مالیات کمک‌هزینه عائله‌مندی و اولاد ابطال شد

به گزارش پتروشیمی‌ها، هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در دادنامه‌ای جدید، بخشنامه معاون حقوقی و فنی مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور درباره مالیات کمک‌هزینه عائله‌مندی و اولاد در سال ۱۴۰۳ را خلاف قانون تشخیص داد و آن را از تاریخ تصویب ابطال کرد.

این رأی در تاریخ ۹ تیر ۱۴۰۵ با شماره دادنامه ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۰۸۷۶۵۴۶ و در پرونده شماره ۰۴۰۰۲۰۱ صادر شده است.

موضوع شکایت چه بود؟

موضوع پرونده، اعتراض به بخشنامه شماره ۲۱۰/۱۷۸۰۵/ص مورخ ۷ آذر ۱۴۰۳ معاون حقوقی و فنی مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور بود. شاکی خواستار ابطال این بخشنامه شده بود.

در بخشنامه مورد شکایت، سازمان امور مالیاتی با استناد به احکام مالیاتی قانون بودجه سال ۱۴۰۳، «مزایا» و «فوق‌العاده‌ها» را در چارچوب مقررات مالیات بر درآمد حقوق قابل محاسبه دانسته و کمک‌هزینه عائله‌مندی و اولاد را نیز در این چارچوب قرار داده بود.

استدلال شاکی درباره مالیات رفاهیات چه بود؟

در جریان رسیدگی، شاکی استدلال کرده بود که در قوانین بودجه سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ حکم مشابهی درباره مالیات حقوق وجود داشته، اما در قانون بودجه ۱۴۰۴ موضوع مزایای رفاهی به‌صورت صریح مورد اشاره قرار گرفته است.

بر همین اساس، وی با استناد به اصل ۵۱ قانون اساسی استدلال کرده بود که وضع مالیات نیازمند تصریح قانونی است و نمی‌توان از طریق تفسیر، مزایای رفاهی را مشمول مالیات دانست.

در این شکایت همچنین به تفاوت مقررات استخدامی قانون مدیریت خدمات کشوری و قانون کار و تفاوت میان «مزایای مربوط به شغل» و «مزایای رفاهی و انگیزشی» اشاره شده بود.

استدلال سازمان امور مالیاتی چه بود؟

در مقابل، سازمان امور مالیاتی اعلام کرده بود که در قانون بودجه سال ۱۴۰۳، واژه «مزایا» به‌صورت عام مورد استفاده قرار گرفته و حکم مالیاتی شامل عناوین مختلف درآمدی ذکرشده در قانون می‌شود.

این سازمان همچنین استدلال کرده بود که کمک‌هزینه عائله‌مندی و اولاد، با توجه به مقررات مربوط به «فوق‌العاده‌ها» و «مزایا»، می‌تواند در محدوده حکم مالیاتی سال ۱۴۰۳ قرار گیرد.

رأی هیئت عمومی دیوان عدالت اداری چه بود؟

هیئت عمومی دیوان عدالت اداری پس از بررسی موضوع، با استناد به آرای پیشین خود درباره عدم شمول مالیات بر امور رفاهی و انگیزشی حداقل تا پایان سال ۱۴۰۳، بخشنامه مورد شکایت را مغایر قانون تشخیص داد.

در رأی صادرشده تصریح شده است که بخشنامه سازمان امور مالیاتی، شمول مالیات را نسبت به کمک‌هزینه عائله‌مندی و اولاد تحت عنوان «مزایا» و «فوق‌العاده» و با استناد به قانون بودجه سال ۱۴۰۳ برقرار کرده بود، در حالی که این برداشت با قوانین و آرای پیشین هیئت عمومی دیوان عدالت اداری مغایرت داشته است.

بر همین اساس، هیئت عمومی دیوان عدالت اداری با استناد به بند یک ماده ۱۲ و مواد ۸۸ و ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری، بخشنامه مورد شکایت را از تاریخ تصویب ابطال کرد.

مالیات کمک‌هزینه عائله‌مندی و اولاد چه می‌شود؟

بر اساس رأی هیئت عمومی، مقرره‌ای که در سال ۱۴۰۳ کمک‌هزینه عائله‌مندی و اولاد را تحت عناوین «مزایا» و «فوق‌العاده» مشمول مالیات می‌دانست، از تاریخ تصویب ابطال شده است.

بنابراین، موضوع اصلی رأی، ابطال بخشنامه سازمان امور مالیاتی درباره مشمولیت مالیاتی کمک‌هزینه عائله‌مندی و اولاد در سال ۱۴۰۳ است؛ نه اینکه تمام اقلام پرداختی به کارکنان در هر شرایطی از مالیات معاف اعلام شده باشد.

رأی دیوان از چه زمانی اعتبار دارد؟

نکته مهم در این دادنامه، ابطال بخشنامه از تاریخ تصویب است. بنابراین اثر ابطال صرفاً از زمان صدور رأی محاسبه نشده و مقرره مورد شکایت از تاریخ تصویب، ابطال شده است.

همچنین بر اساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری که در پایان رأی مورد استناد قرار گرفته، این رأی در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.

جزئیات رأی در یک نگاه

موضوع نتیجه
مرجع صادرکننده هیئت عمومی دیوان عدالت اداری
شماره دادنامه ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۰۸۷۶۵۴۶
تاریخ دادنامه ۹ تیر ۱۴۰۵
موضوع پرونده مالیات کمک‌هزینه عائله‌مندی و اولاد در سال ۱۴۰۳
بخشنامه مورد اعتراض شماره ۲۱۰/۱۷۸۰۵/ص مورخ ۷ آذر ۱۴۰۳
مرجع صادرکننده بخشنامه معاون حقوقی و فنی مالیاتی سازمان امور مالیاتی
نتیجه رسیدگی ابطال بخشنامه
زمان اثر ابطال از تاریخ تصویب بخشنامه
اقلام مورد اشاره در رأی کمک‌هزینه عائله‌مندی و اولاد

یک نکته مهم برای حقوق‌بگیران

این دادنامه مشخصاً درباره بخشنامه مورد شکایت و شمول مالیات نسبت به کمک‌هزینه عائله‌مندی و اولاد در سال ۱۴۰۳ صادر شده است. بنابراین برای بررسی آثار مالی آن بر فیش حقوقی یا مالیات پرداخت‌شده هر فرد، باید مقررات و نحوه محاسبه مالیات وی در همان سال و همچنین وضعیت اجرای رأی در دستگاه مربوط مورد بررسی قرار گیرد.

جمع‌بندی

هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در رأی جدید خود، بخشنامه سازمان امور مالیاتی را که کمک‌هزینه عائله‌مندی و اولاد را در سال ۱۴۰۳ تحت عناوین مزایا و فوق‌العاده مشمول مالیات می‌دانست، از تاریخ تصویب ابطال کرد. این رأی همچنین با توجه به ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری، برای مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل اعلام شده است.

۵/۵ - (۱ امتیاز)