بر اساس گزارش بلومبرگ، پالایشگاه‌های اصلی هند از جمله Indian Oil Corp. ، Bharat Petroleum و Hindustan Petroleum معمولاً نفت روسیه را از بازار نقدی خریداری می‌کنند، در حالی که شرکت Reliance قرارداد بلندمدت تأمین نفت با روس‌نفت دارد.

روسیه حدود یک‌سوم واردات نفت خام هند را تأمین می‌کند، و قطع این بخش عظیم از عرضه، به‌طور اجتناب‌ناپذیری فشار صعودی بر قیمت جهانی نفت وارد کرده است. با انتشار خبر تحریم‌ها، بهای نفت برنت بیش از دو دلار در هر بشکه افزایش یافت.

ترامپ هدف از این تحریم‌ها را کاهش توان مالی روسیه و واداشتن مسکو به پذیرش آتش‌بس در اوکراین اعلام کرده است. تمرکز اصلی او بر هند است که روابط بهتری با واشنگتن نسبت به چین دارد. با این حال، دهلی‌نو بارها اعلام کرده که در برابر فشارها تسلیم نخواهد شد، حتی با وجود تهدید آمریکا به اعمال تعرفه‌های تجاری بیشتر.

با وجود این، منابع آمریکایی مدعی‌اند خریداران هندی عملاً خرید نفت روسیه را کاهش داده‌اند و ترامپ نیز گفته مودی، نخست‌وزیر هند، قول داده خرید از روسیه را متوقف کند. در عین حال، گزارش بلومبرگ نشان می‌دهد صادرات دریایی نفت روسیه در چهار هفته اخیر به بالاترین سطح از اوایل ۲۰۲۳ رسیده است و میانگین روزانه آن ۳.۸۲ میلیون بشکه بوده است.

تحلیل فنی:

تحریم روس‌نفت و لوک‌اویل باعث ایجاد اختلال در زنجیره تأمین نفت آسیا به‌ویژه در مسیرهای انتقال به هند می‌شود. پالایشگاه‌های هندی برای جایگزینی نفت روسیه ناچار به خرید نفت گران‌تر خاورمیانه یا آفریقا خواهند شد. این تغییر ترکیب واردات، هزینه پالایش و قیمت فرآورده‌های نفتی در داخل هند را افزایش خواهد داد.

بیشتر در همین زمینه: نواب قائدی به عنوان مدیرعامل جدید شرکت برق منطقه‌ای فارس و بوشهر منصوب شد

از منظر بازار جهانی، محدودیت بر جریان نفت روسیه هم‌زمان با افزایش صادرات عربستان و انبارش گسترده در چین می‌تواند نوسانات کوتاه‌مدت در منحنی قیمت ایجاد کند و حالت پسگرایی (Backwardation) بازار را تشدید نماید. با توجه به اینکه هند در بازار نقدی فعال است، کاهش خرید آن می‌تواند شاخص‌های «دوبی» و «برنت» را به طور موقت از هم جدا کند.

تحلیل استراتژیک:

تحریم‌های جدید در واقع حلقه‌ای از جنگ انرژی واشنگتن علیه محور روسیه–چین–هند است. ترامپ با تمرکز بر هند، در پی شکستن پیوند اقتصادی مسکو و دهلی‌نوست تا فشار مالی بر روسیه را افزایش دهد. با این حال، هند برای امنیت انرژی خود به واردات ارزان نفت روسیه وابسته است و تغییر ناگهانی منبع تأمین می‌تواند ریسک ژئواقتصادی قابل‌توجهی برای دولت مودی ایجاد کند.
از سوی دیگر، روسیه احتمالاً مسیرهای جدید پرداخت و حمل را از طریق امارات، ترکیه و سنگاپور تقویت خواهد کرد تا اثر تحریم‌ها را کاهش دهد. این موضوع می‌تواند به گسترش نظام مالی غیردلاری در تجارت انرژی آسیا منجر شود.

تحلیل اجرایی (Executive Insight):

۱. افزایش قیمت جهانی نفت طی هفته آینده محتمل است؛ هرچند بازار ممکن است با تأخیر واکنش کامل نشان دهد.

۲. پالایشگاه‌های آسیایی باید سناریوهای جایگزین تأمین (از جمله نفت ایران و ونزوئلا) را بررسی کنند.

۳. فشار سیاسی آمریکا بر هند ممکن است باعث افزایش موقت وابستگی دهلی‌نو به ایران در زمینه نفت و گاز شود، به‌ویژه اگر معافیت‌های محدودی در صادرات نفت ایران ایجاد گردد.

۴. برای ایران، تحریم روسیه فرصتی است تا سهمی از بازار نفت آسیا را بازپس گیرد، به‌ویژه در مسیرهای ترانزیت جنوبی (بندرعباس و جاسک).

تحلیل سیاسی:

ترامپ با این اقدام در واقع دو هدف هم‌زمان را دنبال می‌کند: تضعیف روسیه و آزمودن میزان استقلال استراتژیک هند در برابر واشنگتن. اگر دهلی‌نو در برابر فشار مقاومت کند، جایگاه آن در بلوک بریکس تقویت می‌شود؛ در غیر این صورت، واشنگتن موفق خواهد شد شکافی میان اعضای این بلوک (به‌ویژه روسیه، چین و هند) ایجاد کند.
در سطح کلان‌تر، تحریم اخیر می‌تواند آغاز مرحله جدیدی از جنگ سرد انرژی بین آمریکا و محور اوراسیا باشد.