ذخایر نفت جهان به محدوده خطرناک رسید

به گزارش پتروشیمی‌ها، امین ناصر، مدیرعامل آرامکو، در سخنرانی خود در مجمع انرژی اینتلیجنس در لندن اعلام کرد بازار جهانی نفت پس از شوک عرضه ناشی از بحران خاورمیانه، بخش بزرگی از حاشیه امن خود را از دست داده است.

به گفته او، جهان در آغاز این بحران نزدیک به ۱۰ میلیارد بشکه ذخایر نفتی در اختیار داشت، اما از آن زمان تاکنون حدود ۳ میلیارد بشکه از عرضه ناخالص نفت از بازار خارج شده است؛ رقمی معادل تقریباً نیمی از نفت خام و فرآورده‌هایی که در شرایط عادی طی همین مدت از تنگه هرمز عبور می‌کردند.

برای جبران این کسری نیز بیش از یک میلیارد بشکه از ذخایر نفتی مصرف شده است.

کمتر از ۶ میلیارد بشکه ذخیره باقی مانده است

ناصر اعلام کرد اکنون کمتر از ۶ میلیارد بشکه ذخایر تجاری نفت در جهان باقی مانده است؛ اما نکته مهم اینجاست که بخش عمده این حجم از نظر عملیاتی قابل دسترسی فوری نیست.

برآورد ارائه‌شده از سوی مدیرعامل آرامکو نشان می‌دهد تنها حدود ۱۰ درصد از ذخایر باقی‌مانده را می‌توان در عمل و در شرایط اضطراری وارد بازار کرد.

به این ترتیب، حجم اسمی ذخایر نفتی جهان تصویر کاملی از توان واقعی بازار برای مقابله با یک شوک جدید ارائه نمی‌دهد.

بازگشت نفت هرمز هم برای ترمیم بازار کافی نیست

اگرچه جریان نفت از منطقه خلیج فارس در حال افزایش است، اما ناصر تأکید کرد تا زمانی که تنگه هرمز به‌طور کامل بازگشایی نشود و اعتماد فعالان بازار بازنگردد، فشار بر بازار نفت و فرآورده‌ها ادامه خواهد داشت.

در واقع، مشکل فعلی فقط میزان تولید نفت نیست؛ بلکه مسئله اصلی توان انتقال نفت، دسترسی جغرافیایی به ذخایر و ظرفیت بازار برای مقابله با اختلال بعدی است.

این موضوع باعث شده حتی با نزدیک‌شدن جریان صادرات منطقه به سطوح پیش از بحران، بازار همچنان ریسک عرضه را در قیمت‌ها لحاظ کند.

فرآورده‌های نفتی تحت فشار بیشتری قرار دارند

ناصر هشدار داد فشار در بخش فرآورده‌های نفتی حتی شدیدتر از بازار نفت خام بوده است.

اختلال در فعالیت پالایشگاه‌ها، محدودیت صادرات برخی کشورها و کاهش ذخایر تجاری باعث شده بازار گازوئیل و سایر فرآورده‌ها آسیب‌پذیرتر شود.

به گفته مدیرعامل آرامکو، آزادسازی ذخایر اضطراری می‌تواند زمان بخرد، اما نمی‌تواند عدم تعادل بنیادی میان عرضه و تقاضا را برای مدت طولانی برطرف کند.

این مسئله برای بازارهای مصرف‌کننده‌ای که به واردات فرآورده وابسته هستند، اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا حتی در صورت کاهش قیمت نفت خام، کمبود ظرفیت پالایشی یا اختلال در حمل‌ونقل می‌تواند قیمت سوخت را بالا نگه دارد.

بازار برای بازسازی ذخایر به نفت بیشتری نیاز دارد

یکی از مهم‌ترین بخش‌های هشدار ناصر، دوره زمانی مورد نیاز برای بازسازی ذخایر بود.

او برآورد کرد حتی پس از عادی‌شدن کامل شرایط، بازار برای بازسازی ذخایر در کنار پاسخ‌گویی به تقاضای جاری، ممکن است به حداقل ۲ میلیون بشکه نفت اضافی در روز نیاز داشته باشد.

بر این اساس، بازگشت جریان نفت از هرمز به وضعیت عادی به معنای پایان فوری بحران نیست؛ زیرا ابتدا باید ذخایر تخلیه‌شده دوباره پر شوند.

ناصر هشدار داده است که این فرآیند می‌تواند تا دو سال طول بکشد.

آرامکو به دنبال مسیرهای صادراتی جایگزین است

آرامکو نیز برای کاهش آسیب‌پذیری در برابر اختلالات احتمالی، بررسی مسیرهای جایگزین صادرات نفت را در دستور کار قرار داده است.

این شرکت علاوه بر استفاده از مسیرهای موجود، در حال مطالعه مسیرهای صادراتی جدید و افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی در خارج از عربستان است تا در صورت بروز بحران‌های مشابه، وابستگی به یک مسیر یا یک نقطه انتقال کاهش یابد.

همچنین استفاده از خطوط لوله و ظرفیت‌های ذخیره‌سازی راهبردی، نقش مهمی در حفظ صادرات عربستان طی بحران اخیر داشته است.

ظرفیت تولید عربستان همچنان یک پشتوانه مهم است

ناصر تأکید کرده ظرفیت تولید بالادستی آرامکو در جریان بحران آسیب جدی ندیده و این شرکت توانسته با استفاده از مسیرهای مختلف صادراتی، تغییر ترکیب گریدهای نفتی و به‌کارگیری ناوگان خود، تعهداتش به مشتریان آسیایی و اروپایی را حفظ کند.

بازگشت ظرفیت خط لوله شرق به غرب عربستان نیز امکان انتقال حجم بیشتری از نفت به سمت دریای سرخ را فراهم کرده است؛ موضوعی که می‌تواند بخشی از فشار واردشده بر مسیر هرمز را کاهش دهد.

بحران هرمز؛ مسئله‌ای فراتر از قیمت نفت

هشدار مدیرعامل آرامکو نشان می‌دهد مسئله اصلی بازار جهانی نفت دیگر صرفاً قیمت روزانه نفت خام نیست.

بازاری که بخش قابل توجهی از ذخایر خود را در چند ماه مصرف کرده، در برابر شوک بعدی آسیب‌پذیرتر شده است. در چنین شرایطی، حتی یک اختلال جدید در تولید، پالایش، حمل‌ونقل یا مسیرهای صادراتی می‌تواند اثر بسیار بزرگ‌تری نسبت به گذشته بر قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی داشته باشد.

از سوی دیگر، کاهش ذخایر به این معناست که دولت‌ها و شرکت‌های بزرگ برای پر کردن دوباره مخازن خود، باید در ماه‌ها و سال‌های آینده نفت بیشتری خریداری کنند؛ عاملی که می‌تواند حتی پس از فروکش‌کردن بحران هرمز، همچنان از قیمت‌ها حمایت کند.

جمع‌بندی

پیام اصلی آرامکو روشن است: بازگشت جریان نفت به معنای بازگشت بازار به شرایط عادی نیست.

حدود ۳ میلیارد بشکه از عرضه از دست رفته، بیش از یک میلیارد بشکه از ذخایر مصرف شده و کمتر از ۶ میلیارد بشکه ذخیره تجاری باقی مانده که بخش عمده آن نیز در کوتاه‌مدت قابل دسترسی نیست.

بنابراین، بازار نفت ممکن است از مرحله «کمبود عرضه» به مرحله جدیدی وارد شود که در آن کمبود حاشیه امن و ذخایر قابل دسترس به مهم‌ترین ریسک تبدیل شده است.


همچنین بخوانید؛ روبیو راهی ایسلند شد؛ آمریکا به‌دنبال تقویت حضور در قطب شمال

Rate this post