طبق گزارش، مجموع سرمایه‌گذاری برنامه‌ریزی‌شده غول‌های فناوری برای AI در سال جاری از ۶۶۰ میلیارد دلار فراتر رفته است؛ رقمی که باعث فروش گسترده سهام فناوری و تضعیف اعتماد بازار شده است.

در مقابل، شرکت‌های بزرگ نفتی با وجود افت نسبی قیمت جهانی نفت، همچنان سودآور باقی مانده‌اند و از منظر سرمایه‌گذاران به‌عنوان گزینه‌ای باثبات، با سود نقدی و بازدهی واقعی شناخته می‌شوند. سهام شرکت‌های نفت و گاز آمریکا از ابتدای سال حدود ۱۷ درصد رشد داشته و ارزش بازار شرکت‌هایی مانند اکسون، شورون و کونوکو فیلیپس در ۱۲ ماه گذشته حدود ۲۵ درصد افزایش یافته است.

در حالی که غول‌های فناوری برای تأمین هزینه پروژه‌های AI ناچار به استقراض گسترده شده‌اند و جریان نقدی آن‌ها رو به کاهش است، شرکت‌های نفتی با ترازنامه‌های متعادل‌تر، همچنان سود سهام و بازخرید سهام را در سطح بالایی حفظ کرده‌اند.

تحلیل فنی

از منظر مالی و صنعتی، تفاوت بنیادین میان دو بخش کاملاً مشهود است:
۱. ساختار هزینه‌ها:
• سرمایه‌گذاری‌های AI عمدتاً در قالب هزینه‌های سرمایه‌ای سنگین برای دیتاسنتر، تراشه و زیرساخت انرژی انجام می‌شود که بازده کوتاه‌مدت مشخصی ندارند.
• در مقابل، صنعت نفت دارای دارایی‌های مولد تثبیت‌شده و چرخه‌های درآمدی قابل پیش‌بینی است.
۲. جریان نقدی (Cash Flow):
• پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد برخی شرکت‌های فناوری حتی وارد جریان نقدی منفی خواهند شد.
• اما شرکت‌های نفتی همچنان حدود ۵۰ درصد از جریان نقدی عملیاتی خود را به سهامداران بازمی‌گردانند.
۳. ریسک عملیاتی:
• بازده سرمایه‌گذاری در AI به‌شدت وابسته به موفقیت‌های فناورانه و پذیرش بازار است.
• بازده صنعت نفت وابسته به تقاضای فیزیکی انرژی و ساختار عرضه جهانی است که فعلاً پایدار ارزیابی می‌شود.

تحلیل استراتژیک

چرخش سرمایه از فناوری به انرژی نشان‌دهنده یک تغییر پارادایم در رفتار سرمایه‌گذاران است:
• بازار از روایت «رشد آینده‌محور» به سمت «درآمد حال‌محور» حرکت کرده است.
• سرمایه‌گذاران در شرایط‌عدم قطعیت اقتصادی، ترجیح می‌دهند دارایی‌هایی با بازده واقعی و ملموس نگهداری کنند.
• هوش مصنوعی به‌عنوان یک فناوری تحول‌آفرین، وارد مرحله‌ای شده که دیگر صرفاً داستان نیست و باید توجیه مالی ارائه دهد؛ موضوعی که فعلاً با تأخیر مواجه است.

بیشتر در همین زمینه: هشدار آرام اما جدی برای اقتصاد نفتی روسیه: سود تقسیمی روبه‌زوال روس‌نِفت

از دید کلان، انرژی فسیلی نه‌تنها حذف نشده، بلکه به‌طور غیرمستقیم حتی برای توسعه AI نیز حیاتی است؛ زیرا دیتاسنترها و شبکه‌های پردازشی مصرف‌کنندگان بزرگ برق و گاز هستند.

تحلیل اجرایی

برای مدیران و تصمیم‌گیران بازار سرمایه، پیام اصلی گزارش روشن است:
• سرمایه به دنبال اطمینان است، نه صرفاً نوآوری.
• پروژه‌های AI در حال حاضر بیشتر مصرف‌کننده سرمایه‌اند تا تولیدکننده ارزش مالی.
• شرکت‌های نفتی با وجود فشارهای زیست‌محیطی و گفتمان گذار انرژی، همچنان از منظر سودآوری واقعی در موقعیت برتر قرار دارند.

در عمل، بازار نشان می‌دهد که روایت‌های بلندمدت فناورانه زمانی مورد پذیرش قرار می‌گیرند که با جریان نقدی پایدار همراه شوند؛ در غیر این صورت، حتی جذاب‌ترین فناوری‌ها نیز نمی‌توانند مانع خروج سرمایه شوند.

تحلیل سیاسی

در سطح سیاسی–اقتصادی، بازگشت سرمایه به صنعت نفت بازتابی از واقع‌گرایی جدید در سیاست‌گذاری انرژی است. کاهش شدت هشدارها درباره اوج تقاضای نفت و پذیرش تداوم نقش آن تا دهه‌های آینده، فضای روانی بازار را تغییر داده است. این روند نشان می‌دهد که حتی در فضای سیاست‌های اقلیمی، امنیت انرژی و پایداری اقتصادی همچنان بر ملاحظات ایدئولوژیک پیشی گرفته‌اند.

همچنین در ادامه بخوانید؛ آیا انفجار هوش مصنوعی به یک حباب خطرناک تبدیل می‌شود؟