هراس از مازاد عرضه در برابر بشکههای گمشده نفت
آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) و بلومبرگانایاف (BloombergNEF) همگی پیشبینی کردهاند که بازار جهانی نفت تا سال ۲۰۲۶ با مازاد عرضه قابل توجهی مواجه خواهد شد — تا حدود ۴ میلیون بشکه در روز.
با این حال، خود آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرده است که در ماه اوت قادر به ردیابی ۱.۴۷ میلیون بشکه در روز از عرضه جهانی نبوده است؛ رخدادی که اعتبار پیشبینیهای این نهاد را زیر سؤال برده و فرضیهی «بشکههای گمشده» را وارد مباحث رسمی کرده است.
در حالی که تحلیلگران از «فوران مازاد عرضه» سخن میگویند، قیمت نفت برخلاف انتظار افزایش یافته است. علت آن، خستگی بازار از روایتهای بدبینانه و بازگشت حساسیت معاملهگران به ریسکهای ژئوپلیتیکی عنوان میشود.
بلومبرگ نیز گزارش داده است که یک میلیارد بشکه نفت در تانکرهای دریایی در حال جابهجایی است؛ بخشی از آن در مسیر خرید و فروش، اما بخش دیگر احتمالاً بدون مشتری و در انتظار مقصد.
در عین حال، دادههای IEA نشان میدهد که نفت روی آب در اوت ۸ میلیون بشکه در روز کاهش یافته و سپس در ماه بعدی به ۱۰۲ میلیون بشکه رسیده است — جهشی غیرمعمول که تنها در شرایط انتظار برای مازاد عرضه یا دستکاری ذخایر معنا پیدا میکند.
با وجود همه این دادههای متناقض، قیمت نفت همچنان صعودی است. UBS در یادداشتی اعلام کرده:
«بازار در حال حاضر دچار مازاد است، اما هنوز به نقطهی اشباع (Glut) نرسیده است.»
همزمان، توقف نشست صلح میان روسیه و آمریکا و فشار واشینگتن بر خریداران آسیایی نفت روسیه، نگرانی از امنیت عرضه را افزایش داده است. این واکنش نشان میدهد که احساس وجود مازاد عرضه، احساسی شکننده و ناپایدار است.
تحلیل فنی:
۱. اختلاف آماری و دادههای مبهم: ناتوانی IEA در ردیابی ۱.۴۷ میلیون بشکه در روز، شکاف بزرگی در پایش جهانی عرضه ایجاد کرده است. این اختلاف میتواند موجب نوسان قیمتی و بیاعتمادی به دادههای رسمی شود.
۲. سیگنالهای متضاد بازار: در حالی که گزارشها از مازاد عرضه میگویند، افزایش قیمت لحظهای (Spot Price) نشانهای از کمبود واقعی در بازار فیزیکی است.
۳. رفتار ذخیرهسازی دریایی: رشد ناگهانی ذخایر روی آب به ۱۰۲ میلیون بشکه میتواند نشانهی انتظار برای افزایش قیمت یا بازتعریف مسیرهای فروش تحریمی باشد.
۴. تغییر منحنی قیمت — از Contango به Backwardation:
• در شرایط Contango، قیمت قراردادهای آتی از قیمت فعلی بالاتر است، که معمولاً در زمان مازاد عرضه رخ میدهد.
• اما هماکنون بازار در حال ورود به Backwardation است: یعنی قیمت نقدی از قیمت آتی بالاتر رفته است.
• این تغییر نشان میدهد معاملهگران حاضرند برای تحویل فوری نفت پریمیوم زمانی پرداخت کنند — نشانهای از کمبود عرضه کوتاهمدت و بیاعتمادی به پیشبینیهای مازاد.
تحلیل استراتژیک:
۱. شکنندگی پیشبینیها: تضاد میان دادههای فنی و رفتار بازار حاکی از آن است که مدلهای پیشبینی عرضه و تقاضا دیگر قادر به بازتاب کامل واقعیتهای ژئوپلیتیکی و تجاری نیستند.
۲. بازگشت نفت به ابزار سیاست: توقف نشست روسیه و آمریکا و تحریم خریداران آسیایی نفت روسیه، بار دیگر نفت را در محور قدرتهای جهانی قرار داده است. هرگونه اختلال در عرضه، بهسرعت تأثیر قیمتی میگذارد.
۳. فرصت برای بازیگران مستقل: در شرایطی که بازار به دادههای رسمی اعتماد ندارد، کشورهایی مانند ایران میتوانند از فضای خاکستری و ضعف شفافیت آماری برای حفظ یا گسترش سهم بازار خود استفاده کنند.
تحلیل اجرایی (Executive Insight):
• بازار جهانی نفت وارد مرحلهای از ابهام آماری، نوسان رفتاری و تضاد تحلیلی شده است.
• سیاستگذاران و مدیران شرکتهای نفتی باید مدلهای تصمیمگیری خود را از اتکا به دادههای IEA و EIA به سمت تحلیل ریسکهای واقعی ژئوپلیتیکی و جریانهای تجاری میدانی تغییر دهند.
• برای شرکتها و صندوقهای معاملاتی، ورود بازار به Backwardation به معنی افزایش هزینهی ذخیرهسازی و سودآوری معاملات کوتاهمدت است.
• برای ایران، این وضعیت دو پیام روشن دارد:
۱. افزایش قدرت مانور در بازار تحریمی و فروش نقدی به دلیل پریمیوم زمانی در معاملات فوری؛
۲. ضرورت همافزایی با چین و هند برای تثبیت جریان صادرات در دورهای که پیشبینیها نامطمئن و نوسانات بالا هستند.
تحلیل سیاسی:
ابهام در دادههای IEA درست در مقطعی مطرح شده که گفتوگوهای صلح روسیه و آمریکا متوقف و فشار بر خریداران آسیایی نفت روسیه تشدید شده است. این همزمانی میتواند بیانگر مدیریت هدفمند انتظارات بازار از سوی غرب باشد؛ یعنی بزرگنمایی مازاد عرضه برای تضعیف روانی بازار و کاهش توان چانهزنی روسیه و متحدانش در اوپکپلاس.
در مقابل، واکنش قیمتی سریع نفت نشان میدهد که بازار هنوز به طور غریزی به کمبود عرضه واقعی حساس است — حتی اگر گزارشها خلاف آن را القا کنند.
جمعبندی نهایی:
بازار جهانی نفت در ظاهر با «مازاد عرضه» روبهروست، اما در عمق خود نشانههای کمبود واقعی و اضطراب عرضه را پنهان دارد.
پدیدهی Backwardation بهوضوح بیانگر آن است که بازار فعلی، برخلاف پیشبینیهای رسمی، در کوتاهمدت به نفت فیزیکی بیشتری نیاز دارد.
به همین دلیل، «هراس از مازاد» بیش از آنکه واقعیت اقتصادی باشد، بازتابی از نبرد روانی و اطلاعاتی در بازار انرژی جهانی است
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.


ارسال نظر شما