این مذاکرات، بنا به ادعای روزنامه روسی Kommersant، بدون مشارکت اوکراین انجام شده و حتی شامل پیشنهاد ازسرگیری صادرات برق به اوکراین نیز بوده است؛ هرچند این ادعاها تاکنون به‌طور مستقل تأیید نشده‌اند.

نیروگاه زاپروژیا از زمان تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ در وضعیت خاموشی سرد (Cold Shutdown) قرار دارد و برق تولیدی به شبکه اوکراین تزریق نمی‌کند. با این حال، این نیروگاه برای خنک‌سازی راکتورها و سوخت مصرف‌شده همچنان به برق خارجی وابسته است؛ اتصالی که به دلیل جنگ، به‌طور مکرر قطع می‌شود و نیروگاه ناچار به استفاده از ژنراتورهای اضطراری است.

این نیروگاه با ظرفیت نصب‌شده ۵.۷ گیگاوات، بزرگ‌ترین نیروگاه هسته‌ای اروپا محسوب می‌شود و پیش از جنگ حدود ۲۰ درصد برق اوکراین را تأمین می‌کرد.

در بخش دیگری از گزارش، به تشدید حملات اوکراین علیه زیرساخت‌های انرژی روسیه اشاره شده است. اوکراین اخیراً پالایشگاه بزرگ نووشاختینسک در منطقه روستوف را با موشک‌های Storm Shadow هدف قرار داده و پیش‌تر نیز حملات پهپادی عمیق باعث توقف کامل صادرات از پایانه‌ای نزدیک نووراسییسک شده بود. به گفته کارشناسان، این حملات حدود ۱۰ درصد از ظرفیت پالایشی روسیه را از کار انداخته و نیمی از تأسیسات بزرگ نفت و گاز این کشور را تحت تأثیر قرار داده است.

بیشتر در همین زمینه: وعده بزرگ «عباس دولتی زاده» محقق می‌شود؟

تحلیل فنی

۱. وضعیت نیروگاه: ZNPP در حالت خاموشی سرد است؛ یعنی تولید برق ندارد اما نیاز دائمی به برق برای ایمنی هسته‌ای دارد.
۲. استخراج رمزارز و برق هسته‌ای: استخراج رمزارز مصرف‌کننده برق پیوسته، پایدار و پرحجم است؛ از نظر فنی، نیروگاه هسته‌ای منبعی مناسب محسوب می‌شود، اما تنها در صورت بهره‌برداری کامل و اتصال ایمن به شبکه یا مصرف‌کننده مستقیم.
۳. ریسک ایمنی: استفاده از برق نیروگاه در شرایط جنگی، با خطوط انتقال ناپایدار و تهدیدات نظامی، ریسک ایمنی و عملیاتی بسیار بالایی دارد.
۴. وابستگی به برق خارجی: تناقض اصلی این است که نیروگاهی که برای خنک‌سازی خود به برق خارجی وابسته است، عملاً نمی‌تواند منبع پایدار برای مصرف‌کننده‌ای مانند ماینینگ باشد.

تحلیل استراتژیک

نقش انرژی در ژئوپلیتیک دیجیتال: پیوند زدن انرژی هسته‌ای با استخراج رمزارز، نشان‌دهنده ورود انرژی به عرصه رقابت‌های مالی-دیجیتال و دور زدن محدودیت‌های اقتصادی است.
اهرم‌سازی از زاپروژیا: نیروگاه زاپروژیا نه‌تنها یک دارایی انرژی، بلکه یک ابزار فشار سیاسی و استراتژیک در مذاکرات احتمالی است.
بی‌اثر بودن بدون اوکراین: هرگونه مدیریت مشترک یا استفاده اقتصادی از نیروگاه، بدون مشارکت اوکراین، فاقد پایداری حقوقی و عملیاتی خواهد بود.

تحلیل اجرایی (Executive Insight)

ایده استفاده از برق نیروگاه زاپروژیا برای استخراج رمزارز، در سطح تئوریک جذاب اما در شرایط فعلی از نظر اجرایی بسیار پرریسک و غیرواقع‌بینانه است.
چالش اصلی ZNPP نه بهره‌برداری اقتصادی، بلکه تضمین ایمنی هسته‌ای پایدار در یک محیط جنگی است.
هرگونه سناریوی اقتصادی برای این نیروگاه، منوط به پایان درگیری، تثبیت مالکیت و بازگشت اتصال پایدار به شبکه است.

تحلیل سیاسی

ادعای مذاکره مستقیم آمریکا و روسیه بدون حضور اوکراین، در صورت صحت، پیامدهای سیاسی سنگینی برای مشروعیت بین‌المللی چنین توافقی خواهد داشت.
هم‌زمان، حملات اوکراین به زیرساخت‌های انرژی روسیه، فشار داخلی بر بازار سوخت روسیه را افزایش داده و انرژی را به محور اصلی جنگ فرسایشی تبدیل کرده است.
به گفته تاتیانا میترووا، اگرچه از دست رفتن ۱۰ درصد ظرفیت پالایشی عددی فاجعه‌بار نیست، اما به‌تدریج اثرات آن در بازار داخلی و صادراتی روسیه نمایان می‌شود.

در جمع‌بندی، این گزارش بیش از آنکه از یک طرح عملی خبر دهد، تصویری از تلاقی انرژی هسته‌ای، جنگ، رمزارز و ژئوپلیتیک ارائه می‌کند؛ تلاقی‌ای که فعلاً بیش از آنکه اقتصادی باشد، سیاسی و امنیتی است.

همچنین در ادامه بخوانید؛کاهش ۵۰ درصدی واردات نفت روسیه توسط هند تحت فشار تحریم‌های آمریکا