکراین به پالایشگاه روسیه؛ ۱۲ نفر کشته و ۳۹ نفر زخمی شدند
نظرات کاربران (۰ نظر)