در کنار افزایش واردات، نرخ فعالیت پالایشگاه‌های چینی نیز رشد قابل توجهی داشته است؛ به‌گونه‌ای که نرخ بهره‌برداری پالایشگاه‌های دولتی به ۸۱/۰۵ درصد رسید که بالاترین رقم از ابتدای سال محسوب می‌شود. همچنین پالایشگاه‌های مستقل (موسوم به teapots) نیز نرخ فعالیت خود را به حدود ۶۲ درصد افزایش دادند.

با این حال، واردات نفت نسبت به ماه اوت ۴/۵ درصد کاهش ماهانه را نشان می‌دهد. طبق گزارش «Kpler»، این کاهش بیشتر ناشی از اتمام سهمیه‌های وارداتی پالایشگاه‌های مستقل بوده است و نه کاهش تقاضای واقعی.

تحلیلگر Kpler، خانم «مویو شو»، در گفت‌وگو با رویترز اظهار داشت:

«کاهش ماه‌به‌ماه عمدتاً بازتاب محدودیت در سهمیه‌های وارداتی پالایشگاه‌های مستقل بود که خرید نفت روسیه و ایران را کاهش داد. علاوه بر این، کاهش فرصت آربیتراژی در ماه ژوئن نیز باعث کاهش ورود محموله‌های برزیل و غرب آفریقا شد که در ژوئیه و اوت بارگیری شده بودند.»

در ادامه گزارش آمده است که کاهش جریان نفت از ایران ممکن است در ماه‌های آینده نیز ادامه یابد؛ زیرا ایالات متحده هفته گذشته تحریم‌های جدیدی علیه یک پالایشگاه مستقل چینی، یک پایانه وارداتی، و چندین فرد و کشتی مرتبط با تجارت نفت ایران اعمال کرده است.

بیشتر در همین زمینه: خضریان ادعا کرد، هلدینگ خلیج‌فارس توضیح داد؛ ماجرای عینک‌های آفتابی و بودجه اجتماعی

در مجموع، واردات نفت خام چین در ابتدای سال ضعیف بود اما از بهار به بعد افزایش یافت و همچنان در سطح بالایی باقی مانده است، زیرا پکن از فرصت خرید نفت روسیه و ایران برای انباشت ذخایر استراتژیک استفاده کرده است.

چین هم‌اکنون در حال احداث مخازن ذخیره‌سازی جدید با ظرفیت ۱۶۹ میلیون بشکه است تا ضمن تقویت امنیت انرژی خود، ذخایر نفتی‌اش را افزایش دهد. طبق برآوردها، میانگین نرخ انباشت ذخایر چین از ابتدای سال ۲۰۲۵ تاکنون حدود ۹۹۰ هزار بشکه در روز بوده است.

تحلیل فنی

• افزایش هم‌زمان نرخ فعالیت پالایشگاه‌ها و واردات، نشانه پایداری تقاضای داخلی فرآورده‌های نفتی در چین است، به‌ویژه در بخش حمل‌ونقل و پتروشیمی.

• محدودیت‌های سهمیه‌ای نشان می‌دهد سیاست دولت چین برای کنترل واردات توسط پالایشگاه‌های مستقل (teapots) ادامه دارد تا تعادل میان پالایشگاه‌های دولتی و خصوصی حفظ شود.

• افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی به میزان ۱۶۹ میلیون بشکه، معادل بیش از ۱۵ روز مصرف داخلی چین است و امکان مانور استراتژیک بالاتری در بازار جهانی نفت برای پکن فراهم می‌آورد.

تحلیل استراتژیک

• تحریم‌های جدید آمریکا علیه خریداران نفت ایران، بخشی از راهبرد فشرده‌سازی کانال‌های ارزی و لجستیکی ایران–چین است. اما تجربه گذشته نشان می‌دهد که چین معمولاً بطرق مختلف، مسیر واردات خود را حفظ می‌کند.

• با توجه به حجم ذخیره‌سازی جدید و نرخ بالای خرید نفت تخفیفی، چین عملاً در حال ایجاد سپر انرژی در برابر تنش‌های ژئوپلیتیکی آتی است.

• کاهش واردات از ایران در سپتامبر بیشتر تاکتیکی و موقتی است و نه نشانه تغییر استراتژیک در روابط پکن–تهران.

بینش اجرایی (Executive Insight)

برای ایران، این روند حداقل یک نکته کلیدی دارد:

حفظ تداوم صادرات به چین نیازمند بازتنظیم سازوکارهای بانکی و لجستیکی در هماهنگی با شرکت‌های مستقل چینی است تا تحریم‌های جدید کمترین اثر را داشته باشند