این پروژه شامل قرارداد با واحدهای بیوگاز دانمارک، احداث پایانه CO₂ در بندر اسبیرگ و ساخت یک کشتی تخصصی حمل CO₂ به نام Carbon Destroyer۱ است.

طرفداران این فناوری آن را ابزاری کلیدی برای حذف و دفن CO₂ می‌دانند و بر نقش آن در دستیابی اتحادیه اروپا به هدف ۲۵۰ میلیون تن ظرفیت ذخیره‌سازی سالانه تا ۲۰۴۰ تأکید می‌کنند. با این حال، منتقدان معتقدند CCS نباید بهانه‌ای برای‌عدم کاهش واقعی انتشار باشد، زیرا فناوری هنوز در مقیاس جهانی بسیار کوچک است و تنها بخش ناچیزی از ۳۸ میلیارد تن انتشار سالانه CO₂ جهان را هدف قرار می‌دهد.

در کنار توسعه ذخیره‌سازی کربن، INEOS همچنان برنامه دارد یک میدان نفتی جدید در دریای شمال را نیز توسعه دهد و این تصمیم را با «ضرورت تولید بومی انرژی با ردپای کمتر نسبت به واردات» توجیه می‌کند.

تحلیل فنی

۱. فناوری و سازوکار

تزریق CO₂ مایع‌شده به مخازن نفتی تخلیه‌شده یک فناوری اثبات‌شده در صنعت است، اما استفاده فراساحلی از آن به‌عنوان اولین سایت عملیاتی در اتحادیه اروپا اهمیت ویژه دارد.

بیشتر در همین زمینه: سیدعلی رضوی مدیر سامانه‌های کسب و کار و فناوری اطلاعات و ارتباطات «هلدینگ خلیج فارس» شد

سازند ماسه‌سنگی Greensand به دلیل تخلخل بالا (تقریباً یک‌سوم حجم سنگ) و سنگ‌پوش مناسب از نظر ژئومکانیکی محل مناسبی برای ذخیره‌سازی ایمن فراهم می‌کند.

کنترل واکنش‌های شیمیایی میان CO₂ و سنگ مخزن نشان داده که این واکنش‌ها پایدار بوده و خطرات نشت یا تغییرات شیمیایی ناخواسته حداقل است.

۲. مقیاس‌پذیری

ظرفیت ۸ میلیون تنی تا ۲۰۳۰ در مقایسه با انتشارهای جهانی بسیار محدود است.

وابستگی پروژه به خطوط کشتیرانی CO₂ (از طریق کشتی Carbon Destroyer ۱) امکان انعطاف‌پذیری در دریافت CO₂ از کشورهای دیگر را نیز فراهم می‌کند.

۳. زیرساخت پشتیبان

ایجاد پایانه ذخیره CO₂ در بندر اسبیرگ یک گام حیاتی برای زنجیره ارزش CCS است.

این مدل می‌تواند در آینده به ساخت شبکه حمل‌ونقل دریایی CO₂ در اروپا منجر شود.

تحلیل استراتژیک

۱. جایگاه دانمارک در انرژی و اقلیم

دانمارک می‌خواهد به هاب اروپایی ذخیره‌سازی کربن تبدیل شود؛ مشابه نقشی که نروژ سال‌ها در پروژه‌های مشابه مانند Northern Lights ایفا کرده است.

این پروژه موجب تقویت وابستگی کشورهای اروپایی به دانمارک برای ذخیره‌سازی CO₂ خواهد شد.

۲. راهبرد INEOS

ترکیب توسعه میادین نفتی جدید و گسترش CCS نشان‌دهنده رویکرد «گذار تدریجی» و نه «گذار سریع» است.

شرکت تلاش می‌کند تصویری از تعادل میان تولید انرژی و کاهش انتشار ارائه دهد و نفوذ خود را در سیاست‌گذاری انرژی اروپا افزایش دهد.

۳. رقابت در بازار CCS

با هدف اتحادیه اروپا برای ایجاد ۲۵۰ میلیون تن ظرفیت ذخیره‌سازی، شرکت‌هایی مانند Equinor، TotalEnergies و Shell نیز پروژه‌های موازی دارند. Greensand برای INEOS فرصتی استراتژیک برای ورود به بازار انحصاری CCS است.

۴. ریسک‌های بلندمدت

مخالفت‌های زیست‌محیطی می‌تواند محدودیت‌های قانونی جدید ایجاد کند.

هرگونه حادثه نشت CO₂ می‌تواند اعتماد عمومی به CCS را به‌شدت تضعیف کند.

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

پروژه Greensand می‌تواند به یک الگوی عملیاتی برای CCS فراساحلی تبدیل شود و مسیر ایجاد یک صنعت جدید در اروپا را هموار کند.

توسعه زیرساخت حمل، پایانه‌سازی و تزریق CO₂ از مدل پروژه‌های سنتی نفت و گاز پیروی کرده و برای شرکت‌هایی با تجربه در این صنعت—از جمله شرکت‌های ایرانی—فرصت یادگیری و تقلید فراهم می‌کند.

با توجه به نیاز اروپا به ظرفیت ذخیره‌سازی، کشورهای دارای زیرساخت‌های ساحلی و میادین تخلیه‌شده امکان ورود به بازار خدمات ذخیره‌سازی CO₂ خواهند داشت.

برای بنگاه‌های انرژی، CCS می‌تواند به‌عنوان مسیر تمدید چرخه عمر دارایی‌های قدیمی (میدان‌های نفتی، سکوها، خطوط لوله) مورد استفاده قرار گیرد.

تحلیل سیاسی

اتحادیه اروپا با فشار شدید افکار عمومی برای کاهش انتشار روبه‌روست؛ پروژه‌های CCS ابزاری برای نشان‌دادن اقدامات ملموس در مسیر «بی‌طرفی کربنی» تا ۲۰۵۰ هستند.

با وجود انتقادات Greenpeace و سایر گروه‌ها، CCS از حمایت مستقیم سیاست‌گذاران اروپایی برخوردار است زیرا امکان کاهش انتشار در صنایع دشوارکاهش (فولاد، سیمان، پتروشیمی) را فراهم می‌کند.

رقابت ژئوپلیتیکی با نروژ برای تبدیل‌شدن به هاب ذخیره‌سازی CO₂ یک محرک مهم برای دانمارک است.

موفقیت Greensand می‌تواند به ایجاد چارچوب‌های حقوقی و مالی جدید برای تجارت CO₂ در اروپای شمالی منجر شود.

در ادامه بخوانید؛ پیشروی منشور کربن‌زدایی نفت‌وگاز در COP30 با انتشار گزارش سالانه ۲۰۲۵