فرستاده کاخ سفید، استیو ویتکوف، قرار است برای گفت‌وگو درباره طرح صلح به مسکو سفر کند، اما کرملین هنوز واکنش مثبتی به این پیشنهاد نشان نداده و اختلافات اصلی پابرجاست.

تحلیلگران می‌گویند حتی اگر آتش‌بس یا توافق صلح حاصل شود، اروپا دیگر تمایلی به بازگشت به وابستگی انرژی پیش از ۲۰۲۲ ندارد.

زیرساخت‌ها، قراردادها و فضای سیاسی لازم برای احیای جریان گاز روسیه عملاً وجود ندارد:

خط لوله نورد استریم تخریب شده،
یامال–اروپا تعطیل است،
قرارداد ترانزیت اوکراین–گازپروم سال آینده پایان می‌یابد.

در همین حال، کاهش موجودی ذخایر گاز اروپا (۷۷٪) نیز نتوانسته قیمت‌ها را بالا ببرد. قیمت شاخص TTF برای نخستین بار طی ۱۸ ماه اخیر به زیر ۳۰ یورو بر مگاوات‌ساعت رسیده است که نتیجه عرضه بسیار قوی LNG از آمریکا و قطر است.

بیشتر در همین زمینه: انتشار صورت‌های مالی ۶ماهه فارس رشد ۲.۲ هزار میلیاردتومانی درآمدهای عملیاتی

آمریکا در ماه اکتبر ۱۰.۱ میلیون تن LNG صادر کرده است—رکوردی تاریخی—که ۶۹٪ آن وارد اروپا شده است. صادرات LNG آمریکا در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۴.۹ میلیارد فوت‌مکعب در روز خواهد بود (۲۵٪ بیشتر از ۲۰۲۴) و انتظار می‌رود در ۲۰۲۶ نیز ۱۰٪ رشد داشته باشد.

قطر نیز با اجرای بزرگ‌ترین پروژه افزایش ظرفیت LNG جهان، صادرات خود را تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۸۵٪ افزایش خواهد داد.

اروپا اکنون ساختار تأمین گاز خود را بر پایه بازار جهانی LNG بازطراحی کرده و نشانه‌های «بازار اشباع» دیده می‌شود؛ از جمله جمع‌آوری FSRU شرکت توتال در لوهاور. داده‌های ING نیز نشان می‌دهد معامله‌گران پس از ۱۸ ماه برای نخستین بار به موقعیت خالص شُرت (Net Short Position) روی قراردادهای TTF رفته‌اند.

تحلیل فنی (Technical Analysis)

۱. ساختار عرضه–تقاضا:
اروپا اکنون بر پایه LNG آمریکا، قطر و نروژ تأمین می‌شود و ریسک ژئوپلیتیکی وابستگی به روسیه حذف شده است. ظرفیت جهانی LNG رشد شتاب‌دار دارد و سیگنال نزولی قوی برای قیمت TTF ایجاد کرده است.

۲. موانع فیزیکی بازگشت گاز روسیه:
نورد استریم نیازمند سال‌ها زمان برای بازسازی است.
یامال–اروپا از مدار خارج است.
ترانزیت اوکراین عملاً پایان‌یافته تلقی می‌شود.
نتیجه: بازگشت گاز روسیه حتی در سناریوی صلح، از نظر فنی و قراردادی غیرممکن است.

۳. رفتار معامله‌گران (Market Positioning):
داده‌های ING نشان می‌دهد ورود گسترده معامله‌گران به
موقعیت‌های شُرت (Short Positions)
باعث شده بازار برای اولین بار پس از مارس ۲۰۲۴ به
موقعیت خالص شُرت (Net Short Position)
برسد. این موضوع بیانگر انتظار عمومی برای کاهش قیمت‌ها است.
در مقابل، لانگ (Long Position) به‌طور محسوسی کاهش یافته و وزن خود را از دست داده است.

۴. ذخایر و قیمت‌ها:
افت TTF زیر ۳۰ یورو/MWh نتیجه اعتماد بازار به عرضه فراوان LNG است، نه وضعیت ذخایر.

تحلیل استراتژیک (Strategic Analysis)

۱. اروپا پس از ۲۰۲۲ وارد دوره «امنیت انرژی پیشگیرانه» شده است:
بازگشت به گاز روسیه، صرفاً یک موضوع اقتصادی نیست؛ بلکه تهدیدی برای امنیت ملی تلقی می‌شود. کشورهای شرقی اروپا این موضوع را وتو می‌کنند.

۲. صلح = تغییر ژئوپلیتیک، نه تغییر انرژی:
حتی در بهترین سناریوی صلح، اعتماد ازدست‌رفته اروپا بازنمی‌گردد و شرکت‌ها و دولت‌ها هیچ انگیزه‌ای برای بستن قراردادهای جدید با گازپروم ندارند.

۳. بازی واشنگتن – دوحه – بروکسل:
آمریکا و قطر هر دو استراتژی مشخصی برای پر کردن جای خالی روسیه دارند.
اروپا نیز با ایجاد یک «مثلث LNG» میان آمریکا–قطر–نروژ وابستگی چندجانبه ایجاد کرده است.
بازگشت روسیه این مثلث را بی‌ثبات می‌کند و بنابراین از نظر ژئوپلیتیکی نامطلوب است.

۴. سیگنال بازار:
موقعیت‌های شُرت (Short Positions) گسترده در TTF نشان می‌دهند که حتی فعالان حرفه‌ای، احتمال بازگشت گاز روسیه را تقریباً صفر می‌دانند.

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

برای سیاست‌گذاران:
مسیر اروپا به سمت «LNG + ذخایر + انرژی تجدیدپذیر» تثبیت شده است. از نظر سیاست انرژی، بازگشت روسیه غیرقابل‌تصور است.

برای مدیران انرژی و LNG:
بازار اروپا در پنج‌سال آینده کاملاً باز است. نیاز به تنوع‌بخشی قراردادهای بلندمدت افزایش می‌یابد.
موقعیت‌های شُرت (Short) فعلی نشان می‌دهد که فرصت برای قیمت‌های بلندمدت رقابتی وجود دارد.

برای کشورهای صادرکننده گاز (از جمله ایران):
بازار اروپا عملاً برای روسیه بسته شده و جای آن با LNG پر شده است.
هرگونه تحلیل سناریو باید نقش LNG آمریکا و قطر را محور قرار دهد.

ریسک کلیدی:

اگر زمستان بسیار سرد یا اختلال در عرضه LNG رخ دهد، با توجه به حجم بالای شُرت‌ها (Shorts) احتمال جهش ناگهانی قیمت وجود دارد—اما این جهش پایدار نخواهد بود.

همچنین در ادامه بخوانید؛ آشوب در طرح صلح اوکراینِ ترامپ