بنبست هرمز، ریسک جهش نفت به ۱۲۰ دلار
بازار نفت میان دو نیروی متضاد گرفتار شده است: امید به توافق آمریکا و ایران از یک سو، و تشدید محدودیت فیزیکی عرضه از سوی دیگر.
به گزارش پتروشیمی ها؛ تردد نفتکشها از تنگه هرمز به پایینترین سطح دو ماه اخیر رسیده و ذخایر نفت جهان نیز بهتدریج در حال کاهش است. در همین حال، بازار فرآوردههای نفتی، بهویژه گازوئیل، نفتگاز و سوخت جت، با کمبود شدیدتری نسبت به نفت خام مواجه شده است.
اختلال در پالایشگاههای خاورمیانه و روسیه باعث کاهش عرضه فرآوردهها و جهش حاشیه سود پالایشگاهی شده است. برخی تحلیلگران معتقدند اگر محدودیت عبور نفتکشها از هرمز تا پایان سپتامبر یا اوایل سهماهه چهارم ادامه یابد، بازار ممکن است وارد یک نقطه عطف عرضه شود؛ یعنی مرحلهای که کاهش ذخایر دیگر با منابع موجود قابل جبران نباشد.
در چنین شرایطی، قیمت نفت خام برنت میتواند به محدوده ۱۲۰ تا ۱۴۰ دلار در هر بشکه برسد.
تحلیل فنی بازار
نکته مهم این است که فشار اصلی فعلاً در بازار نفت خام دیده نمیشود، بلکه در بازار فرآوردههای نفتی متمرکز شده است.
حاشیه سود پالایشگاهها، که نشاندهنده فاصله قیمت فرآوردههایی مانند گازوئیل و سوخت جت با قیمت نفت خام است، در حوزه آتلانتیک به سطوح کمسابقه رسیده است.
طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی، ظرفیت پالایش نفت جهان در ژوئیه با وجود افزایش ماهانه ۱.۸ میلیون بشکه در روز، همچنان حدود ۵ میلیون بشکه در روز کمتر از سال گذشته بوده است.
همچنین تجارت دریایی فرآوردههای نفتی حدود ۳.۸ میلیون بشکه در روز کاهش یافته که عمدتاً ناشی از افت صادرات گازوئیل و سوخت جت از روسیه و خاورمیانه است.
بنابراین ساختار بازار نشان میدهد که مشکل فقط «کمبود نفت خام» نیست؛ بلکه اختلال همزمان در تولید، پالایش و حملونقل فرآوردهها در حال تشدید است.
چرا قیمت نفت هنوز به ۱۲۰ دلار نرسیده است؟
سه عامل تاکنون مانع از جهش شدید قیمت شدهاند:
۱. کاهش شدید واردات نفت چین در ماههای مه و ژوئن
۲. آزادسازی ذخایر استراتژیک نفت توسط کشورهای مختلف
۳. حجم قابلتوجه نفتی که در زمان آغاز جنگ روی آب قرار داشت و موقتاً بهعنوان یک حاشیه اطمینان عرضه عمل کرد.
اما دو عامل نخست در حال تضعیف هستند و چین نیز بار دیگر خرید نفت خود را افزایش داده است.
در نتیجه، اگر اختلال هرمز ادامه پیدا کند، حاشیه اطمینان بازار بهسرعت کوچکتر خواهد شد.
نقطه عطف احتمالی: پایان سپتامبر تا اوایل اکتبر
برآورد برخی تحلیلگران این است که اگر ذخایر کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، موسوم به ذخایر اوایسیدی، با سرعت فعلی کاهش یابد و تردد نفتکشها در هرمز احیا نشود، بازار ممکن است در حوالی پایان سپتامبر یا آغاز سهماهه چهارم وارد مرحله کمبود واقعی شود.
در این مرحله، بازار دیگر صرفاً به اخبار سیاسی واکنش نشان نمیدهد، بلکه قیمت باید برای جذب تقاضا و تخصیص مجدد نفت محدود موجود به سطح بالاتری صعود کند.
به همین دلیل محدوده ۱۲۰ تا ۱۴۰ دلار از نگاه برخی تحلیلگران یک سناریوی قابلتصور تاریخی است، نه صرفاً یک پیشبینی هیجانی.
تحلیل استراتژیک
ریسک اصلی در حال تغییر ماهیت است.
در ماههای نخست بحران، بازار بیشتر نگران حذف نفت خام از عرضه جهانی بود. اکنون نگرانی مهمتر، فرسایش تدریجی ذخایر و اختلال در زنجیره فرآوردهها است.
این تغییر بسیار مهم است؛ زیرا حتی اگر بخشی از نفت خام همچنان در دسترس باشد، نبود گازوئیل، نفتگاز و سوخت جت میتواند فشار اقتصادی بسیار بیشتری ایجاد کند.
از سوی دیگر، بازگشت چین به بازار خرید نفت، یک متغیر مهم است. اگر تقاضای چین همزمان با کاهش ذخایر جهانی افزایش یابد، بخشی از ضربهای که در ماههای گذشته با کاهش واردات چین خنثی شده بود، دوباره به بازار منتقل خواهد شد.
بنابراین بازار در حال حرکت از مرحله «ریسک عرضه» به «کمبود فیزیکی عرضه» است.
تحلیل سیاسی و ژئوپلیتیکی
تنگه هرمز اکنون علاوه بر یک مسیر حیاتی انرژی، به ابزار اصلی فشار سیاسی میان آمریکا و ایران تبدیل شده است.
ادعای تهران مبنی بر ادامه بستهبودن تنگه تا تحقق شروط خود و ادعای دونالد ترامپ مبنی بر «کنترل کامل» هرمز، نشاندهنده شکاف جدی میان مواضع دو طرف است.
برای بازار نفت، مهمتر از این اظهارات، واقعیت تردد نفتکشها است.
تا زمانی که عبور کشتیها بهطور پایدار افزایش پیدا نکند، بازار نمیتواند بازگشت عرضه را قطعی تلقی کند.
تحلیل اگزکیوتیو
پیام اصلی این گزارش این است که بازار نفت ممکن است در ظاهر تحت تأثیر اخبار سیاسی و امید به توافق آمریکا و ایران قرار داشته باشد، اما در زیر سطح بازار، بنیانهای عرضه بهطور محسوسی در حال فشردهتر شدن هستند.
سه شاخص برای تشخیص نزدیکشدن بازار به نقطه بحران اهمیت ویژه دارند:
• افزایش پایدار تردد نفتکشها از هرمز
• روند ذخایر نفت کشورهای اوایسیدی
• وضعیت بازار گازوئیل، نفتگاز و سوخت جت و حاشیه سود پالایشگاهها
اگر تردد هرمز احیا نشود و این سه شاخص همزمان به سمت کمبود حرکت کنند، احتمال جهش سریع قیمت نفت افزایش خواهد یافت.
جمعبندی
بازار فعلاً میان «امید به بازگشایی هرمز» و «واقعیت کاهش ذخایر» در نوسان است.
اما ریسک اصلی در حال انتقال از بازار معاملات آتی نفت خام به بازار فیزیکی و فرآوردههای نفتی است.
اگر محدودیت هرمز چند هفته دیگر ادامه پیدا کند، پایان سپتامبر و آغاز اکتبر میتواند به نقطهای تبدیل شود که کاهش ذخایر و کمبود فرآوردهها، کنترل قیمت را از دست بازار خارج کند.
در آن سناریو، محدوده ۱۲۰ تا ۱۴۰ دلار برای هر بشکه نفت خام میتواند به یک سناریوی جدی بازار تبدیل شود؛ در حالی که فشار قیمتی فرآوردههایی مانند گازوئیل و سوخت جت ممکن است حتی زودتر آشکار شود.
همچنین بخوانید: روسیه رکورد سهم خود از بازار نفت هند را ثبت کرد
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما