آیا بانک مرکزی خودش خواهان افزایش نرخ ارز است؟
به گزارش پتروشیمی‌ها، علی خضریان، نماینده تهران در مجلس، با انتقاد از افزایش نرخ ارز و جهش‌های اخیر بازار دلار، درباره عوامل مؤثر بر این روند و نقش سیاست‌گذار پولی در تعیین مسیر بازار ارز پرسش‌هایی را مطرح کرد.
خضریان با اشاره به مسئولیت بانک مرکزی در حوزه سیاست ارزی گفت که بازار ارز در مقاطع اخیر با جهش‌هایی مواجه شده که از نظر او علت آن نیازمند توضیح است. او تأکید کرد که باید مشخص شود چه عواملی پشت افزایش نرخ ارز قرار دارد و سیاست‌گذار پولی چه نقشی در این روند ایفا می‌کند.
پرسش خضریان درباره نقش بانک مرکزی در بازار ارز
این نماینده مجلس با اشاره به سابقه مسئولیت عبدالناصر همتی در وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی، مسئولیت سیاست‌گذاری در حوزه ارز را میان این دو نهاد مرتبط دانست.
خضریان همچنین به استیضاح همتی در دوره تصدی وزارت اقتصاد اشاره کرد و گفت نرخ ارز یکی از محورهای مطرح‌شده در آن موضوع بوده است. او انتصاب همتی به ریاست بانک مرکزی را نیز مورد انتقاد قرار داد و وضعیت فعلی بازار ارز را در ارتباط با عملکرد سیاست‌گذار ارزی دانست.
با این حال، نسبت دادن افزایش نرخ ارز به تصمیم مستقیم بانک مرکزی، در اظهارات خضریان به‌عنوان یک پرسش مطرح شده و به‌عنوان واقعیت قطعی اثبات‌شده ارائه نشده است.
درآمد نفتی و مالیاتی در برابر رشد نرخ ارز
یکی از محورهای اصلی اظهارات خضریان، مقایسه وضعیت درآمدهای دولت با روند نرخ ارز بود.
او این پرسش را مطرح کرد که با وجود افزایش درآمدهای نفتی نسبت به سال گذشته و شرایط مطلوب درآمدهای مالیاتی، چرا نرخ ارز همچنان روند افزایشی دارد؟
خضریان همچنین به وضعیت واردات اشاره کرد و گفت به جز کالاهای اساسی، حجم سایر واردات حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد کاهش یافته است. از نگاه او، کاهش حجم بخشی از واردات و افزایش درآمدهای ارزی و مالیاتی، نیازمند توضیح بیشتری درباره علت رشد نرخ ارز است.
واکنش بانک مرکزی به نوسانات اخیر دلار
در مقابل، بانک مرکزی در واکنش به تحولات اخیر بازار ارز اعلام کرده است که شرایط فعلی برای این نهاد ناشناخته نیست و افزایش نوسانات می‌تواند تحت تأثیر عواملی خارج از حوزه سیاست پولی، از جمله نااطمینانی و شوک‌های سیاسی، امنیتی و اقتصادی قرار گرفته باشد.
بانک مرکزی همچنین اعلام کرده است که سطح فعلی نرخ ارز با متغیرهای بنیادی اقتصاد همخوانی کامل ندارد و بخشی از فاصله ایجادشده را ناشی از تشدید نااطمینانی، فشارهای روانی و انتظارات بازار می‌داند. این نهاد تأکید کرده هدفش دفاع از یک نرخ مشخص نیست، بلکه حفظ ثبات پولی و ارزی و جلوگیری از ماندگار شدن نوسانات غیربنیادی است.
بانک مرکزی: در صورت ضرورت مداخله می‌کنیم
بانک مرکزی در بیانیه خود تأکید کرده خرید و فروش ارز و طلا و مداخله در بازار، مطابق قانون جدید بانک مرکزی، از ابزارهای قانونی این نهاد برای مدیریت نوسانات است.
بر اساس این موضع، زمان، حجم و نحوه استفاده از ابزارهای مداخله‌ای بر اساس شرایط بازار، نیازهای اقتصاد و کفایت ذخایر تعیین خواهد شد و بانک مرکزی اعلام کرده هر زمان مداخله قانونی را برای بازگرداندن بازار به مسیری سازگارتر با واقعیت‌های اقتصادی و حفظ ثبات ضروری بداند، از ابزارهای در اختیار خود استفاده خواهد کرد.
عبدالناصر همتی نیز پیش‌تر اعلام کرده بود که بانک مرکزی در برابر نوسانات غیرعادی بازار ارز تماشاگر نخواهد بود و در صورت فاصله گرفتن نرخ‌ها از واقعیت‌های اقتصادی، با استفاده از ظرفیت‌های ارزی و ابزارهای موجود در بازار مداخله خواهد کرد.
اختلاف دیدگاه بر سر علت جهش نرخ ارز
به این ترتیب، اظهارات اخیر خضریان یک پرسش مشخص را در مرکز توجه قرار داده است: اگر درآمدهای نفتی و مالیاتی افزایش یافته و بخشی از تقاضای وارداتی نیز کاهش پیدا کرده، عامل اصلی جهش نرخ ارز چیست؟
در سوی دیگر، موضع رسمی بانک مرکزی این است که بخشی از افزایش‌های اخیر ناشی از نااطمینانی، فشارهای روانی و انتظارات بازار است و نرخ فعلی ارز الزاماً بازتاب‌دهنده کامل متغیرهای بنیادی اقتصاد نیست.
بنابراین، آنچه اکنون در بازار ارز محل بحث است، نه‌تنها سطح قیمت دلار، بلکه علت شکل‌گیری این نرخ و میزان اثرگذاری عوامل بنیادی، انتظارات، شرایط سیاسی و سیاست‌های ارزی بر مسیر بازار است؛ موضوعی که خضریان خواستار توضیح شفاف‌تر درباره آن شده است.
نظرات کاربران (۰ نظر)