هم‌زمان شرکت دولتی نروژی اکوینور برنامه بازخرید سهام خود را برای سال ۲۰۲۶ تا ۷۰٪ کاهش داده و همچنین بودجه سرمایه‌ای خود را تقلیل داده است. در حالی که برخی شرکت‌ها هنوز پرداخت‌ها را ثابت نگه می‌دارند، افت ارزش ذخایر و کاهش عمر ذخایر نفتی، به‌ویژه در شل که به حدود ۷.۸ سال رسیده، از مهم‌ترین نگرانی‌هاست که ممکن است شرکت‌ها را به جست‌وجوی سرمایه‌گذاری‌های جدید مانند پروژه‌های گازی پرهزینه در ونزوئلا سوق دهد.

تحلیل فنی

در سطح بنیادی، سودآوری شرکت‌های بزرگ نفتی عمدتاً از سه مولفه اصلی شکل می‌گیرد: قیمت نفت خام، هزینه استخراج و بازده سرمایه‌گذاری‌ها. در سال‌های اخیر فشارهای نزولی بر قیمت نفت، به‌ویژه زمانی که بهای نفت زیر ۷۰ دلار در هر بشکه قرار می‌گیرد، موجب کاهش حاشیه سود شده است. این افت سودآوری به‌طور مستقیم بر جریان نقدی تأثیر گذاشته و توان شرکت‌ها را برای حفظ سطح بالای بازخرید سهام (Buybacks) و سود نقدی (Dividends) محدود کرده است.

کاهش عمر ذخایر نیز نشانه‌ای کلیدی از ضعف تراز منابع است؛ زیرا هرچه عمر ذخایر کوتاه‌تر شود، شرکت برای حفظ تولید و رشد آتی باید سرمایه‌گذاری‌های پرهزینه‌تری انجام دهد که فشار بیشتری بر نقدینگی می‌افزاید. کاهش ذخایر از حدود ۸.۹ سال به ۷.۸ سال در شل نشان می‌دهد که شرکت به تدریج با چالش تعادل میان مصارف سرمایه‌ای و پرداخت به سهامداران مواجه است.

تحلیل استراتژیک

استراتژی شرکت‌های نفتی بزرگ با توجه به شرایط کنونی بازار در حال بازتعریف است. هرچند شرکت‌هایی مانند اکسون‌موبیل و شورون هنوز توانسته‌اند پرداخت سود را بدون تغییر حفظ کنند، شرکت‌های اروپایی مانند شل و اکوینور به دلیل ترکیب منابع، ساختار هزینه‌ها و کاهش قیمت نفت با چالش بیشتری مواجه‌اند. این رقابت ساختاری باعث می‌شود که شرکت‌های اروپایی بیش از همتایان آمریکایی خود در معرض فشار بر سود سهام قرار گیرند و راه‌حل‌های جایگزینی مثل کاهش بازخرید سهام یا افزایش سرمایه‌گذاری در بخش‌های کم‌ریسک‌تر را بررسی کنند.

در چنین چشم‌اندازی، شرکت‌ها به دو مسیر بالقوه توجه دارند:
۱. سرمایه‌گذاری در پروژه‌های جدید با پتانسیل طولانی‌مدت سودآوری، مانند گاز طبیعی یا ذخایر نفتی در مناطق کمتر توسعه‌یافته (مثلاً ونزوئلا)؛
۲. تمرکز بر کاهش هزینه‌ها و افزایش کارایی عملیاتی تا جریان نقدی آزاد (Free Cash Flow) را برای پرداخت به سهامداران حفظ کنند.

بیشتر در همین زمینه: عملکرد اسفناک سابیک در ۹ ماه ۲۰۲۵ با زیان ۱.۳ میلیارد دلاری

تحلیل اجرایی

از دید مدیران اجرایی شرکت‌های بزرگ نفتی، حفظ تراز مالی و انعطاف‌پذیری نقدینگی در اولویت قرار دارد. فشار بر سود سهامداران لزوماً به معنای کاهش کامل پرداخت‌ها نیست، بلکه بیشتر به معنای بازنگری در اولویت‌های سرمایه‌گذاری و تخصیص منابع است. در شرایطی که قیمت نفت نوسان دارد و هزینه‌های پروژه‌های جدید بالا است، شرکت‌ها باید تصمیمات قاطع درباره حفظ سود سهام، بازخرید سهام، بازده سرمایه‌گذاری و استراتژی رشد اتخاذ کنند.

اگر شرکت‌ها نتوانند تراز میان سرمایه‌گذاری برای تولید آینده و پرداخت به سهامداران را حفظ کنند، ممکن است با کاهش ارزش بازار و نارضایتی سرمایه‌گذاران مواجه شوند. بنابراین، ادغام دقیق تحلیل‌های مالی کوتاه‌مدت با برنامه‌های بلندمدت برای توسعه منابع و فناوری‌های جدید یکی از ارکان کلیدی مدیریت در این دوره است.

تحلیل سیاسی

بازارهای جهانی نفت به شدت تحت تأثیر شرایط ژئوپلیتیکی و سیاست انرژی کشورهای بزرگ تولیدکننده قرار دارند. افت قیمت نفت تا زیر مرزهای حساس باعث شده تا شرکت‌ها مجبور به بازنگری در مدل‌های پرداخت سود سهام شوند، زیرا سیاست‌های تولید و ذخیره‌سازی از سوی کشورهای صادرکننده نفت می‌تواند به‌سرعت جریان‌های عرضه و تقاضا را تغییر دهد. به‌ویژه در شرایطی که سازمان‌های بزرگ همچون اوپک پلاس سیاست‌های تولید را برای تثبیت قیمت‌ها تغییر می‌دهند، شرکت‌های بزرگ نفتی باید این تحول‌ها را در استراتژی مالی خود لحاظ کنند.

بعلاوه، فشارهای تنظیمی و خواست جامعه بین‌المللی برای کاهش انتشار کربن نیز می‌تواند به تغییر اولویت سرمایه‌گذاری از نفت و گاز کلاسیک به انرژی‌های پاک‌تر دامن بزند که این خود می‌تواند بر جریان سود سهامداران شرکت‌های نفتی تأثیرگذار باشد.

همچنین در ادامه بخوانید؛ شورون همچنان در رقابت خرید دارایی‌های بین‌المللی لوک‌اویل باقی ماند