اقتصاد ایران چگونه از دل فشارها به مسیر توسعه بازمیگردد؟
تابآوری اقتصادی؛ ضرورت عبور صنعت پتروشیمی ایران از روزهای سخت
به گزارش پتروشیمیها |اقتصادها در روزهای رونق سنجیده نمیشوند؛ آزمون واقعی اقتصاد زمانی است که فشارها افزایش مییابد، منابع محدودتر میشود و تصمیمگیری دشوارتر از همیشه است. در چنین شرایطی، تابآوری اقتصادی از یک مفهوم نظری به ضرورتی برای حفظ مسیر توسعه تبدیل میشود.
تابآوری اقتصادی؛ ضرورت اقتصاد ایران
اقتصاد ایران طی سالهای گذشته با مجموعهای از فشارهای همزمان از جمله تحریم، محدودیتهای تجاری و مالی، نوسانات ارزی، کاهش قدرت خرید و افزایش نااطمینانی مواجه بوده است.
با وجود این چالشها، اقتصاد ایران همچنان از ظرفیتهای قابل توجهی برای ایستادگی، بازسازی و حرکت به سمت توسعه برخوردار است؛ ظرفیتی که بهرهگیری از آن نیازمند تصمیمگیری بلندمدت و فاصله گرفتن از سیاستهای صرفاً مقطعی است.
تابآوری اقتصادی به معنای مقاومت صرف در برابر بحران نیست. یک اقتصاد تابآور باید بتواند خود را با شرایط جدید تطبیق دهد، وابستگیهای آسیبزا را کاهش دهد، منابع را به شکل کارآمدتری به کار گیرد و برای مواجهه با شرایط آینده از امروز برنامهریزی کند.
انرژی؛ یکی از پایههای تابآوری اقتصاد ایران
بخش انرژی یکی از مهمترین پایههای تابآوری اقتصادی کشور محسوب میشود. نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی تنها مجموعهای از صنایع مرتبط با انرژی نیستند، بلکه بخش مهمی از زنجیره اقتصادی کشور را تشکیل میدهند.
تأمین خوراک صنایع، تولید مواد اولیه، صادرات، ارزآوری، اشتغال و ایجاد ارزش افزوده، تنها بخشی از نقش این زنجیره در اقتصاد ایران است. از این منظر، تقویت زنجیره انرژی میتواند در کاهش آسیبپذیری اقتصاد در برابر شوکهای بیرونی نیز مؤثر باشد.
پتروشیمی؛ از تولید بیشتر تا ارزشآفرینی بیشتر
نگاه به صنعت پتروشیمی نباید تنها به میزان تولید یک مجتمع یا فروش یک محصول محدود شود. پرسش اساسی این است که صنعت پتروشیمی تا چه اندازه میتواند در برابر شوکهای اقتصادی، محدودیتهای بینالمللی، تغییرات بازار و نوسانات قیمت انرژی انعطافپذیر باشد و همزمان مسیر توسعه خود را ادامه دهد.
در این شرایط، آینده صنعت پتروشیمی بیش از گذشته به افزایش بهرهوری، توسعه فناوری، کاهش هزینهها و تکمیل زنجیره ارزش وابسته است.
هرچه مواد اولیه بیشتری در داخل زنجیره ارزش به محصولات با ارزش افزوده بالاتر تبدیل شود، ظرفیت اقتصادی کشور نیز افزایش مییابد و آسیبپذیری اقتصاد در برابر نوسانات بیرونی کاهش پیدا میکند.
فناوری و بهرهوری؛ الزامات آینده صنعت پتروشیمی
بازارهای جهانی در حال تغییر هستند و فناوری نیز با سرعت زیادی در حال پیشرفت است. همزمان، الگوی مصرف انرژی تغییر کرده و رقابت برای دستیابی به بازارهای جدید پیچیدهتر شده است.
در چنین شرایطی، سرمایهگذاری در بهرهوری، فناوری، کاهش هزینهها، تکمیل زنجیره ارزش و تربیت نیروی انسانی متخصص دیگر یک انتخاب جانبی برای بنگاههای بزرگ صنعتی نیست؛ بلکه بخشی از الزامات حفظ توان رقابتی آنهاست.
صنعت پتروشیمی ایران نیز برای حفظ سهم خود در اقتصاد آینده باید از رویکرد «تولید بیشتر» به سمت «ارزشآفرینی بیشتر» حرکت کند.
پتروشیمی امیرکبیر در زنجیره ارزش صنعت
شرکتهایی مانند پتروشیمی امیرکبیر تنها یک واحد تولیدی محسوب نمیشوند، بلکه بخشی از یک زنجیره گسترده اقتصادی هستند که عملکرد آنها میتواند بر صنایع پاییندستی، بازارهای صادراتی و اشتغال اثرگذار باشد.
از این رو، برنامهریزی برای آینده چنین مجموعههایی باید فراتر از اهداف کوتاهمدت و عملکرد مالی یک دوره مشخص باشد و ظرفیت سازگاری با شرایط جدید و برنامهریزی برای آینده را نیز در بر بگیرد.
برنامهریزی برای آینده؛ رمز عبور از روزهای سخت
تجربه سالهای اخیر نشان داده است که هیچ شرایطی دائمی نیست؛ نه رونق، نه رکود و نه بحران. آنچه برای اقتصاد و بنگاههای صنعتی ماندگار میماند، ظرفیت سازگاری و توان برنامهریزی برای شرایطی است که هنوز فرا نرسیدهاند.
تصمیمهای اقتصادی و صنعتی باید علاوه بر هزینه و پیامدهای کوتاهمدت، آثار خود بر اقتصاد آینده را نیز در نظر بگیرند. آینده را نمیتوان بهطور کامل پیشبینی کرد، اما میتوان برای آن آماده شد.
در این نگاه، تابآوری اقتصادی به معنای انتظار برای پایان یافتن روزهای سخت نیست؛ بلکه به معنای ایجاد ظرفیتهایی است که مانع از توقف مسیر توسعه در زمان بروز بحران میشوند.
حسام خوشبینفر، مدیرعامل شرکت پتروشیمی امیرکبیر
نظرات کاربران (۰ نظر)