پتروشیمی خراسان؛ درآمد صعودی، فروش مقداری نزولی و ارزآوری بدون رشد

پتروشیمی خراسان؛ درآمد دو برابر شد، اما دلار بیشتری وارد نشد

به گزارش پتروشیمی‌ها، شرکت پتروشیمی خراسان با نماد «خراسان» گزارش عملکرد شش‌ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵ خود را منتشر کرد؛ گزارشی که در نگاه نخست با یک رشد قابل توجه در درآمد فروش همراه است، اما بررسی جزئیات آن تصویر پیچیده‌تری را نشان می‌دهد.

بر اساس اطلاعات گزارش، درآمد فروش شرکت در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ به حدود ۱۵.۵۴۳ همت رسیده است؛ در حالی که درآمد دوره مشابه سال قبل حدود ۶.۷۸۹ همت بود.

خبر مرتبط

فن‌آوران در شهریور؛ جهش فروش ارزی در دل جنگ و محاصره

عملکرد شهریور ۱۴۰۵ پتروشیمی فن‌آوران در مقایسه با مجموع ۵ ماهه منتهی به مرداد، نکات قابل‌توجهی دارد؛ به‌ویژه در بخش صادرات و فروش ارزی.

به این ترتیب درآمد شرکت حدود ۱۲۹ درصد رشد کرده است.

اما نکته مهم اینجاست که این رشد درآمد با افزایش مشابه در مقدار فروش همراه نشده است.

مقدار فروش محصولات «خراسان» از حدود ۲۳۳ هزار و ۶۹۰ تن در دوره مشابه سال قبل به ۲۲۷ هزار و ۷۶۵ تن رسیده و حدود ۲.۵ درصد کاهش داشته است.

در نتیجه، اولین پرسش تحلیلی گزارش این است:

چگونه درآمد ۱۲۹ درصد بیشتر شده، در حالی که مقدار فروش کاهش یافته است؟

پاسخ را باید در نرخ‌های فروش جست‌وجو کرد.

شهریور؛ ۲.۸۷ همت درآمد با فروش کمتر از مرداد

پتروشیمی خراسان در شهریور ۱۴۰۵ حدود ۲.۸۷۰ همت فروش ثبت کرده است.

مقدار فروش ماهانه نیز به حدود ۴۲ هزار و ۱۳۲ تن رسیده است.

این رقم از فروش مردادماه که حدود ۴۶ هزار و ۹۶۳ تن گزارش شده بود، حدود ۱۰.۳ درصد پایین‌تر است؛ درآمد مرداد نیز حدود ۳.۲۱ همت بوده است.

بنابراین شهریور برای «خراسان» از نظر مبلغ فروش، ماهی بزرگ‌تر از مرداد نبوده است؛ اما در مقایسه سالانه، جهش درآمد ریالی همچنان بسیار قابل توجه بوده است.

بر اساس مقایسه منتشرشده از عملکرد شهریور، درآمد ماهانه شرکت نسبت به شهریور سال قبل بیش از دو برابر شده و رشد حدود ۱۰۸ درصدی داشته است.

این همان نقطه‌ای است که تحلیل گزارش اهمیت پیدا می‌کند: رشد شدید درآمد ماهانه در شرایطی اتفاق افتاده که حجم فروش رشد نکرده است.

جدول عملکرد کلیدی «خراسان»

اوره صادراتی؛ موتور اصلی درآمد «خراسان»

اگر درآمد شرکت را به تفکیک محصولات بررسی کنیم، وابستگی «خراسان» به اوره صادراتی کاملاً مشخص است.

در شش‌ماهه ۱۴۰۵، فروش اوره صادراتی حدود:

۸.۴۰۲ همت

بوده است.

این رقم به تنهایی حدود ۵۴ درصد کل درآمد شرکت را تشکیل می‌دهد.

درآمد اوره حمایتی نیز حدود:

۳.۱۹۲ همت

ثبت شده است.

پس از آن، ملامین داخلی با حدود ۲.۱۰۱ همت، اوره صنعتی با حدود ۱.۰۷۹ همت و آمونیاک داخلی با حدود ۰.۷۵۵ همت قرار دارند.

ترکیب درآمد «خراسان»

بنابراین بیش از نیمی از درآمد شرکت مستقیماً به اوره صادراتی وابسته است.

اوره صادراتی؛ فروش کمتر، درآمد بیشتر

این بخش یکی از مهم‌ترین نکات گزارش است.

مقدار فروش اوره صادراتی از:

۱۴۱ هزار و ۱۶۰ تن

به:

۱۲۹ هزار و ۲۰ تن

رسیده است.

یعنی مقدار فروش این محصول حدود ۸.۶ درصد کاهش داشته است.

اما درآمد اوره صادراتی از حدود:

۳.۹۰۵ همت

به:

۸.۴۰۲ همت

رسیده است.

یعنی درآمد این محصول حدود ۱۱۵ درصد رشد کرده است.

دلیل اصلی، افزایش نرخ فروش است.

میانگین نرخ فروش اوره صادراتی از حدود ۲۷.۷ میلیون تومان به ازای هر تن به حدود ۶۵.۱ میلیون تومان رسیده است؛ یعنی نرخ فروش حدود ۱۳۵.۵ درصد افزایش داشته است.

در نتیجه، افزایش نرخ فروش نه‌تنها کاهش مقدار صادرات را جبران کرده، بلکه باعث شده درآمد صادراتی اوره بیش از دو برابر شود.

اوره حمایتی؛ نرخ بالا رفت، درآمد جهش کرد

در بخش اوره حمایتی نیز تقریباً همین الگو دیده می‌شود.

مقدار فروش اوره حمایتی از ۵۶ هزار و ۷۹۳ تن به ۵۸ هزار و ۲۶۹ تن رسیده است؛ یعنی مقدار فروش تنها حدود ۲.۶ درصد رشد داشته است.

اما درآمد این محصول از حدود ۱.۴۷۴ همت به:

۳.۱۹۲ همت

رسیده است.

بنابراین درآمد اوره حمایتی حدود ۱۱۷ درصد افزایش یافته، در حالی که مقدار فروش تنها حدود ۲.۶ درصد بیشتر شده است.

این اختلاف بار دیگر نشان می‌دهد عامل اصلی رشد ریالی، نرخ فروش بوده است.

ملامین؛ رشد ۱۸۱ درصدی درآمد با افزایش محدود حجم فروش

ملامین داخلی نیز یکی از نقاط قابل توجه گزارش است.

مقدار فروش این محصول از ۸۳۰۹ تن به ۸۹۹۵ تن افزایش یافته که رشدی حدود ۸.۳ درصدی دارد.

اما درآمد ملامین از:

۰.۷۴۷ همت

به:

۲.۱۰۱ همت

رسیده است.

یعنی درآمد این محصول حدود ۱۸۱ درصد افزایش یافته است.

میانگین نرخ فروش نیز از حدود ۸۹.۹ میلیون ریال به حدود ۲۳۳.۶ میلیون ریال به ازای هر کیلوگرم/تن مطابق واحد گزارش رسیده است.

این جهش نرخ، نقش بسیار مهمی در رشد درآمد شرکت داشته است.

تولید بالا رفت؛ اما فروش پایین آمد

در بخش تولید، تصویر شرکت متفاوت از فروش است.

پتروشیمی خراسان در شش‌ماهه ۱۴۰۵ مجموعاً حدود:

۴۹۰ هزار و ۹۸۰ تن محصول نهایی

تولید کرده است.

این رقم در دوره مشابه سال قبل حدود ۴۷۱ هزار و ۵۵۵ تن بود.

بنابراین تولید محصولات نهایی حدود:

۴.۱ درصد

افزایش یافته است.

در مقابل، مقدار فروش حدود ۲.۵ درصد کاهش داشته است.

این واگرایی اهمیت دارد؛ زیرا نشان می‌دهد رشد درآمد را نمی‌توان به افزایش حجم فروش نسبت داد.

به زبان ساده‌تر:

شرکت بیشتر تولید کرده، اما محصول بیشتری نفروخته است؛ در عوض، ارزش ریالی فروش به‌دلیل افزایش نرخ‌ها جهش کرده است.

خوراک گاز تقریباً ثابت ماند؛ اما هزینه آن بالا رفت

یکی دیگر از نقاط مهم گزارش، وضعیت خوراک گاز طبیعی است.

مصرف گاز شیرین به عنوان خوراک در شش‌ماهه ۱۴۰۵ حدود:

۱۲۱.۴۵ میلیون مترمکعب

ثبت شده است.

این رقم در دوره مشابه سال قبل حدود:

۱۲۰.۳۵ میلیون مترمکعب

بود.

بنابراین مصرف خوراک تنها حدود ۰.۹ درصد افزایش یافته است.

در نتیجه، برخلاف برخی شرکت‌های پتروشیمی که افت تولید آنها با کاهش شدید خوراک همراه است، در مورد «خراسان» مسئله اصلی در این دوره کمبود مقداری خوراک نبوده است.

اما سمت هزینه داستان متفاوتی دارد.

هزینه گاز خوراک در شش‌ماهه به حدود:

۲.۴۴۸ همت

رسیده است.

در دوره مشابه سال قبل این رقم حدود:

۱.۲۴۸ همت

بود.

بنابراین هزینه خوراک گاز تقریباً ۹۶ درصد افزایش یافته است.

فشار هزینه انرژی؛ درآمد بالا رفت، اما هزینه هم عقب نماند

مجموع هزینه انرژی شرکت در شش‌ماهه ۱۴۰۵ حدود:

۴.۴۰۰ همت

بوده است.

این رقم در دوره مشابه سال قبل حدود ۳.۲۸۰ همت بود.

در نتیجه هزینه انرژی حدود ۳۴ درصد افزایش یافته است.

البته این رشد با رشد ۱۲۹ درصدی درآمد فاصله زیادی دارد؛ اما برای بررسی سودآوری، صرفاً مقایسه درآمد و هزینه انرژی کافی نیست و باید صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای، بهای تمام‌شده و حاشیه سود نیز بررسی شود.

بنابراین در این گزارش نمی‌توان صرفاً از رشد فروش نتیجه گرفت که سودآوری نیز دقیقاً به همان نسبت افزایش یافته است.

نقطه‌ای که گزارش‌های فروش کمتر به آن توجه می‌کنند؛ ارزآوری

شاید مهم‌ترین بخش تحلیل عملکرد «خراسان» همین‌جا باشد.

درآمد ریالی شرکت بیش از دو برابر شده است، اما منابع ارزی حاصل از صادرات افزایش پیدا نکرده است.

منابع ارزی شرکت در شش‌ماهه ۱۴۰۵ حدود:

۵۵.۹۲ میلیون دلار

ثبت شده است.

این رقم در دوره مشابه سال قبل:

۵۶.۱۸ میلیون دلار

بود.

بنابراین منابع ارزی شرکت نه‌تنها رشد نکرده، بلکه حدود:

۰.۵ درصد کاهش

یافته است.

پس نمی‌توان جهش ۱۲۹ درصدی درآمد ریالی را معادل جهش در ارزآوری دانست.

این شاید مهم‌ترین تفاوت میان یک گزارش صرفاً بورسی و یک تحلیل واقعی از عملکرد شرکت باشد.

چرا درآمد ۱۲۹ درصد بالا رفت اما دلار بیشتری حاصل نشد؟

پاسخ را باید در نرخ‌های ریالی فروش جست‌وجو کرد.

شرکت بخش قابل توجهی از محصولات خود را صادر می‌کند و ارزش ریالی این صادرات تابع نرخ تسعیر و نرخ فروش محصول است.

در شش‌ماهه امسال:

• درآمد ریالی: ۱۲۹ درصد رشد
• مقدار فروش: ۲.۵ درصد کاهش
• منابع ارزی: ۰.۵ درصد کاهش

این سه عدد در کنار هم یک پیام روشن دارند:

رشد درآمد عمدتاً حاصل افزایش ارزش ریالی هر واحد فروش بوده است، نه افزایش مقدار صادرات یا رشد محسوس ارزآوری.

به همین دلیل کیفیت رشد درآمد باید در کنار نرخ فروش، نرخ ارز و مقدار واقعی صادرات بررسی شود.

تراز ارزی؛ مثبت است، اما نباید آن را با ارزآوری اشتباه گرفت

منابع ارزی شرکت در شش‌ماهه:

۵۵.۹۲ میلیون دلار

و مصارف ارزی:

۴۳.۵۶ میلیون دلار

ثبت شده است.

بنابراین اختلاف منابع و مصارف حدود:

۱۲.۳۶ میلیون دلار مثبت

است.

در دوره مشابه سال قبل نیز این اختلاف حدود ۱۲.۴۰ میلیون دلار مثبت بود.

در نتیجه از این منظر نیز تغییر چشمگیری رخ نداده است.

یک نکته مهم در گزارش شرکت این است که بخش بزرگی از ردیف «سایر مصارف ارزی» شامل فروش ارز حاصل از صادرات، کارمزدهای بانکی ارزی و مأموریت خارجی کارکنان عنوان شده است.

بنابراین رقم ۴۳.۵۶ میلیون دلار را نباید به‌طور کامل به معنای «خروج ارز برای خرید مواد اولیه و تجهیزات» دانست.

این تفکیک برای جلوگیری از برداشت اشتباه از گزارش ضروری است.

شهریور؛ اوره صادراتی همچنان در صدر

در شهریور ۱۴۰۵، درآمد شرکت حدود ۲.۸۷ همت بود.

از این مبلغ:

• اوره صادراتی: ۱.۶۴۴ همت
• اوره حمایتی: ۰.۴۸۹ همت
• ملامین داخلی: ۰.۴۵۷ همت
• اوره صنعتی: ۰.۱۷۴ همت
• آمونیاک داخلی: ۰.۱۰۵ همت

ثبت شده است.

به این ترتیب اوره صادراتی به تنهایی حدود ۵۷.۳ درصد درآمد شهریور را تشکیل داده است.

یعنی حتی در مقیاس ماهانه نیز موتور اصلی درآمد «خراسان» همچنان اوره صادراتی است.

نرخ‌ها؛ موتور پنهان رشد فروش

این جدول شاید گویاترین بخش گزارش باشد.

وقتی مقدار فروش کل حدود ۲.۵ درصد کاهش پیدا کرده، اما نرخ‌های فروش عمده محصولات بین حدود ۱۰۶ تا ۲۲۳ درصد رشد کرده‌اند، دلیل جهش ۱۲۹ درصدی درآمد تقریباً روشن است.

یک نکته دیگر؛ مطالبات اوره حمایتی

در کنار درآمد فروش، مسئله مطالبات ناشی از اوره حمایتی نیز همچنان در ساختار مالی شرکت اهمیت دارد.

بر اساس توضیحات گزارش، قیمت نقدی هر کیلوگرم اوره تحویلی به شرکت خدمات حمایتی کشاورزی برای سال ۱۴۰۵ مبلغ ۲۳۵,۴۹۶ ریال تعیین شده است.

همچنین از مجموع مطالبات حسابرسی‌شده شرکت بابت سال‌های گذشته، بخشی از مطالبات از طریق سازوکار تهاتر تسویه شده است.

مطالبات حسابرسی‌شده مربوط به سال‌های ۱۴۰۲، ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ نیز به ترتیب حدود:

• ۸.۸۱۹ همت
• ۱۰.۴۷۸ همت
• ۲۲.۰۶۸ همت

اعلام شده است.

بنابراین در تحلیل «خراسان» باید توجه داشت که بخشی از درآمد اوره داخلی با موضوع مطالبات دولت و نحوه تسویه آن گره خورده است.

جمع‌بندی؛ «خراسان» واقعاً چه چیزی را نشان می‌دهد؟

گزارش شش‌ماهه پتروشیمی خراسان در نگاه اول یک گزارش کاملاً درآمدمحور است:

۱۵.۵۴ همت فروش و رشد ۱۲۹ درصدی درآمد.

اما وقتی اعداد را کنار هم قرار می‌دهیم، داستان دقیق‌تر می‌شود.

شرکت در این دوره حدود ۴.۱ درصد بیشتر تولید کرده، اما مقدار فروش آن ۲.۵ درصد کاهش یافته است.

در همین حال درآمد ۱۲۹ درصد افزایش پیدا کرده است.

در بخش صادرات نیز اوره همچنان ستون اصلی درآمد شرکت است و حدود ۸.۴ همت درآمد ساخته؛ اما منابع ارزی حاصل از صادرات از ۵۶.۱۸ میلیون دلار به ۵۵.۹۲ میلیون دلار رسیده و عملاً رشد نکرده است.

از طرف دیگر، خوراک گاز از نظر مقداری تقریباً ثابت مانده، اما هزینه گاز خوراک حدود ۹۶ درصد افزایش یافته و مجموع هزینه انرژی نیز حدود ۳۴ درصد بالا رفته است.

بنابراین تصویر واقعی عملکرد «خراسان» را می‌توان این‌گونه خلاصه کرد:

درآمد شرکت جهش کرده، تولید کمی بالاتر رفته، مقدار فروش کمی پایین آمده، نرخ فروش محصولات به‌شدت افزایش یافته و در نهایت منابع ارزی تقریباً ثابت مانده است.

این یعنی رشد درآمد «خراسان» در این دوره بیش از آنکه حاصل افزایش حجم فعالیت باشد، محصول افزایش نرخ‌های فروش و ارزش ریالی محصولات بوده است.

از این منظر، برای ارزیابی دوره‌های بعدی شرکت، تنها دنبال کردن رقم فروش کافی نیست. مقدار واقعی صادرات، نرخ فروش اوره، نرخ خوراک گاز، حاشیه سود و وضعیت وصول مطالبات اوره حمایتی شاخص‌هایی هستند که مشخص می‌کنند این رشد درآمد تا چه اندازه می‌تواند به رشد پایدار سودآوری تبدیل شود.