شرکت‌های بزرگ نفتی مانند ExxonMobil، Shell و Eni در سال‌ها فعالیت حتی یک کشف تجاری عمده در این منطقه نداشته‌اند و دولت محلی گرینلند در سال ۲۰۲۱ توسعه اکتشاف نفت را متوقف کرد به این علت که هزینه‌ها و مسائل زیست‌محیطی بیشتر از منافع آن ارزیابی شد.

با این حال، اهمیت اصلی گرینلند نه در منابع طبیعی‌اش بلکه در موقعیت جغرافیایی راهبردی آن است. این جزیره در مسیر شمالگان واقع است و می‌تواند کلید تسلط بر مسیرهای جدید تجاری بازشونده به‌دلیل ذوب یخ‌ها و همچنین مهره‌ای مهم در رقابت بین قدرت‌های جهانی برای نفوذ در قطب شمال باشد. دانمارک، به عنوان قدرت حاکم بر گرینلند و عضو ناتو، تاکنون پیشنهادها برای فروش یا انتقال کنترل این جزیره را رد کرده است، اما تلاش‌های اخیر ایالات متحده برای افزایش نفوذ نشان‌دهنده افزایش تنش‌ها در این منطقه است.

تحلیل فنی

از منظر فنی و عملیاتی، توسعه منابع زیرسطحی گرینلند با چالش‌های چندلایه مواجه است:

۱. شرایط محیطی فوق‌العاده سخت: بخش عمده‌ای از گرینلند با یخ‌های دائمی پوشیده شده است و عملیات حفاری و اکتشاف در چنین شرایطی نیازمند تجهیزاتی با مقاومت بالا و پشتیبانی لجستیکی عظیم است که هزینه‌های سرمایه‌ای و عملیاتی را به‌صورت نمایی افزایش می‌دهد.
۲. زیرساخت‌های انرژی و حمل‌ونقل ناقص: وجود کمتر از ۱۰۰ مایل راه آسفالته در جزیره، فقدان پالایشگاه یا شبکه انتقال انرژی، و محدودیت شدید نیروی کار متخصص باعث می‌شود اجرای پروژه‌های استخراج نفت، گاز یا مواد معدنی به شدت پیچیده و پرهزینه باشد.
۳. پتانسیل معدنی غیرقطعی: گزارش‌های زمین‌شناسی نشان می‌دهد بیش از دو سوم عناصر معدنی حیاتی موردنیاز اتحادیه اروپا در زیر پوشش یخی گرینلند قرار دارد، اما امکان سنجش و استخراج این منابع بدون سرمایه‌گذاری عظیم و فناوری‌های نوین تا کنون قابل تحقق نبوده است.

این عوامل جمع‌شده باعث می‌شود که از دیدگاه فنی و اقتصادی، صرف توسعه منابع گرینلند در شرایط کنونی یک پروژه با ریسک بالا و بازده نامطمئن باشد.

بیشتر در همین زمینه: تنش عربستان و امارات بر سر یمن؛ آزمون سیاسی بدون اثر پایدار بر انسجام اوپک

تحلیل استراتژیک

گرینلند از منظر ژئوپلیتیک اهمیت بی‌نظیری پیدا کرده است، به‌ویژه در چهار محور اصلی:

۱. موقعیت کلیدی در قطب شمال: گرینلند بین آمریکای شمالی و اروپا قرار دارد و با ذوب تدریجی یخ‌های قطبی، امکان دسترسی به مسیرهای کوتاه‌تر حمل‌ونقل تجاری در اقیانوس شمالگان فراهم می‌شود که می‌تواند ساختار اقتصاد جهانی را تغییر دهد.
۲. رقابت قدرت‌ها: ایالات متحده، روسیه و چین هر یک برای افزایش نفوذ در قطب شمال و به‌دست آوردن کنترل یا دسترسی بیشتر به منابع و مسیرهای استراتژیک منطقه تلاش می‌کنند. این رقابت ژئوپلیتیک در سال‌های اخیر شدت گرفته است و گرینلند به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بازیگران این رقابت دیده می‌شود.
۳. اهمیت نظامی و امنیتی: حضور پایگاه‌های نظارتی و دفاعی در گرینلند به قدرت‌های جهانی امکان می‌دهد بخش‌های شمالی جهان را از منظر راداری و نظامی تحت پوشش قرار دهند؛ این موضوع با افزایش مسائلی مانند دفاع موشکی، دفاع در برابر تهدیدهای احتمالی و رقابت‌های دریایی و هوایی مرتبط شده است.
۴. سیاست‌های حاکمیتی و مخالفت‌های محلی: گرینلند به‌عنوان قلمرویی با خودگردانی تحت حاکمیت دانمارک، دارای قوانین و رویکردهایی است که توسعه منابع را با ملاحظات زیست‌محیطی و حقوق محلی همراه کرده‌اند، و این امر مذاکرات خارجی را پیچیده‌تر کرده است.

تحلیل اجرایی

برای تصمیم‌گیرندگان در سطح راهبردی، موضوع گرینلند می‌تواند بخشی از یک چارچوب کلان‌تر از مدیریت ریسک منطقه‌ای باشد:

• تصمیم‌های سرمایه‌گذاری باید بر اساس تحلیل دقیق هزینه-فایده، سناریوهای بلندمدت بازار انرژی، و فعال‌سازی فناوری‌های نوین استخراج در شرایط سخت قطبی طراحی شود.
• توسعه همکاری‌های چندجانبه با کشورهای عضو ناتو، اتحادیه اروپا و دیگر بازیگران قطب شمال می‌تواند به کاهش تنش‌ها کمک کند و فرصت‌های بهره‌برداری مشترک از امکانات منطقه را فراهم سازد.
• پایداری زیست‌محیطی و مشارکت جوامع محلی باید در مرکز سیاست‌گذاری‌های توسعه‌ای در گرینلند قرار گیرد تا از تضادهای اجتماعی و حقوقی جلوگیری شود.

تحلیل سیاسی

در سطح سیاست جهانی، اهمیت گرینلند فراتر از منابع است و به صحنه‌ای برای آزمون تعاملات ایالات متحده، اتحادیه اروپا و دیگر قدرت‌ها تبدیل شده است؛
مجموعه‌ای که در آن هر حرکت سیاسی می‌تواند پیامی برای رقبا یا متحدین باشد. اظهارنظرها درباره اینکه «تمام گزینه‌ها روی میز است» و تلاش برای اعمال فشار به دانمارک موجب شدت گرفتن مخالفت‌های سیاسی و دیپلماتیک شده است، زیرا اصول حاکمیت ملی و قوانین بین‌المللی در این رقابت‌های ژئوپلیتیک در معرض آزمون قرار گرفته‌اند.

همچنین در ادامه بخوانید؛ خطرات برتر جهانی ۲۰۲۶