بانک مرکزی بلوکه کردن تسهیلات بانکی و اجبار به سپرده‌گذاری را ممنوع کرد

به گزارش پتروشیمی ها؛ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با صدور بخشنامه شماره ۱۳۹۲۱۱/۰۵ مورخ ۱۰ شهریور ۱۴۰۵، در اجرای رأی هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، بار دیگر بر ممنوعیت بلوکه کردن تسهیلات اعطایی توسط بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیربانکی و همچنین اجبار تسهیلات‌گیرندگان به افتتاح حساب نقدی یا توثیق سپرده پیش از پرداخت وام تأکید کرد.

این بخشنامه که از سوی مدیریت کل تنظیم مقررات بانک مرکزی ابلاغ شده، اصلاحاتی را در دستورالعمل‌های پیشین ایجاد کرده و چارچوب جدیدی برای نحوه اخذ وثایق نقدی در شبکه بانکی کشور تعیین می‌کند.


ممنوعیت بلوکه کردن وام و الزام به افتتاح حساب

بر اساس مفاد این بخشنامه، بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیربانکی حق ندارند پرداخت تسهیلات را منوط به بلوکه کردن بخشی از مبلغ وام یا الزام مشتری به افتتاح حساب نقدی و توثیق آن کنند.

بانک مرکزی اعلام کرده است این اقدام بر اساس رأی هیئت عمومی دیوان عدالت اداری و در اجرای مواد (۱۳)، (۹۳) و (۱۰۷) قانون دیوان عدالت اداری لازم‌الاجرا بوده و تمامی بانک‌ها موظف به رعایت آن هستند.


معرفی داوطلبانه سپرده نقدی همچنان مجاز است

در بخش دیگری از این بخشنامه تصریح شده است که اگر تسهیلات‌گیرنده با اختیار و رضایت کامل و در چارچوب قانون عدم الزام سپردن وثیقه ملکی به بانک‌ها، سپرده یا حساب نقدی خود را به‌عنوان وثیقه معرفی کند، این اقدام از نظر قانونی بلامانع خواهد بود.

بر همین اساس، بند دوم بخشنامه شماره ۳۷۵۵۱۷/۰۰ مورخ ۲۳ اسفند ۱۴۰۰ که هرگونه توثیق سپرده را ممنوع اعلام کرده بود، ابطال و با ضوابط جدید جایگزین شده است.


شرایط پرداخت سود سپرده‌های وثیقه‌ای

بانک مرکزی همچنین تأکید کرده است که وثیقه نقدی باید در قالب سپرده سرمایه‌گذاری مدت‌دار باشد و سود علی‌الحساب آن دقیقاً مطابق نرخ سود مصوب همان نوع سپرده پرداخت شود.

بر اساس این بخشنامه، پرداخت سود کمتر از نرخ مصوب به سپرده‌هایی که به‌عنوان وثیقه تسهیلات نزد بانک قرار دارند، تخلف محسوب شده و بانک یا مؤسسه اعتباری متخلف با اقدامات نظارتی بانک مرکزی مواجه خواهد شد.


بانک‌ها موظف به رعایت سایر مقررات اعتباری هستند

در این بخشنامه بر لزوم رعایت تمامی قوانین و مقررات مرتبط با اخذ وثایق نیز تأکید شده است. از جمله این مقررات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • آیین‌نامه اجرایی ماده (۷) قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت‌ها درباره اموال و دارایی‌های قابل توثیق.
  • دستورالعمل مدیریت ریسک اعتباری در مؤسسات اعتباری.
  • سایر ضوابط نظارتی و مقررات ابلاغی بانک مرکزی درباره فرآیند اعطای تسهیلات.

این بخشنامه چه تأثیری بر متقاضیان وام دارد؟

کارشناسان معتقدند اجرای این بخشنامه می‌تواند فرآیند دریافت تسهیلات بانکی را برای متقاضیان شفاف‌تر کند و از برخی رویه‌های محدودکننده در شبکه بانکی جلوگیری کند. همچنین با ممنوعیت بلوکه کردن وام، متقاضیان می‌توانند پس از دریافت تسهیلات، مطابق قرارداد بانکی از منابع مالی خود استفاده کنند و تنها در صورت تمایل، سپرده نقدی خود را به‌عنوان وثیقه معرفی نمایند.


جمع‌بندی

بخشنامه جدید بانک مرکزی را می‌توان یکی از مهم‌ترین اصلاحات اخیر در حوزه پرداخت تسهیلات بانکی دانست. این ابلاغیه ضمن اجرای رأی هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، بر ممنوعیت بلوکه کردن تسهیلات، ممنوعیت اجبار مشتریان به سپرده‌گذاری پیش از دریافت وام و رعایت حقوق تسهیلات‌گیرندگان تأکید دارد. انتظار می‌رود با اجرای دقیق این دستورالعمل، رویه اعطای تسهیلات در شبکه بانکی شفاف‌تر شده و حقوق متقاضیان وام بیش از گذشته مورد حمایت قرار گیرد.

۵/۵ - (۱ امتیاز)