سود روزانه VLCCها به حدود ۴۷۰ هزار دلار رسید

بر اساس گزارش بلومبرگ، یک نفتکش غول‌پیکر VLCC (Very Large Crude Carrier – نفتکش بسیار بزرگ حمل نفت خام) برای انتقال محموله‌ای تا سقف ۲ میلیون بشکه نفت از خلیج فارس به هند، به‌صورت موقت با نرخی معادل حدود ۸۹۷ درصد شاخص مرجع مسیر خاورمیانه–هند رزرو شده است؛ یعنی تقریباً ۹ برابر نرخ معمول این مسیر.

شرکت کشتیرانی کره‌ای Sinokor که پیش از آغاز بحران اقدام به خرید و اجاره گسترده نفتکش کرده و ناوگانی حدود ۱۲۰ فروند VLCC را تحت کنترل دارد، یکی از این نفتکش‌ها را برای این حمل اختصاص داده است.

طبق گزارش رویترز، هزینه اجاره نفتکش در منطقه خلیج فارس طی یک هفته تقریباً دو برابر شده و از حدود ۱۰۶ هزار دلار در روز به بیش از ۱۹۰ هزار دلار در روز رسیده است. در برخی مسیرهای عبوری از تنگه هرمز، درآمد روزانه VLCCها به حدود ۴۷۰ هزار دلار افزایش یافته؛ سطحی که پیش از بحران غیرقابل تصور تلقی می‌شد.

همزمان برخی پالایشگاه‌های بزرگ دولتی چین و هند در تأمین نفتکش برای دریافت محموله‌های پایان ماه با مشکل مواجه شده‌اند، زیرا نرخ‌های حمل بسیار بالا رفته و تضمین قطعی برای عبور ایمن از هرمز وجود ندارد.

تحلیل فنی:

بازار نفتکش‌ها در حال تجربه یک شوک کلاسیک عرضه و تقاضا است. در شرایط عادی، نرخ حمل نفتکش‌های VLCC بر اساس تعادل میان تعداد کشتی‌های آماده، حجم تجارت نفت و مسیرهای حمل تعیین می‌شود؛ اما بحران هرمز باعث شده تقاضای ناگهانی برای ظرفیت حمل ایجاد شود.

بیشتر در همین زمینه: مجوزهای در حوزه پایین دست پتروشیمی برای جذب سرمایه‌گذار در منطقه ویژه اقتصادی لامرد، رونمایی شد

سه عامل اصلی افزایش نرخ‌ها:

۱- تقاضای پیش‌دستانه (Front-loading Demand):
خریداران نفت تلاش می‌کنند قبل از تثبیت کامل شرایط امنیتی، نفتکش رزرو کنند تا در صورت بازگشت جریان صادرات، ظرفیت حمل در اختیار داشته باشند.

۲- ریسک مسیر و بیمه جنگی:
افزایش ریسک عبور از مناطق حساس باعث افزایش هزینه بیمه، ریسک عملیاتی و حق‌الزحمه مالک کشتی شده است.

۳- محدودیت ظرفیت واقعی ناوگان:
اگرچه تعداد زیادی نفتکش در جهان وجود دارد، اما همه آن‌ها از نظر بیمه، مسیر، پرچم، استانداردهای فنی و پذیرش مشتریان برای فعالیت در مسیر خلیج فارس آماده نیستند.

افزایش درآمد روزانه VLCCها به ۴۷۰ هزار دلار نشان می‌دهد بازار وارد وضعیت «سوپر اسپایک» شده؛ مشابه دوره‌هایی که اختلال ژئوپلیتیکی باعث جهش شدید نرخ حمل دریایی می‌شود.

تحلیل استراتژیک:

این بحران نشان داد که تنگه هرمز همچنان یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان است. حتی احتمال بازگشت جریان عادی نفت نیز می‌تواند به جای کاهش فوری نرخ‌ها، ابتدا باعث افزایش تقاضای حمل شود؛ زیرا مصرف‌کنندگان جهانی برای جبران کمبود احتمالی ذخایر اقدام به خرید و انتقال سریع‌تر نفت می‌کنند.

از منظر بازار انرژی، اهمیت نفتکش‌ها افزایش یافته است؛ زیرا در دوره‌های بحران، نفت خام تنها یک کالا نیست بلکه به یک دارایی استراتژیک تبدیل می‌شود که انتقال آن به اندازه تولید آن اهمیت پیدا می‌کند.

همچنین شرکت‌هایی که ظرفیت ناوگان بزرگ نفتکش دارند، در چنین دوره‌هایی از مزیت رقابتی قابل توجهی برخوردار می‌شوند؛ زیرا توانایی پاسخ سریع به تقاضای اضطراری بازار را دارند.

تحلیل اجرایی (Executive Insight):

پیام اصلی این خبر برای صنعت حمل‌ونقل دریایی این است که در شرایط بحران، ارزش واقعی ناوگان نه فقط در تعداد کشتی‌ها، بلکه در آمادگی عملیاتی، پوشش بیمه‌ای، دسترسی به بازار و توانایی مدیریت ریسک مشخص می‌شود.

جهش نرخ VLCCها نشان می‌دهد بازار نفتکش‌ها از یک بازار صرفاً حمل‌ونقلی به یک بازار مدیریت ریسک ژئوپلیتیکی تبدیل شده است.

در کوتاه‌مدت، هرگونه کاهش تنش می‌تواند باعث اصلاح نرخ‌ها شود، اما تجربه این بحران احتمالاً باعث خواهد شد شرکت‌های بزرگ نفتی و پالایشی در آینده قراردادهای بلندمدت‌تر، ظرفیت رزرو شده و برنامه‌های متنوع‌تر حمل‌ونقل را دنبال کنند.

تحلیل سیاسی:

تأکید قطر بر ایجاد کانال ارتباطی مستقیم برای مدیریت تردد کشتی‌ها نشان می‌دهد که امنیت انرژی امروز تنها موضوع اقتصادی نیست، بلکه به مدیریت بحران، ارتباطات سیاسی و جلوگیری از سوءبرداشت‌های نظامی نیز وابسته است.

در شرایطی که یک پیام اشتباه یا تهدید جعلی می‌تواند مسیر حرکت کشتی‌های حامل انرژی را تغییر دهد، هماهنگی میان بازیگران اصلی منطقه‌ای و جهانی به یکی از عوامل کلیدی ثبات بازار انرژی تبدیل شده است.

همچنین بخوانید:بازگشت صادرات LNG قطر به شرایط عادی طی چند هفته آینده