رونمایی قریب‌الوقوع نخستین ماهواره راداری ایران با فناوری SAR

تاریخ انتشار: 25 بهمن 1404

رئیس سازمان فضایی ایران اعلام کرده است که نخستین ماهواره راداری کشور با نام «راد ۱» به‌زودی رونمایی خواهد شد. این ماهواره از نوع Synthetic Aperture Radar (SAR) بوده و دقت تصویربرداری آن بهتر از ۵۰ متر است.

به گفته وی، این پروژه در قالب دو خانواده «راد ۱» و «راد ۲» تعریف شده است که نمونه دوم در حال توسعه دقتی بهتر از ۲۰ متر خواهد داشت. ماهواره راد ۱ اکنون در مرحله مونتاژ نهایی قرار دارد. مزیت اصلی این سامانه‌ها توان تصویربرداری در شرایط جوی نامساعد، وجود ابر، گرد و غبار و حتی پوشش برف است که باعث افزایش قابل توجه توان پایش سرزمینی می‌شود.

تحلیل فنی

از منظر فنی، ماهواره راد ۱ یک سامانه سنجش از دور فعال محسوب می‌شود که با ارسال و دریافت امواج مایکروویو (احتمالاً در باند X یا C) مستقل از نور خورشید عمل می‌کند. دقت زیر ۵۰ متر آن نشان‌دهنده یک سامانه Low-to-Medium Resolution SAR است که برای کاربردهای کلان نظیر پایش محیطی، نقشه‌برداری عمومی و تشخیص تغییرات بزرگ‌مقیاس مناسب است.

در صورت تحقق دقت ۲۰ متر برای راد ۲، این پروژه وارد رده عملیاتی جدی‌تری خواهد شد که امکان Change Detection، پایش خطوط ساحلی، رصد سیلاب، فرونشست زمین و تحلیل کاربری اراضی را فراهم می‌کند. توسعه این فناوری مستلزم تسلط بر زیرسیستم‌های کلیدی از جمله آنتن آرایه‌ای، پردازش سیگنال پیچیده، مدیریت نویز حرارتی و الگوریتم‌های بازسازی تصویر است که سطح بلوغ مهندسی فضایی کشور را به‌طور معنادار ارتقا می‌دهد.

تحلیل استراتژیک

ماهواره‌های SAR به‌طور سنتی در زمره دارایی‌های راهبردی فضایی قرار می‌گیرند، زیرا برخلاف ماهواره‌های اپتیکی، وابسته به شرایط نوری و جوی نیستند و قابلیت پایش مستمر فراهم می‌کنند. در سطح کلان، ورود به حوزه راداری به معنای گذار از تصویربرداری نمادین به پایش عملیاتی پیوسته است.

این نوع سامانه‌ها امکان ایجاد بانک داده بلندمدت از تغییرات سرزمینی را ایجاد می‌کنند که در برنامه‌ریزی منابع آب، مدیریت بحران‌های طبیعی، زیرساخت‌های حمل‌ونقل و انرژی نقش زیرساختی دارند. همچنین توسعه بومی SAR نشانه ورود به لایه بالاتر زنجیره ارزش فناوری فضایی است که معمولاً در اختیار تعداد محدودی از کشورهاست.

تحلیل اجرایی

از منظر اجرایی، پروژه «راد» یک نمونه از حرکت تدریجی از پروژه‌های نمایشی فضایی به سمت سامانه‌های قابل بهره‌برداری عملیاتی است. حتی در سطح دقت ۵۰ متر، این ماهواره می‌تواند به‌عنوان سکوی تست صنعتی برای توسعه نسل‌های بعدی عمل کند و چرخه یادگیری سازمانی در حوزه طراحی، پرتاب، کنترل مدار و پردازش داده را تکمیل نماید.

موفقیت این پروژه بیش از آنکه در خود ماهواره خلاصه شود، در ایجاد اکوسیستم داده، زیرساخت زمینی پردازش و توان بهره‌برداری بین‌بخشی معنا پیدا می‌کند. در واقع ارزش اقتصادی و مدیریتی چنین سامانه‌هایی در قابلیت تبدیل داده خام به اطلاعات تصمیم‌ساز نهفته است.

تحلیل سیاسی

رونمایی از ماهواره راداری، علاوه بر کارکرد فناورانه، حامل پیام نمادین در عرصه سیاست فناوری است؛ یعنی نمایش توان ورود به حوزه‌هایی که عموماً تحت محدودیت‌های صادراتی شدید قرار دارند. فناوری SAR به دلیل کاربردهای دوگانه (غیرنظامی و امنیتی) همواره در رده فناوری‌های حساس طبقه‌بندی می‌شود و توسعه بومی آن نشان‌دهنده تلاش برای کاهش وابستگی راهبردی در حوزه داده‌های فضایی است.

همچنین در ادامه بخوانید؛ پرتاب موفق سه ماهواره ایرانی از روسیه

Rate this post
لینک کپی شد!
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.