پایان چک‌های رمزدار در شبکه بانکی؛ ممنوعیت صدور از مهر و توقف تبادل از دی‌ماه

به گزارش پتروشیمی‌ها | بانک مرکزی در ادامه برنامه اصلاح نظام پرداخت و توسعه خدمات مبتنی بر سامانه صیاد، زمان‌بندی حذف تدریجی چک‌های رمزدار از شبکه بانکی کشور را اعلام کرد. بر این اساس، صدور این نوع چک از ۷ مهرماه ۱۴۰۵ ممنوع خواهد شد و از اول دی‌ماه ۱۴۰۵ نیز تبادل آن به‌طور کامل متوقف می‌شود.

همزمان، بانک‌ها موظف شده‌اند چک‌های تضمین‌شده متصل به سامانه صیاد را به‌صورت آنی پرداخت کنند تا فرآیند دریافت وجه برای ذی‌نفعان بدون انتظار برای تسویه بین‌بانکی انجام شود.


چک رمزدار از ۷ مهرماه صادر نمی‌شود

مطابق بخشنامه جدید بانک مرکزی، از ابتدای روز ۷ مهرماه ۱۴۰۵ هیچ بانکی مجاز به صدور چک رمزدار نخواهد بود.

چک‌های رمزداری که پیش از این تاریخ صادر شده‌اند، تنها تا پایان مهلت تعیین‌شده قابلیت استفاده و تبادل خواهند داشت و از اول دی‌ماه ۱۴۰۵ تبادل این چک‌ها نیز به‌طور کامل ممنوع می‌شود.

بانک مرکزی همچنین تأکید کرده است که مهلت تعیین‌شده برای اجرای این طرح تمدید نخواهد شد.


چک تضمین‌شده جایگزین چک رمزدار

بر اساس برنامه جدید، چک تضمین‌شده به‌عنوان جایگزین رسمی چک رمزدار مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

این چک‌ها به سامانه صیاد متصل هستند و امکان ثبت، استعلام، رهگیری و کنترل اطلاعات آن‌ها فراهم است.

همچنین بانک‌ها موظف شده‌اند از ۷ مهرماه وجه چک تضمین‌شده را در زمان مراجعه ذی‌نفع به‌صورت آنی پرداخت کنند و پرداخت آن را به فرآیند تسویه بین‌بانکی موکول نکنند.


سهم اندک در تعداد، سهم قابل توجه در ارزش معاملات

اگرچه چک‌های رمزدار از نظر تعداد، سهم کمی از کل چک‌های وصول‌شده را تشکیل می‌دهند، اما به دلیل استفاده در معاملات با مبالغ بالا، سهم قابل توجهی از ارزش معاملات چکی کشور را به خود اختصاص داده‌اند.

برای نمونه، در تیرماه ۱۴۰۳ بیش از ۲۸۲ هزار فقره چک رمزدار به ارزش بیش از یک‌هزار و ۵۶۶ هزار میلیارد ریال وصول شد که تنها ۳.۵ درصد از تعداد چک‌های وصولی، اما ۲۲.۴ درصد از ارزش کل چک‌های وصول‌شده را شامل می‌شد.

همچنین در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴ نیز بیش از ۱۸۴ هزار فقره چک رمزدار به ارزش حدود یک‌هزار و ۶۱۲ هزار میلیارد ریال در شبکه بانکی وصول شده است.


جدول زمان‌بندی اجرای بخشنامه بانک مرکزی

موضوع زمان اجرا توضیحات
توقف صدور چک رمزدار ۷ مهر ۱۴۰۵ صدور چک رمزدار در شبکه بانکی ممنوع می‌شود.
پرداخت آنی چک تضمین‌شده ۷ مهر ۱۴۰۵ بانک‌ها موظف به پرداخت فوری وجه چک تضمین‌شده هستند.
توقف کامل تبادل چک رمزدار اول دی ۱۴۰۵ تبادل تمامی چک‌های رمزدار در شبکه بانکی ممنوع خواهد شد.
جایگزین رسمی چک تضمین‌شده صیادی دارای قابلیت ثبت، استعلام و رهگیری در سامانه صیاد.

هدف بانک مرکزی از اجرای این طرح

حذف تدریجی چک‌های رمزدار و جایگزینی آن‌ها با چک‌های تضمین‌شده صیادی با هدف افزایش شفافیت، تسهیل رهگیری تراکنش‌ها، کاهش ریسک‌های عملیاتی و تسریع در پرداخت وجوه انجام می‌شود.

با اجرای کامل این طرح، تمامی چک‌های تضمین‌شده در بستر سامانه صیاد ثبت شده و امکان استعلام و کنترل سوابق آن‌ها برای ذی‌نفعان فراهم خواهد بود.

۵/۵ - (۱ امتیاز)