بازار نفت اکنون باید ریسک دو گلوگاه راهبردی خاورمیانه را همزمان قیمتگذاری کند
بانک استاندارد چارترد معتقد است کاهش اخیر قیمت نفت، که در پی انتشار خبر تلاش پاکستان برای ازسرگیری مذاکرات هستهای میان آمریکا و ایران رخ داد، احتمالاً پایدار نخواهد بود. به باور این بانک، بازار اکنون دیگر تنها با ریسک تنگه هرمز روبهرو نیست، بلکه باید همزمان ریسک اختلال در تنگه بابالمندب را نیز در قیمت نفت لحاظ کند.
به گزارش پتروشیمی ها؛ پس از آنکه نیروهای حوثی یمن تهدید به جلوگیری از عبور نفتکشهای مرتبط با عربستان از بابالمندب کردند، چند نفتکش غولپیکر عربستان مسیر خود را تغییر داده و به جای دریای سرخ، از دماغه امید نیک در جنوب آفریقا عبور کردند؛ مسیری که تا حدود دو هفته به زمان سفر میافزاید. سپس حملات موشکی و پهپادی به دو نفتکش عربستانی موجب آسیب به هر دو شناور و جهش مقطعی قیمت نفت برنت به بالای ۱۰۰ دلار شد.
این تحول در شرایطی رخ داده که عربستان پیشتر حدود ۷۰ تا ۷۵ درصد صادرات نفت خود را به دلیل محدودیتهای تنگه هرمز، از طریق خط لوله شرق-غرب به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل کرده بود. برآورد استاندارد چارترد نشان میدهد صادرات از بندر ینبع به حدود ۴.۵ میلیون بشکه در روز رسیده بود و همراه با نفت عبوری از کانال سوئز، نزدیک به ۷ میلیون بشکه در روز از بابالمندب عبور میکرد.
به گفته این بانک، هرگونه اختلال در این مسیر موجب افزایش هزینه بیمه جنگ، رشد کرایه حمل دریایی، کاهش دسترسی به نفتکش، تأخیر در تحویل محمولهها و در نهایت کاهش انعطافپذیری صادرات نفت خواهد شد.
اروپا بیشترین آسیب را متحمل خواهد شد، زیرا بازار گازوئیل و سوخت جت این قاره هماکنون نیز با محدودیت عرضه روبهرو است و طولانیتر شدن مسیر حملونقل، زمان جایگزینی موجودی انبارها را افزایش خواهد داد.
تحلیل فنی
* مهمترین نکته گزارش، تبدیل شدن بابالمندب به دومین گلوگاه تعیینکننده بازار جهانی نفت در کنار تنگه هرمز است. از این پس معاملهگران باید ریسک هر دو مسیر را همزمان ارزیابی کنند.
* انتقال بخش عمده صادرات عربستان به بندر ینبع، وابستگی صادرات این کشور را به امنیت دریای سرخ بهطور محسوسی افزایش داده است؛ بنابراین ریسکهای بابالمندب اکنون مستقیماً بر ظرفیت صادرات عربستان اثر میگذارند.
* مسیر جایگزین از طریق دماغه امید نیک حدود ۱۰ تا ۱۵ روز به زمان سفر میافزاید. این موضوع علاوه بر افزایش هزینه سوخت و کرایه حمل، باعث کاهش تعداد سفرهای سالانه هر نفتکش و کاهش ظرفیت مؤثر ناوگان جهانی میشود.
* افزایش War Risk Insurance (بیمه ریسک جنگ) هزینه نهایی هر محموله را بالا میبرد و بر قیمت تحویلی نفت و فرآوردههای نفتی اثر مستقیم میگذارد.
* نفتکشهای حمل فرآوردههای نفتی (Clean Product Tankers) بیش از نفتکشهای غولپیکر نفت خام (VLCC) آسیب میبینند، زیرا وابستگی بیشتری به عبور از کانال سوئز دارند.
* احتمال جابهجایی جریان تجارت نفت و فرآوردهها از آفریقا، آمریکا و برزیل به سمت اروپا افزایش یافته و این موضوع میتواند اختلاف قیمت میان مناطق مختلف جهان را تشدید کند.
تحلیل استراتژیک
* بازار جهانی انرژی وارد مرحلهای شده است که دیگر تنها حجم تولید تعیینکننده قیمت نیست؛ امنیت مسیرهای انتقال به همان اندازه اهمیت یافته است.
* وجود همزمان دو گلوگاه پرریسک، احتمال وقوع اختلالهای زنجیرهای را افزایش میدهد؛ بهگونهای که حتی اگر یکی از مسیرها باز باشد، بسته شدن مسیر دیگر نیز میتواند تعادل عرضه جهانی را بر هم بزند.
* این وضعیت ارزش خطوط لوله، پایانههای صادراتی جایگزین، ذخایر راهبردی نفت و انعطافپذیری شبکههای حملونقل را بیش از گذشته افزایش میدهد.
* اروپا ممکن است برای کاهش ریسک، وابستگی خود را به مسیر دریای سرخ کاهش داده و واردات بیشتری از حوزه اقیانوس اطلس شامل آمریکای شمالی، غرب آفریقا و برزیل انجام دهد؛ تغییری که میتواند نقشه تجارت جهانی نفت را دگرگون کند.
* اگر ناامنی دریای سرخ ادامه یابد، بخشی از ظرفیت مازاد تولید کشورهای صادرکننده عملاً غیرقابل استفاده خواهد شد، زیرا مسیرهای جایگزین توان جبران کامل صادرات از دسترفته را ندارند.
تحلیل سیاسی
گزارش استاندارد چارترد نشان میدهد ریسک ژئوپلیتیکی خاورمیانه از یک بحران محلی فراتر رفته و به مسئلهای ساختاری برای امنیت انرژی جهان تبدیل شده است. در چنین شرایطی، هر تحول دیپلماتیک یا نظامی که بر امنیت تنگه هرمز یا بابالمندب اثر بگذارد، میتواند به سرعت در قیمت نفت، هزینه حملونقل دریایی و بازار فرآوردههای نفتی منعکس شود.
همچنین تلاش برخی بازیگران منطقهای و بینالمللی برای احیای مذاکرات میان آمریکا و ایران نشان میدهد ثبات بازار انرژی بار دیگر به یکی از محورهای اصلی دیپلماسی بینالمللی تبدیل شده است. با این حال، گزارش تأکید میکند که حتی در صورت کاهش تنشهای سیاسی، تداوم ناامنی در دریای سرخ همچنان میتواند ریسک قابلتوجهی برای بازار جهانی نفت ایجاد کند.
Executive Insight | جمعبندی مدیریتی
پیام اصلی استاندارد چارترد روشن است: مدل قیمتگذاری ریسک در بازار نفت تغییر کرده است.
در گذشته، تمرکز بازار عمدتاً بر امنیت تنگه هرمز بود؛ اما اکنون بابالمندب نیز به یک گلوگاه هموزن تبدیل شده است. این تحول به معنای افزایش هزینههای حمل، بیمه، زمان تحویل و مدیریت موجودی در زنجیره تأمین جهانی انرژی است.
در نتیجه، حتی اگر عرضه جهانی نفت از نظر حجم کافی باشد، استمرار اختلال در مسیرهای دریایی میتواند قیمتها را در سطوح بالا نگه دارد و موجب بازآرایی جریان تجارت نفت و فرآوردههای نفتی در مقیاس جهانی شود.
همچنین بخوانید: کاهش شدید صادرات نفت عربستان از دریای سرخ؛ گره جدید امنیت انرژی در بابالمندب
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما