اروپا برای تأمین گاز زمستانی، آسیا را در بازار الانجی کنار میزند؛ قیمتها ۱۵۰ درصد جهش کرد
به گزارش پتروشیمیها، طبق دادههای کپلر، واردات الانجی آسیا در سپتامبر حدود ۲۰.۰۹ میلیون تن برآورد میشود؛ در حالی که این رقم در سپتامبر سال گذشته ۲۲.۲۷ میلیون تن و در اوت امسال ۲۲.۲۵ میلیون تن بوده است.
در مقابل، واردات الانجی اروپا در سپتامبر حدود ۷.۹۸ میلیون تن و برای اکتبر تا حدود ۱۰.۵۳ میلیون تن پیشبینی شده است.
علت اصلی افزایش خرید اروپا، پایین بودن سطح ذخایر گاز نسبت به میانگین پنجساله و ضرورت تأمین گاز پیش از ورود به فصل سرد است.
در همین حال، قیمت نقدی الانجی در بازار آسیا در هفته منتهی به ۱۱ سپتامبر به حدود ۲۶ دلار به ازای هر میلیون بیتییو رسیده که نسبت به حدود ۱۰.۴ دلار در اواخر فوریه، نزدیک به ۱۵۰ درصد افزایش دارد.
وضعیت عرضه و تقاضا
اختلال در صادرات قطر یکی از مهمترین عوامل کاهش عرضه جهانی الانجی است.
قطر از تأمینکنندگان اصلی بازار جهانی الانجی محسوب میشود و اختلال در صادرات این کشور، بخش قابلتوجهی از عرضه انعطافپذیر بازار را از دسترس خارج کرده است.
بر اساس برآورد مطرحشده در گزارش، کاهش عرضه ناشی از اختلال قطر حدود ۱۲.۸ میلیون تن در سال برآورد شده است.
امارات متحده عربی نیز بخشی از الانجی خود را از خلیج فارس صادر میکند، اما حجم آن برای جبران کامل کاهش عرضه قطر کافی نیست.
در نتیجه، بازار با کمبود نسبی محمولههای قابل معامله در کوتاهمدت مواجه شده است.
تحلیل فنی
نکته کلیدی، کاهش «عرضه انعطافپذیر» الانجی است؛ یعنی محمولههایی که امکان تغییر مقصد آنها بر اساس قیمت و شرایط بازار وجود دارد.
اروپا برای تکمیل ذخایر خود ناچار است بخشی از این محمولهها را با قیمت بالاتر جذب کند. در مقابل، بسیاری از خریداران آسیایی در قیمتهای فعلی توان یا تمایل کمتری برای خرید در بازار نقدی دارند.
این وضعیت باعث شده است بخشی از تقاضای آسیا از بازار نقدی خارج شود و فضای بیشتری برای خرید اروپا ایجاد کند.
چین نمونه مهمی از این رفتار است. این کشور بخش قابلتوجهی از نیاز خود را از طریق قراردادهای بلندمدت، قراردادهای مرتبط با قیمت نفت و همچنین گاز خط لوله روسیه تأمین میکند و بنابراین وابستگی کمتری به بازار نقدی الانجی دارد.
در مقابل، کشورهایی که وابستگی بیشتری به خرید نقدی دارند، در برابر جهش قیمت آسیبپذیرتر هستند.
تحلیل استراتژیک
ساختار بازار گاز اروپا نسبت به گذشته تغییر کرده است.
اروپا دیگر نمیتواند مانند گذشته روی گاز خط لوله روسیه بهعنوان پشتوانه اصلی عرضه حساب کند. بنابراین الانجی برای تأمین امنیت انرژی اروپا اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
این وضعیت یک رقابت ساختاری میان اروپا و آسیا ایجاد میکند. هر زمان قیمت الانجی افزایش یابد، بخشی از خریداران آسیایی ممکن است به سمت زغالسنگ یا سایر منابع تولید برق حرکت کنند و در نتیجه محمولههای بیشتری برای اروپا آزاد شود.
اما اگر قیمتها کاهش پیدا کند، تقاضای آسیایی میتواند دوباره افزایش یابد و رقابت برای محمولههای نقدی تشدید شود.
بنابراین، تعادل بازار الانجی در ماههای آینده تا حد زیادی به سه متغیر وابسته خواهد بود: سرعت بازگشت صادرات قطر، میزان رشد عرضه جدید الانجی آمریکا و رفتار تقاضای آسیا.
تحلیل اگزکیوتیو
اروپا در سال جاری به سمت رکورد جدید واردات الانجی حرکت میکند.
واردات اروپا در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۲۵.۲۰ میلیون تن بوده است. طبق دادههای کپلر، واردات در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶ به ۱۱۷.۰۱ میلیون تن رسیده است.
بنابراین، حتی بدون احتساب افزایش احتمالی خرید در ماههای سرد سال، اروپا بخش عمدهای از رکورد سال گذشته را پشت سر گذاشته است.
این موضوع نشان میدهد که الانجی از یک منبع مکمل به یکی از ارکان اصلی امنیت انرژی اروپا تبدیل شده است.
در عین حال، خرید در قیمتهای بالا یک ریسک مالی جدی برای خریداران اروپایی ایجاد میکند. اگر عرضه جهانی سریعتر از انتظار افزایش یابد و قیمتها بعداً کاهش پیدا کند، خریدارانی که در قیمتهای بالا قرارداد یا محموله خریداری کردهاند ممکن است با زیان ناشی از کاهش ارزش موجودی مواجه شوند.
تجربه زمستان ۲۰۲۲ نمونهای از چنین ریسکی بود؛ با این تفاوت مهم که در آن زمان اروپا هنوز به بخشی از گاز خط لوله روسیه دسترسی داشت. ️ تحلیل سیاسی و ژئوپلیتیکی
اختلال در صادرات قطر نشان میدهد که امنیت انرژی جهانی بهشدت به مسیرهای دریایی راهبردی وابسته است.
تنگه هرمز فقط یک مسیر مهم برای نفت خام نیست؛ بلکه برای زنجیره تأمین الانجی نیز اهمیت اساسی دارد.
کاهش صادرات قطر همزمان موجب کاهش عرضه جهانی، افزایش رقابت اروپا و آسیا و افزایش فشار قیمتی شده است.
از سوی دیگر، گزارش میگوید قطرانرژی برای جبران بخشی از کاهش عرضه داخلی خود در حال بررسی قراردادهای خرید الانجی آمریکا تا سال ۲۰۳۱ است.
این موضوع اهمیت تنوع جغرافیایی منابع گاز و افزایش سهم قراردادهای بلندمدت را در مدیریت ریسک عرضه نشان میدهد.
جمعبندی
بازار جهانی الانجی اکنون با ترکیبی از کاهش عرضه، ذخایر ناکافی اروپا، افزایش تقاضای فصلی و محدودیت قدرت خرید برخی مشتریان آسیایی مواجه است.
افزایش حدود ۱۵۰ درصدی قیمت الانجی از اواخر فوریه نشان میدهد که شوک عرضه قطر و اختلالات ژئوپلیتیکی بهسرعت به بازار جهانی گاز منتقل شده است.
در کوتاهمدت، اروپا برای تأمین امنیت انرژی زمستانی خود ناچار به پرداخت قیمتهای بالاتر خواهد بود. عقبنشینی نسبی خریداران آسیایی در بازار نقدی فعلاً بخشی از فشار را کاهش داده است.
با این حال، اگر تقاضای آسیا دوباره افزایش یابد، یا بازگشت عرضه قطر و ظرفیتهای جدید آمریکا با تأخیر مواجه شود، رقابت اروپا و آسیا برای محمولههای الانجی میتواند در ماههای سرد سال تشدید شود.
نتیجه کلیدی: مسئله اصلی بازار دیگر صرفاً قیمت گاز نیست؛ بلکه دسترسی به محمولههای قابلتحویل در زمان مناسب به عامل تعیینکننده امنیت انرژی تبدیل شده است.
همچنین بخوانید؛ کاهش قیمت نفت با امید به دیپلماسی ایران؛ برنت به ۱۰۲ دلار رسید
نظرات کاربران (۰ نظر)