بخش انرژی کانادا حدود ۲۵ درصد از کل صادرات این کشور را تشکیل می‌دهد، اما به‌دلیل نزدیکی جغرافیایی و شبکه گسترده خطوط لوله، تقریباً همه این حجم به سوی آمریکا روانه می‌شود. تنش‌های اخیر تجاری میان واشنگتن و اتاوا، از جمله اعمال تعرفه‌های سنگین توسط آمریکا، باعث تسریع در تلاش‌های کانادا برای یافتن بازارهای جایگزین شده است.

در این چارچوب، نخست‌وزیر کانادا، مارک کارنی، دیداری با رئیس‌جمهور چین، شی جین‌پینگ، داشته و دو کشور توافق‌هایی در زمینه همکاری‌های انرژی، فناوری‌های پاک و رقابت‌پذیری اقلیمی امضا کرده‌اند. همچنین، اولین محموله گاز طبیعی مایع (LNG) از سواحل غربی کانادا به آسیا ارسال شده و تاسیسات جدید مانند گسترش خط لوله Trans Mountain (TMX) ظرفیت صادرات نفت کانادا را به حدود ۸۹۰ هزار بشکه در روز افزایش داده است، مسیر جدیدی که امکان صادرات مستقیم به بازارهای آسیایی را فراهم می‌کند.

کانادا همچنین در حال پیشبرد مذاکرات برای توافق تجارت آزاد با اتحادیه ASEAN است که دسترسی به بازار ۵ تریلیون دلاری جنوب شرق آسیا را تسهیل خواهد کرد.

تحلیل فنی

جهش کانادا به سمت بازارهای آسیایی در درجه اول بر اساس توسعه زیرساخت‌های صادرات انرژی شکل گرفته است. گسترش خط لوله Trans Mountain امکان بارگیری نفت سنگین کانادا در ترمینال‌های ساحل غربی و حمل با کشتی به سوی آسیا را فراهم کرده است که تا پیش از این چالش‌برانگیز بود. داده‌های اخیر نشان می‌دهد سهم نفت صادراتی کانادا به آسیا به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است و تقاضای پالایشگاه‌های آسیایی برای نفت سنگین و ترش (heavy sour) که در کانادا فراوان است، فرصت‌های جدیدی را برای فروش مستقیم به این بازارها ایجاد کرده است.

از منظر LNG، پروژه LNG Canada در کیتیمت هنوز در مراحل توسعه قرار دارد و انتظار می‌رود در سال‌های آینده ظرفیت صادرات گاز مایع کانادا را تا ده‌ها میلیون تن در سال افزایش دهد. این پروژه، با مشارکت شرکت‌های بزرگ آسیایی، نشان‌دهنده یک تغییر ساختاری در بازار انرژی کانادا است که می‌تواند وابستگی به آمریکا را کاهش دهد.

بیشتر در همین زمینه: پتروشیمی کرمانشاه از مرز ۳۱۶۱ میلیارد تومان گذشت

تحلیل استراتژیک

حرکت کانادا به سمت بازارهای آسیایی بیش از یک تغییر تجاری ساده است؛ این یک بازتعریف نقش ژئواقتصادی این کشور در نظام انرژی جهانی محسوب می‌شود. کانادا با ورود به بازارهای آسیایی، نه تنها تنوع مشتریان خود را افزایش می‌دهد بلکه ریسک سیاسی و تجاری ناشی از تمرکز بر یک مشتری (آمریکا) را کاهش می‌دهد. این تغییر برای کانادا به معنای ایجاد اتصالات بلندمدت با اقتصادهای در حال رشد در آسیا است که تقاضای انرژی‌شان به‌واسطه رشد صنعتی، جمعیت و توسعه زیرساخت‌ها در سال‌های آتی افزایش خواهد یافت.

در سطح دیپلماسی اقتصادی، گسترش روابط با چین و بقیه کشورهای ASEAN زمینه را برای همکاری‌های فراتر از نفت و گاز فراهم می‌کند، از جمله سرمایه‌گذاری در تکنولوژی‌های پاک، تولید برق هسته‌ای مدولار کوچک (SMR) و توسعه زنجیره‌های ارزش منطقه‌ای. این توافق‌ها، به‌ویژه در زمانی که رقابت‌های ژئوپلیتیکی جهانی پیرامون انرژی شدت یافته، می‌تواند جایگاه کانادا را به‌عنوان یک بازیگر قابل اتکا در بازار انرژی آسیا تثبیت کند.

تحلیل اجرایی

برای شرکت‌های بزرگ انرژی و سرمایه‌گذاران، استراتژی کانادا برای ورود عمیق‌تر به آسیا سیگنال‌های روشنی ارسال می‌کند:

۱. افزایش تقاضای نفت و LNG در آسیا یک فرصت درآمدزایی بلندمدت برای تولیدکنندگان کانادایی است.
۲. زیرساخت‌های جدید حمل و نقل انرژی مانند TMX و پروژه‌های LNG، مانع‌های تاریخی برای صادرات به آسیا را کاهش داده‌اند.
۳. توافق‌های تجاری و همکاری‌های فناورانه به‌ویژه در زمینه انرژی‌های پاک و هسته‌ای، کانادا را به شریک جذابی برای کشورهای آسیایی تبدیل می‌کند.

شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران باید ساختارهای زنجیره تأمین، پروژه‌های سرمایه‌گذاری مشترک و مشارکت‌های فناورانه را مطابق با تقاضای منطقه‌ای تنظیم کنند و از پویایی‌های بازار آسیایی بهره‌برداری کنند.

تحلیل سیاسی

حرکت کانادا به سمت بازارهای انرژی آسیا می‌تواند تأثیرات قابل‌توجهی در توازن سیاسی روابط با ایالات متحده داشته باشد. کاهش وابستگی به بازار آمریکا در صادرات انرژی، به اتاوا انعطاف بیشتری در مواجهه با فشارهای تجاری و سیاست‌های تعرفه‌ای واشنگتن می‌دهد و موقعیت این کشور را به‌عنوان یک بازیگر مستقل در مذاکرات تجاری تقویت می‌کند.

علاوه بر این، تعمیق روابط

انرژی با چین و ASEAN می‌تواند موجب پیچیدگی‌های ژئوپلیتیکی شود، زیرا این کشورها از بازیگران عمده در عرصه جهانی هستند و روابط آنان با ایالات متحده و دیگر قدرت‌های جهانی به‌طور فزاینده‌ای تحت نظارت قرار دارد. کانادا باید با دقت متوازن‌سازی منافع اقتصادی و امنیتی خود را در تعامل با این بازیگران بزرگ مدیریت کند تا از ایجاد تنش‌های ناخواسته جلوگیری نماید.

همچنین در ادامه بخوانید؛ چرا کانادا در حال بازاندیشی درباره خطوط لوله و بازگشت به ایده پالایشگاه‌هاست؟