بازار دوباره نگران کمبود جهانی نفت شد

به گزارش پتروشیمی ها؛ هم‌زمان، بازار جهانی گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) نیز وارد مرحله‌ای تازه شده است. برخلاف پیش‌بینی‌های قبلی، موج بزرگ مازاد عرضه ال‌ان‌جی در سال ۲۰۲۶ احتمالاً تحقق نخواهد یافت. تحلیلگران مؤسسه بلومبرگ نیو انرژی فاینانس (BloombergNEF) زمان آغاز مازاد عرضه را از سال ۲۰۲۶ به سال ۲۰۲۸ منتقل کرده‌اند. علت اصلی، تأخیر در راه‌اندازی پروژه‌های جدید و اختلالات ناشی از تنش‌های ژئوپلیتیکی عنوان شده است.

در آسیا، گرمای شدید ناشی از پدیده «ابر ال‌نینو» (Super El Niño) موجب جهش تقاضای گاز شده و واردات ال‌ان‌جی این منطقه به حدود ۲۳ میلیون تن در ماه ژوئیه رسیده است. در نتیجه، اروپا و آسیا برای جذب هر محموله ال‌ان‌جی وارد رقابتی مستقیم شده‌اند؛ رقابتی که تاکنون به زیان اروپا تمام شده است.

در همین حال، اوپک برای سومین ماه متوالی پیش‌بینی رشد تقاضای نفت در سال ۲۰۲۶ را کاهش داده و آن را از ۹۷۰ هزار بشکه در روز به ۷۸۰ هزار بشکه در روز رسانده است، اما پیش‌بینی رشد تقاضای سال ۲۰۲۷ را به حدود ۱٫۹۴ میلیون بشکه در روز افزایش داده است.

از دیگر تحولات مهم بازار:

• واردات نفت خام چین در ماه ژوئن با کاهش ۴۱ درصدی نسبت به سال قبل، به پایین‌ترین سطح از سال ۲۰۱۶ رسید.

بیشتر در همین زمینه: بازار نفت همچنان در وضعیت شکننده

• تولید نفت نیجریه به بالاترین میزان شش سال اخیر افزایش یافت و به حدود ۱٫۵۶ میلیون بشکه در روز رسید.

• اتحادیه اروپا پیش از اجرای محدودیت‌های جدید، واردات ال‌ان‌جی روسیه را به رکورد تاریخی رساند.

• عراق در حال بررسی افزایش صادرات نفت از مسیر خط لوله کرکوک–جیهان تا ۷۵۰ هزار بشکه در روز است.

• کره جنوبی برای پاسخ به رشد سریع مصرف برق ناشی از مراکز داده و توسعه هوش مصنوعی، برنامه توسعه نیروگاه‌های هسته‌ای را شتاب داده است.

تحلیل فنی

مهم‌ترین تحول بازار، تغییر کامل ساختار قیمت‌ها از نگرانی درباره مازاد عرضه به نگرانی درباره ریسک عرضه است.

نشانه اصلی این تغییر، بازگشت بازار به وضعیت «بکواردیشن» (Backwardation) است؛ وضعیتی که در آن قیمت تحویل فوری از قیمت تحویل در آینده بالاتر قرار می‌گیرد. این ساختار معمولاً بیانگر کمبود عرضه کوتاه‌مدت و تمایل خریداران به دریافت سریع نفت است.

در بازار ال‌ان‌جی نیز فاصله قیمت شاخص آسیایی «جی‌کی‌ام» (JKM) با قیمت گاز اروپا افزایش یافته است؛ موضوعی که باعث شده بخش بزرگی از محموله‌های آزاد به سمت بازار آسیا هدایت شوند و اروپا با محدودیت بیشتری در تأمین گاز روبه‌رو شود.

کاهش واردات نفت چین نیز اگرچه از منظر تقاضا عامل کاهنده قیمت محسوب می‌شود، اما در شرایطی که ریسک‌های عرضه به‌شدت افزایش یافته‌اند، اثر آن بر بازار تا حد زیادی خنثی شده است.

تحلیل راهبردی

بازار انرژی بار دیگر نشان داد که ریسک ژئوپلیتیکی می‌تواند ظرف چند روز تمامی برآوردهای مبتنی بر عرضه و تقاضای اقتصادی را تغییر دهد.

تأخیر در اجرای پروژه‌های جدید ال‌ان‌جی، رشد سریع مصرف برق ناشی از توسعه مراکز داده و هوش مصنوعی، افزایش وابستگی آسیا به واردات انرژی و رقابت شدید میان آسیا و اروپا برای جذب منابع محدود، همگی نشانه‌هایی هستند که انعطاف‌پذیری بازار جهانی انرژی را کاهش داده‌اند.

هم‌زمان، رشد تولید کشورهایی مانند نیجریه یا برنامه افزایش صادرات عراق، هرچند به متنوع‌سازی منابع عرضه کمک می‌کند، اما در کوتاه‌مدت توان جبران اختلال احتمالی در مسیرهای اصلی انتقال انرژی را ندارد.

تحلیل سیاسی

تحولات اخیر نشان می‌دهد امنیت مسیرهای دریایی بار دیگر به مهم‌ترین متغیر تعیین‌کننده بازار انرژی تبدیل شده است.

هم‌زمان، تشدید رقابت قدرت‌های بزرگ بر سر امنیت خطوط انتقال انرژی، موجب افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، بیمه دریایی و مدیریت ریسک شده و این هزینه‌ها به‌تدریج در قیمت نهایی نفت و گاز منعکس خواهند شد.

در چنین شرایطی، تصمیم‌های سیاسی و امنیتی بیش از متغیرهای سنتی اقتصادی، جهت حرکت بازارهای جهانی انرژی را تعیین می‌کنند.

جمع‌بندی اجرایی (Executive Insight)

بازار جهانی انرژی تنها طی چند روز از سناریوی «مازاد عرضه» به سناریوی «ریسک کمبود عرضه» منتقل شده است. افزایش قیمت نفت، بازگشت ساختار بکواردیشن، به تعویق افتادن مازاد عرضه ال‌ان‌جی، رقابت شدید اروپا و آسیا بر سر محموله‌های گاز و افزایش نقش ریسک‌های ژئوپلیتیکی، همگی نشان می‌دهند که بازار وارد مرحله‌ای شده است که در آن امنیت عرضه، بیش از حجم تولید، عامل اصلی تعیین‌کننده قیمت‌ها خواهد بود. در نتیجه، نوسانات شدید قیمت نفت و گاز تا زمان کاهش تنش‌های ژئوپلیتیکی همچنان محتمل خواهد بود.

همچنین بخوانید: افت شدید سفارش نفت عربستان از سوی چین