اجلاس COP30 در برزیل بدون پیشرفت قابلتوجهی به پایان رسید و کشورها برای دومین سال پیاپی نتوانستند بر سر حذف تدریجی سوختهای فسیلی به توافق برسند؛ با وجود این، یک واقعیت مهم کمتر مطرح میشود: رشد انرژیهای تجدیدپذیر و خودروهای برقی طی دهه گذشته بسیار فراتر از پیشبینیهای ۲۰۱۵ بوده است.
این مقاله تلاش دارد به بررسی ریشهها، نشانهها و پیامدهای گسترش الیگارشی اقتصادی و شبکههای مافیای قدرت در بخشهای صنعت، کشاورزی، ساختوساز و حملونقل ایران بپردازد. تحلیل مبتنی بر دادههای نهادی، گزارشهای بینالمللی و پژوهشهای دانشگاهی نشان میدهد که ضعف حکمرانی، اقتصاد رانتی، خصوصیسازی ناقص و نبود شفافیت، مهمترین عوامل ساختاری شکلگیری الیگارشی هستند.
گزارش جدیدی از لئون استیل در OilPrice نشان میدهد که وعده «ارزان، پاک و امن» انرژی هستهای دوباره زیر سؤال رفته است.
در حالی که همجوشی هستهای طی دههها دستنیافتنی به نظر میرسید، موجی از پیشرفتهای فناورانه موجب شده این حوزه از «اگر» به «زمان» تبدیل شود. با افزایش تقاضای انرژی ناشی از رشد هوش مصنوعی، بخش خصوصی بهویژه سرمایهگذاران برجستهای مانند بیل گیتس و سم آلتمن به شکل جدی وارد رقابت تجاریسازی همجوشی شدهاند.
در نشست جهانی اقلیمی COP30 در بلمِ برزیل، ۸۲ کشور خواستار ارائه یک نقشه راه روشن برای خروج از سوختهای فسیلی شدند؛ اما اتحادیه اروپا با وجود ادعای رهبری جهان در مسیر کربنصفر، بهطور رسمی از این ابتکار حمایت نکرد.
ایالات متحده طرح صلحی ۲۸ مادهای تهیه کرده که اوکراین را ملزم میکند بخشهایی از قلمرو خود را واگذار کند، اندازه نیروهای مسلحش را کاهش دهد، از دریافت سلاحهای دوربرد صرفنظر کند و حضور نیروهای خارجی در خاک خود را ممنوع سازد؛ شروطی که عملاً با خواستههای دیرینه روسیه منطبق است.
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) گزارش داده است که بهرهوری انرژی جهانی در سال ۲۰۲۵ بهبود قابلتوجهی داشته و شاخص «شدت انرژی اولیه» جهان حدود ۱.۸ درصد ارتقا یافته است؛ رقمی که نسبت به کاهش ۱ درصدی سال گذشته پیشرفت محسوب میشود.
آذربایجان و چین توافقنامهای برای ساخت یک نیروگاه خورشیدی ۱۰۰ مگاواتی در منطقه قوبوستان و همکاری در حوزههای باد فراساحلی، ذخیرهسازی انرژی و آموزشهای فنی امضا کردهاند.
عربستان سعودی در جریان سفر محمد بن سلمان به ایالات متحده، مجموعاً تا سقف یک تریلیون دلار تعهد سرمایهگذاری در آمریکا ارائه کرد؛ رقمی بسیار بزرگتر از تعهد قبلی ۶۰۰ میلیارد دلاری. این بسته، سه محور اصلی را دربر میگیرد: انرژی (بهویژه LNG)، دفاع و تکنولوژیهای پیشرفته.
امارات متحده عربی قصد دارد تا سقف ۵۰ میلیارد دلار در صنایع کانادا، بهویژه انرژی و هوش مصنوعی، سرمایهگذاری کند. این خبر پس از سفر «مارک کارنی»، نخستوزیر جدید کانادا، به ابوظبی منتشر شد.
وانگ یی، وزیر خارجه چین، در سفری سهجانبه به قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان تلاش میکند جایگاه پکن را بهعنوان شریک اصلی اقتصادی آسیای مرکزی تثبیت کند؛ بهویژه پس از آنکه ایالات متحده با برگزاری یک نشست سطحبالا در واشنگتن، کوشید نفوذ خود را در منطقه احیا کند.
در نشست اقلیمی COP30 در بلمِ برزیل، پیشنویس جدید متون مذاکراتی، اشاره به «نقشهراه گذار از سوختهای فسیلی» را بهطور کامل حذف کرده است.
ایالات متحده وارد مرحلهای کاملاً جدید در مواجهه با دولت مادورو شده است. گزارشها نشان میدهد که دونالد ترامپ یک «یافته عملیات مخفی» امضا کرده که به سیا اجازه دخالت عملیاتی مستقیم در داخل ونزوئلا را میدهد—تحولی که بهمعنای گذار از «فشار» به «شکلدهی فعال» است.
