رأی وحدت رویه دیوان عالی کشور درباره مطالبات حقوقی کارمندان

هیأت عمومی دیوان عالی کشور در رأی وحدت رویه شماره ۱۵۶ مورخ ۲۰ فروردین ۱۳۴۸، اختلاف رویه میان شعب دیوان درباره مطالبه مابه‌التفاوت حقوق کارمندان دولت و امکان دریافت خسارت تأخیر تأدیه را بررسی و نظر نهایی خود را اعلام کرد.

بر اساس این رأی، پرداخت حقوق و مزایای مستخدمان دولت ناشی از اجرای قوانین استخدامی است و ماهیتی متفاوت از معاملات و تعهدات مالی اشخاص دارد؛ بنابراین تأخیر در پرداخت این مطالبات، مشمول مقررات خسارت تأخیر تأدیه نخواهد بود.

مهم‌ترین مفاد رأی وحدت رویه

بر اساس نظر هیأت عمومی دیوان عالی کشور:

  • تأخیر دولت در پرداخت حقوق و مطالبات استخدامی، موجب تعلق خسارت تأخیر تأدیه نمی‌شود.
  • پرداخت مابه‌التفاوت ناشی از اشتباه در محاسبه حقوق کارکنان دولت، تابع شرایط پیش‌بینی‌شده در قوانین بودجه است.
  • در مواردی که قانون، اصل استحقاق کارکنان را به رسمیت شناخته باشد، نیازی به اقامه دعوا برای اثبات حق پیش از مراجعه به دادگاه وجود ندارد.

شرایط پرداخت مابه‌التفاوت حقوق

دیوان عالی کشور با استناد به قوانین بودجه وقت اعلام کرد پرداخت مابه‌التفاوت حقوق کارکنان دولت منوط به تحقق شرایط قانونی زیر است:

شرط توضیح
تأمین اعتبار اعتبار لازم باید در بودجه سالانه پیش‌بینی شود.
اختصاص اعتبار اعتبار تخصیص‌یافته صرفاً برای پرداخت مابه‌التفاوت حقوق باشد.
تصویب کمیسیون بودجه پرداخت پس از تأیید کمیسیون بودجه مجلس امکان‌پذیر است.

به اعتقاد هیأت عمومی، تا زمانی که این شرایط فراهم نشود، دولت مجاز به پرداخت مطالبات نیست و در نتیجه خسارت تأخیر تأدیه نیز قابل مطالبه نخواهد بود.

نظر دیوان درباره اثبات استحقاق کارمندان

در این رأی تأکید شده است که تبصره ۲۵ قانون بودجه سال ۱۳۴۶، اصل استحقاق کارکنان دولت نسبت به مابه‌التفاوت ناشی از اشتباه در محاسبه حقوق را پذیرفته است. بنابراین در چنین مواردی، کارکنان برای اثبات اصل حق خود، الزامی به طرح دعوا پیش از مراجعه به دادگاه ندارند.

مبنای حقوقی رأی

هیأت عمومی دیوان عالی کشور با استناد به مواد ۶۲ و ۶۳ قانون استخدام کشوری و همچنین تبصره ۲۵ قانون بودجه سال ۱۳۴۶، اعلام کرد دعاوی ناشی از پرداخت حقوق و مزایای استخدامی از حیث ماهیت، با تعهدات قراردادی اشخاص تفاوت دارد و مشمول مقررات فصل سوم باب دهم قانون آیین دادرسی مدنی درباره خسارت تأخیر تأدیه نیست.

لازم‌الاجرا بودن رأی

در پایان، هیأت عمومی دیوان عالی کشور تصریح کرده است که رأی وحدت رویه شماره ۱۵۶، مطابق قانون وحدت رویه قضایی مصوب تیرماه ۱۳۲۸، برای تمامی مراجع قضایی در پرونده‌های مشابه لازم‌الاتباع است و مبنای رسیدگی به دعاوی هم‌موضوع قرار می‌گیرد.

Rate this post