سید احسان مرعشی

کارایی انرژی: کلید مهار مصرف جهانی

تاریخ انتشار: 25 مهر 1404 نویسنده: سید احسان مرعشی

طبق چشم‌انداز انرژی سال ۲۰۲۵ که توسط شرکت BP منتشر شده رشد مصرف انرژی اولیه جهان، به‌شدت تحت تأثیر عملکرد اقتصادهای نوظهور (کشورهای در حال توسعه، نظیر چین، هند، برزیل و…) و همچنین سطح رفاه و رشد جمعیت در این کشورها قرار دارد.

مقیاس و تداوم این رشد مصرف انرژی، کاملاً به نرخ بهبود کارآیی انرژی (Energy Efficiency) بستگی دارد. کارآیی انرژی از تقسیم انرژی نهایی مصرف شده بر تولید ناخالص داخلی به‌دست می‌آید.

همانطور که در شکل پیوست نشان داده شده برای تحلیل روند آتی مصرف انرژی اولیه جهان (از ۲۰۲۳ تا ۲۰۵۰ میلادی) دو سناریو در نظر گرفته شده است. یک سناریو براساس مسیر فعلی و سناریو دیگر با فرض کاهش درجه حرارت تا زیر دو درجه سانتیگراد تعریف شده‌است.

در هر دو سناریو، رشد تولید ناخالص داخلی جهان به طور متوسط ۲.۵ درصد در سال است که از میانگین رشد ۳.۴ درصدی ۲۵ سال گذشته کمتر است.

این کندی رشد عمدتاً به دلیل کاهش نرخ رشد جمعیت جهانی است. اگرچه سرعت رشد سرانه تولید ناخالص داخلی نیز نسبت به دهه‌های گذشته کمی کمتر شده‌است.

با این وجود، اندازه اقتصاد جهانی بین سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۵۰ تقریباً دو برابر می‌شود. مسئول ۸۰ درصد از افزایش تولید ناخالص داخلی جهان در این دوره، اقتصادهای نوظهور هستند.

نکته کلیدی در این پیش‌بینی این موضوع است که میزان تأثیر دو برابر شدن اقتصاد جهانی تا سال ۲۰۵۰، بر افزایش مصرف انرژی اولیه، به این بستگی دارد که کارآیی انرژی چقدر بهبود یابد.

در سناریوی مسیر فعلی، کارآیی انرژی به طور متوسط حدود ۲ درصد در سال بهبود می‌یابد.

در سناریوی زیر ۲ درجه با هدف محدود کردن گرمایش زمین، این نرخ بهبود به حدود ۳.۳ درصد در سال می‌رسد.

دستیابی به بهبود کارآیی انرژی بالاتر در سناریوی «زیر ۲ درجه» ناشی از دو عامل است:

  1. جایگزینی سریع‌تر تولید برق از منابع تجدیدپذیر به جای نیروگاه‌های حرارتی که باعث کاهش تلفات انرژی در فرآیند تبدیل حرارت به برق می‌شود.
  2. تلاش‌های بیشتر برای بهبود کارآیی انرژی در سراسر سیستم، شامل صنعت، حمل‌ونقل، ساختمان‌ها و… به منظور کمک به تسریع کربن‌زدایی.

این بهبودهای سریع‌تر در کارآیی انرژی، همراه با رشد کندتر اقتصاد جهانی، باعث می‌شود که رشد انرژی اولیه جهانی، کندتر از میانگین رشد ۱.۷ درصدی سالانۀ ۲۰ سال گذشته باشد. بطوریکه:

در سناریوی مسیر فعلی، کل انرژی اولیه به طور متوسط سالانه تنها ۰.۳ درصد می‌کند.

در سناریوی زیر ۲ درجه، کل انرژی اولیه نه تنها رشد نمی‌کند بلکه به طور متوسط سالانه حدود ۱ درصد کاهش می‌یابد.

5/5 - (1 امتیاز)
لینک کپی شد!
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.